Derviş Deniz

 

İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir

16 June 2014, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayanlar için ekonomik istikrarsızlığın baş sebeplerinden biri de Kıbrıs sorunun çözümsüzlüğü olarak görülebilir. Ancak içinde bulunduğumuz coğrafyanın siyasi istikrarsızlığına da baktığımızda, bizim kronik siyasi çözümsüzlüğümüzün bölgesel iç savaşlar ve huzursuzluklarla  birlikte ekonomik bir belirsizlik ortaya koyduğunu da gözlemleyebiliriz.

KKTC’de ekonomik açıdan bireyleri en çok etkileyen konulardan biri de her şeyin iyiye gittiği dönemlerin çok uzun bir süreye yayılmamış olmasıdır. Nasıl oluyorsa olmakta ve ekonomik açıdan düzelmelerin hissedildiği dönemlerin ardında mutlaka bir duraklama veya gerileme yaşanmaktadır.

Kıbrıs sorununa siyasi bir çözüm bulunamaması, ekonomik yapısını dünyaya tam anlamı ile açık bir düzen üzerine oturtamayan ülkemizde istikrarın önünde bir engel gibi dursa da, kendi yönetimlerimizin de yönetim hataları günlük yaşantımızın seyrinde büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle çözümsüzlük kolaycılığının arkasına saklanarak ekonomik hayattaki sıkıntılara bir neden bulmak yerine, iç siyasetin ekonomik hayattaki etkilerini başarı ve başarısızlıkları ele alarak ortaya koymak gerekir ve vatandaşın da yapması gereken budur.

KKTC’de ezber haline gelmiş siyasi çözümsüzlüğün ekonomik hayata etkilerine her zaman bir de Türkiye Cumhuriyeti böyle olmasını istiyor mazereti eklenerek, başarısızlıkların siyaset dışında birilerine fatura edilmesine gayret edilmektedir. Neticede 1974 sonrasında hükümet edenler ve vatandaş arasında oluşturulan siyasi rüşvet al-ver mekanizması içerisinde, taraflar suçluyu da böylece tespit etmiş olmaktadırlar. Bundan dolayı da herhangi bir ekonomik çıkmazın çözümsüzlüğe bağlanması dışında Türkiye’de gelişen olayların yansıması ve protokoller çerçevesinde dayatmalar da öne sürülerek her başarısızlığa bir neden bulunup gün kurtarılabilmektedir.

Halbuki KKTC vatandaşlarının, yaşadıkları ülkede yaşanan ekonomik git-gellerin nedenlerinde iç siyasetin etkilerini de irdelemesi gerekmektedir. Bugünlerde seçime gidilecek yerel yönetimlerdeki performansın ekonomik hayata etkisini kaç kişi hesap edebilmektedir? Pek tabi ki belediye hizmetleri günlük yaşam kalitemizin seviyesini belirlemede çok önemlidir. Ancak işin ekonomik hayat boyutuna bakıldığında önem farklı bir açıdan ele alınabilmektedir.

Bana göre yerel yönetimlerin başarısızlığı bireyleri ve kurumları büyük ölçüde etkilemektedir. Yolların, kanalizasyon sistemlerinin, su dağıtımının, temizlik işlerinin düzgün yapılmamasının kişi veya kurumlara çıkardığı bedeli bir hesap edersek, gelirlerimizin önemli bir kısmının yerel yönetimlerin sağlayamadığı hizmetleri karşılamak için harcandığını da görebiliriz. Halbuki bu hizmetlerin yapılması için biz vatandaşlar zaten her ay bol miktarda ücreti belediyelerimize yatırmaktayız.

Yerel hizmetlerdeki aksamalar kadar merkezi hükümetin de başarısızlıkları vatandaşın gelirlerinin bir kısmının bana göre lüzumsuz harcanmasına neden olmaktadır. Artık bir klasik olan elektrik kesintilerinin vatandaşın ekonomik hayatına yüklediği maliyeti çok iyi biliyoruz. Dünyanın her yerinde elektrik kesintisi olabilmektedir. Ancak bu kesintiler her yağmur yağdığında veya her şimşek çaktığında oluyorsa demek ki sistemde bir şeyler yanlış gidiyor demektir. Aynı şekilde ADSL sisteminin çökmesi ve vatandaşın günlerce hizmet alamaması da vatandaşın zarara hanesine yazılan bir maliyettir. Dua edelim de ülkemizde uluslararası finansın döndüğü bir mekanizma ve menkul kıymetler borsası gibi oluşumlar yoktur. Yoksa bu ortamda faaliyet gösteren herkes birkaç günde çok büyük zararlara uğrardı. Bu konuda ADSL çöküşünden sonra ses çıkmadıysa ülkede bu durumdan zarar gören kimse yok manası çıkarılmasın. Mutlaka bir yerlerde mağdurlar vardır.

Kendi ülkemizdeki ekonomik istikrarsızlıkları hemen yanımızda büyüyen istikrarsızlıklarla beraber değerlendirecek olursak, bu yıl içersinde ve bunu takip edecek yıllarda olacaklar için şimdiden bir yol haritası oluşturmak gerekir. Kıbrıs’ta bulunacak bir çözümde yapılması gerekenlerle ilgili bir yol haritası ortaya konma ihtiyacı olduğu kadar bölgesel etkilenmelerin yansıması ile ilgili de hesapların iyi yapılması gerekir. 1991 yılı körfez krizinde bu ülkenin yaşadığı durgunluğa devamla 2000’li yılların başında nasıl dibe oturarak gördüğünü unutmamak gerekir.

Ben Musul kentinde yaşananların kaynayan kazandan çıkan baloncuk gibi olduğu görüşündeyim. Ortadoğu’nun kaynama noktasının ne olacağını önümüzdeki günler gösterecektir. Bu kaynayan kazanın içinde miyiz dışında mıyız bilmiyorum. Ancak dışında da olsak bunun bizi etkileyeceği ortada. Beklentim yerel yönetimler ve merkezi idarelerde gördüğümüz umursamazlığın bu konularda da devam etmemesi. Siyaset sahnesinin köşe kapmacalarını bir tarafa bırakıp biraz da vatandaş odaklı bir ekonomi siyaseti yürütme yolunda önemli sorumluluklar yüklenmeliyiz.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi