Derviş Deniz

 

Kara Para ile Mücadele ve KKTC

12 March 2014, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Globalleşen ekonomik koşullar beraberinde farklı fırsatlar ve tehditler ortaya çıkarmıştır. Dünyanın çeşitli ülkelerindeki insanların artan ulaşım olanakları ve iletişim teknolojileri ile birbirlerine yakınlaşmaları, sadece insanların değil, her türlü mal ve hizmetin süratle farklı ülkelere ulaşmasına ve bu mal ve hizmetlerin bedellerinin çeşitli enstrümanlar ile ödenmesine imkan sağlamıştır.

 

Dünyanın çeşitli ülkelerinde üretilen mal veya hizmetlerin bedellerinin ödenmesinde yasal ödeme kanallarının kullanılması esastır. Ancak üretilen mal ve hizmetin ekonomi ve maliye literatüründe yasal olmadığının tespiti halinde bu mal ve hizmetin yasal kabul edilen kanallardan ödenmesine imkan yoktur. Bu mal ve hizmetlerin parasal değerinin adı da kara paradır.

 

KKTC’de kara paranın sadece offshore hizmetler olduğu düşüncesinde olan çok sayıda insan bulunmaktadır. Böyle olunca da ülkede kara para ile mücadelenin hangi noktalara yöneleceği konusu da birkaç kurum veya kişinin eline kalmaktadır.

 

Kara para, üretilen bir malın üretiminin ve satışının kayda alınıp vergisinin ödenmediği bir paradır. Kara para devletin önemli veya önemsiz herhangi bir kademesinde oturan bir devlet görevlisinin devletten aldığı maaş dışında, vatandaşın işini kolaylaştırmak adına aldığı hizmet ücretidir ve buna da halk dilinde rüşvet denmektedir. Kara para uyuşturucu işinden kazanılan paradır. Kara para beyan edilmeyen tüm gelirlerdir. Kara para gayri yasal kadın ticaretinden kazanılan paradır. Kara para hırsızlık, terör, soygun ve suistimal gibi dünya ticaret ve ahlak teamüllerinin kabul etmediği eylemlerden elde edilen paradır.

 

Kara para ile nitelendirilen kazançların bankacılık sistemi içerisinde hareket etmesi çok zordur. Bu nedenle genelde bankacılık sistemi dışında yaratılan sistemlere girmeye çalışırlar. Eğer bu yasal olmayan ve kara para kabul edilen kazançlar bankacılık sistemine girip hareket kabiliyeti kazanırsa, bu harekete müsaade eden bankaların faaliyet sahası içerisinde olan ülkeler kara para aklayan ülkeler sınıfına girer ve bu da bankacılık sektörü için çok büyük yıkım olur.

 

KKTC’nin 2000’li yılların başında kara para ülkesi sınıflandırması içerisine girmesi sonrasında benim Ekonomi Bakanı olduğum dönemde kucağımda bulduğum bu sorunu çözmek için gerek Avrupa Birliği, gerek İngiltere ve en önemlisi Amerika Birleşik Devletleri’nin hazine, mali suçlar masası, merkez bankası gibi kuruluşlarla yaptığımız resmi temaslar sonucunda ülkenin kara para ülkesi olmasından çıkması sağlanmıştı.

 

KKTC’nin bir kara para aklayan ülke olmasının önünde duran offshore şirketler yasası 2005’de kaldırılarak yerine tüm dünyanın kabul ettiği uluslararası işletme şirketleri yasası geçirmek sureti ile ülkenin önünü açacak bir hamle yapılmıştır. Bunun dışında casinoların kayıt altına alınması ve mali suçları takip edecek bir yasanın çalışması yapılmak sureti ile ülkenin çağdaş normlara getirilmesine büyük gayret gösterilmiştir.

 

Bugün KKTC’de kara para ile mücadelede, yasa ile kontrol altına alınmış sektörlerden çok, kayıt dışılığa ivme kazandıran konulara eğilmek gerekmektedir. Bu nedenle ülkenin vergi kaçakçılığı değil de vergi avantajı sağlayan bir ülke olması ile ilgili yapılan her türlü hareket desteklenmelidir. Kıbrıs’ın güneyinde bütün ekonomik sıkıntılara karşı ayakta durmayı sağlayan vergi avantajı sağlayan bir ülke olma durumu, Güney Kıbrıs’ın uluslararası işletme şirketleri ile gerçekleşmektedir. Uluslararası işletme şirketleri Avrupa Birliği normlarında faaliyet göstermekte ve dünyanın birçok ülkesindeki işyerlerine hizmet vermektedir. Ayrıca bu hizmetlerle Güney Kıbrıs Avrupa Birliği içerisinde en düşük vergili olma avantajına sahip olmaktadır.

 

KKTC’de Güney Kıbrıs’taki uluslararası işletme şirketleri yasasının aynısı vardır. Biz de Güney Kıbrıs gibi bu şirketler yolu ile yabancı sermayenin KKTC üzerinden iş yapmasını sağlayabiliriz. Ancak önce KKTC insanının neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilmesi gerekir. Eğer insanımız Güney Kıbrıs’ta yapılanı alkışlar ve KKTC’dekini kötülerse, bizim herhangi bir sektörde rekabet etme şansımız hiçbir zaman olmayacaktır. Lütfen kara paranın ne olduğunu doğru niteleyelim.

 

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi