Derviş Deniz

 

Siyasi gelişmeler ve ekonomi

13 August 2014, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Yazın en sıcak olduğu bu günlerde vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu okulların tatilde olmasından da yararlanarak hayat akışını biraz daha durağanlığa doğru kaydırmışlardır. Ancak hayat devam etmekte ve dünyada her gün yeni bir felaketin haberleri gelmektedir. Bu felaket haberlerinin bir kısmı siyasi nedenlerden bir kısmı da sağlık nedenlerinden ortaya çıkmaktadır. Tüm gelişmelerin içinde yaşadığımız dünyanın bir ferdi olarak her bireyi etkileyebilme ihtimali büyük olasılıktır.

Yaşadığımız dünyada her geçen günün huzur içinde ve silahların gölgesinde olmadan yaşanması insanlar için büyük bir nimettir. Bunun en çok değerini de elli altmış yıla dayanan geçmiş tecrübesi ile Kıbrıslılar bilmektedir. Bu nedenle yanı başımızda Ortadoğu’da devam eden kanlı mücadelenin sıkıntıları ve her gün kaybedilen hayatların acısını çok iyi anlayabiliriz.

Bu yazıdaki konumuz siyasi olayların ne kadar kanlı veya ne kadar hüzünlü olduğu değil, ekonomik yaşam üzerindeki etkileridir. Bilinen odur ki siyasi sıkıntılar çok az kazanan, çok büyük sayıda da zarar eden ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle yaşanan gelişmelerin kimlere fayda kimlere zarar vereceğine bakmak gerekir.

Dünyanın her yönden büyük ölçüde küresel bir ekonomik yapı içine girdiği bu zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde çıkan siyasi bir olayın bütün dünyayı az veya çok etkilediğini görmekteyiz. 2008 yılında ABD’de başlayan mortgage sıkıntısının ardından gelen küresel ekonomik kriz dünyanın çok sayıda ülkesini etkilemiştir. Bugün bile, 2008 krizinin tam olarak atlatılmadığı ve herhangi bir yakın zamanda tekrarlanabileceği söylenmektedir. Bugünlerde yaşanan Ukrayna, Filistin, Irak ve Suriye’deki kanlı çarpışmalar kriz beklentilerine daha da güç kazandırmaktadır.

Siyasi krizlerin çok az kazanan büyük sayıda kaybeden yarattığı konusuna dönersek, Ukrayna krizinde bunu görmeye başladığımızı söyleyebilirim. Rusya’ya karşı başlatılan ekonomik yaptırımlarda taraf olan ülkelerin ihracat rakamlarındaki düşüş bu krizin zararlılarını göstermektedir. Pek tabii ki Rusya da bu gelişmelerden zarar görecektir. Ancak bu gelişmelerden kazananlar da ortaya çıkacaktır.

Ortadoğu’daki gelişmelerin kökeninde uluslararası topluluğun çıkarları olduğu ortadadır. Yerel aktörlerin birbirlerini acımasızca katlettiği bu ortamda insan ve kaynak sarfı ile en büyük kaybedenin bölge insanları olduğuna bakarsak, menfaatlerin yöneldiği ülkelerin de bundan büyük kazanç sağladığını söyleyebiliriz. Dikkat edecek olursak, farklı etnik kökenler veya mezhepler arasında çıkarılan sorunlar Ortadoğu’da kimin neye sahip olacağı konusunda bir belirsizlik yaratırken, bu belirsizlikten faydalanan bir kesim de ortaya çıkmaktadır.

Bölgesel siyasi sorunlar kazanan ve kaybeden taraflar ortaya koymasına rağmen, bence her sorun insanlığın tümüne büyük zararlar vermektedir. Dünya ekonomisinin üç temel taşı olan toprak, sermaye ve insan gücü her sıcak çatışmada yok olma veya zarara girme durumunda kalmaktadır. Gittikçe artan dünya nüfusunun kaliteli bir yaşam sürmesi için gerekli doğal kaynaklar ve ekonomik faktörlerin bu artan nüfusa yetmeyeceği tartışılırken, mevcutları da silahlı çarpışmalarla zarara uğratmak tüm insanlığın gelecekte daha zor yaşam sorunları ile yaşamasına neden olacaktır.

Bizler Kıbrıs’ın kuzeyinde yaşayan insanlar olarak bu küresel siyasi hareketlerden az da olsa etkilenmekteyiz. Zaten ülkemizde her zaman var olan ekonomik sıkıntıları aşmaya çalışırken bir de küresel siyasi gelişmelerden etkilenmek KKTC vatandaşları için iyi bir gelişme değildir. KKTC’de 2007’de başlayan ve bizi çok büyük oranda etkileyen ekonomik sıkıntıları tam olarak atlatmadan çevredeki siyasi gelişmelerden de etkilenmemiz bizi daha zora sokabilmektedir.

KKTC vatandaşlarının en büyük sıkıntısı ekonomide dönen paranın kısıtlı olmasıdır. Tam olarak dengelenemeyen ekonomik yapı içerisinde para akışının hızlı olduğu belirli sektörler varken büyük bir kesim bunun sıkıntısını çekmektedir. Bugünlerde Ortadoğu’da artan silahlı çarpışmalar kendini döviz kurlarının artması ile göstermektedir.
Türkiye ekonomisinde yıllardır yaşanan ekonomik istikrarın bölgesel sorunlara dayalı olarak etkilenmesi mümkündür. Irak’ın kuzeyine yapılan ihracattaki düşüşün devam etmesi gibi farklı etkenler bu konuda etkili olabilir. KKTC ekonomisinin Türkiye’deki gelişmelere büyük ölçüde endeksli olması da bizi bölgedeki gelişmelere göre kırılgan kılmaktadır. Ülkemizde bölgesel sorunları lehimize çevirecek bir mekanizma bulunmadığından ve bu yönde de fazla olanağımız olmadığından  siyasi krizlerin yarattığı faydalardan değil de zararlardan pay alan ülkeler grubunda kalmaya devam edeceğiz.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi