Av. Hasan Sözmener

 

İki vahim durum ve dram

12 January 2015, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Yazımın başlığını “İki Vahim Durum ve Dram” diye attım ancak belki de, üç, dört veya beş vahim durum ve dramlar diye atmalıydım ama, her ne ise...
Anayasayı değiştirmeye kalkanlara demiştim ki, “Sanki da mevcut anayasadaki hakları ve özgürlükleri mamur ettiniz da dahasını getireceksiniz.”
Mevcut anayasanın ikinci kısmının başlığı, “Temel haklar ve Özgürlükler ve Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı” ile “Dinlenme Hakkı”dır. ‘Ödevler”dir. Bu başlık altında dört bölüm halinde, temel haklar, özgürlükler ve ödevler düzenlenmektedir.
Bu yazımın konusu kısmen, bu başlık altında düzenlenmekte olan “Kişi Anayasanın 16. maddesine göre, herkes, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına sahiptir.
Anayasa bu hakkı herkese tanımış ancak bununla da yetinmemiş ve bu hakkın hangi durumlarda sınırlandırılabileceğini de sınırlandırmıştır. Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı çok basit olarak, kimsenin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağı, kimsenin tutuklanıp polis karakollarının hücrelerinde veya hapishanelerde hapsedilemeyeceği, anlamındadır.
Anayasa, meclis tarafından yapılacak yasalarda öngörülmek ve yasalarda belirtilecek biçimde olmak kaydı ile bir kişinin, özgürlüğünden yoksun bırakılabileceğini ifade etmekte ve yasada öngörülebilecek halleri de bir bir saymaktadır. Bu hallerin neler olduğunu burada sıralamak konumuz dışındadır. Buna rağmen bir iki örnek vereyim. Örneğin, meclis bir yasa yaparak, sınıfta kaldı diye bir öğrencinin hapsedilebileceğini öngöremez veya sevgililer gününde, sevgilisini öpmemiş olan bir erkeğin tutuklanmasını öngöremez. Çünkü, anayasada bu haller sayılmamaktadır.
Konumuz açısından önemli olan, bir kişinin suç işlediği makul şüphesi ile tutuklanmasıdır. Anayasa, kişilerin bu nedenle tutuklanmalarına çok daha büyük bir önem vermiş ve bu gerekçe ile yapılabilecek tutuklamaların, nasıl yapılabileceğini meclisin takdirine dahi bırakmayacak şekilde son derece ayrıntılı bir şekilde düzenlemiştir.
Suç işlediğinden makul surette şüphe edilenler, tutuklanabilmelerinin biçimi açısından ikiye ayrılmaktadır. 1. Suçüstü halinde olanlar. 2. Suçüstü halinde olmayanlar.
Bir kişi, hapis cezası gerektiren bir suçla ilgili olarak suçüstü halinde tespit edilmişse, böyle bir kişi, yargıç kararı olmaksızın tutuklanabilir ve salıverilmeyecekse, en erken bir zamanda ve en geç 24 saat içerisinde yargıç huzuruna çıkartılır. Suçüstü hali nedir? A. Suç işlenirken, B. Suç işledikten hemen sonra kovalanırken, C. Çok kısa bir süre önce suç işlediğini gösteren belirtilerle, tespit edilen kişi, suçüstü halinde kabul edilmektedir.
Suçüstü halinde olmayan ve bir suç işlediğinden makul surette şüphelenilen bir kişi, gerekçeli yargıç kararı olmaksızın, bu da yetmez, gerekçeli yargıç kararına dayanılarak düzenlenmiş bir adli belge olmaksızın, tutuklanamaz. Daha da açık yazıyorum, bir polis mensubu, bir yargıcın huzurda veya telefonda sözlü olarak verdiği bir emirle de, suç işlediği makul şüphesi ile bir kişiyi tutuklayamaz ve hücreye yerleştiremez. Huzurda veya telefonda bir yargıç tarafından verilmiş olan sözlü emre dayanarak, bir kişiyi, bu gerekçe ile tutuklayan
polis mensubu da yargıç da suç işlemiş olur.
Anayasanın 51. maddesine göre her çalışanın dinlenme hakkı vardır ve bu hak da çok güvenilir kaynaklardan öğrendim ki, özellikle gece vakitlerinde, suçüstü halde yakalanmamış olan bazı kişiler suç işledikleri şüphesi ile, bazı yargıçların telefoniyen verdikleri emirler üzerine, polis mensupları tarafından tutuklanmakta ve hücrelere yerleştirilmektedirler. Yazımın başlığındaki iki vahim durumdan birisi budur. İddia ediyorum ki, her bir kişinin bir saniyelik özgürlük hakkı bile, bir yargıcın uykusundan çok daha önemlidir.
İkinci vahim durum ise, polis mensuplarının, dinlenme haklarının bu tür emirleri veren yargıçlar tarafından çalınmakta olmasıdır. Polis mensuplarının hatırı sayılır bir kısmı, 24 saat esası üzerinden çalışmaktadır. Uykusuz bir şekilde geçirilmiş olan 24 saatin sonrasındaki sabah evine gidip uyumayı hayal etmekte olan polis mensuplarının, bu tür sözlü emirlerle, bu hayalleri ortadan kalkmaktadır. Çünkü, geceleyin, anayasaya aykırı olarak verilmiş olan bu emrin anayasal hale getirilmesi için, böyle bir emri almış olan polis mensubunun, birkaç saat daha, emri veren yargıcın mahkemeye gelmesini beklemesi gerekmektedir.
Anayasaya aykırı olarak tutuklanmakta olan kişilerin durumu ise, en büyük dramdır. Benim polis mensuplarına tavsiyem, yargıçların sözlü emirleri ile bu şekilde tutuklama yapmaktan kaçınmalarıdır. Yalakalık uğruna, terfi korkusu ile veya başka hiçbir nedenle hiçbir polis mensubunun suç işlemesine, gönlüm razı değildir. Suç, işlediğinden şüphelenilen bir kişiyi, başka bir suç işleyerek tutuklamak, dramların dramıdır. Tutukladığınız kişi
şüphelidir ancak bu şekilde hareket eden polis mensubu siz, tutuklama yaparken suçüstü halindesiniz. Biliyor musunuz ki, bu durumda yasalar gereği, tutuklamakta olduğunuz kişinin de, sizi tutuklama hakkı doğmuştur. Aslında bilinçli bir kişi, bu gibi bir durumda, makul bir temel hak ve özgürlüklerden birisidir, güç kullanarak, kendisini tutuklamaya çalışan polisi tutuklayabilir.

Yazarın Tüm Yazıları
Halk oylaması 
İlmi olmasın 
Anlaşılmak ve anlatmak 
Ölüm cezası ve koordinasyon ofisi 
Hap bölme (kırma) makinası 
İlk soruşturma 
Keşke bu iş yargıya bırakılmasaydı 
Yasal düzenlemedeki karışıklıklar 
Egemenlik duyarlılığı 
Kantarın topuzu kaçtı 
Cumhurbaşkanı topu Anayasa Mahkemesi’ne attı 
Girne kayasından aşağıya atsalar dahi 
Kızıyoruz ama… 
Yargıda teamül 
Beşinci kitabım 
Söylemiştim boşanmaların artacağını 
Eğri gemi, sefer de eğri 
YÖDAK Başkanı 
Suç kimdedir? 
Rüstem Sefer (21.1.1943-7.4.2016) 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Beraat kararı ne demektir? Ya vicdan? 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Denetimli serbestlik hakkında 
Bekle be annem 
Şartlı tahliye şikayetleri 
Şartlı tahliye nedir? 
Hangi canlı öldürülürse cinayet olur? 
Sınır dışı kararları 
Hisseli mal satışlarındaki tin gözlükler 
Hisseli taşınmaz mallar 
Taşınmaz mallarla ilgili bazı sorunlar 
“Cahil adam, ne zarar verebilir ki?” 
Unutulma hakkı 
Lütfen bulaştırmayalım 
Yüksek ökçeler 
Kalp sağlığı 2  
Kalp sağlığı 2 
Kalp sağlığı 
Mahkeme kararları 
Cinayet suçları 
Amerika’nın Kıbrıs’ı kaptırmaya niyeti yok 
Acamı Deli 
Kiminle iş yaptığınıza dikkat  
Kudret Özersay 
Kudret Özersay 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Yargıç atamaları 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
Tutukluluk 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Bir de sen yaz dediler 
Sabah kahvaltısı  
2015-2016 Adli Yılı başlarken  
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Yargı sallanmadan boşanma sebebi  
Yargı sallanmadan boşanma sebebi 
Nişanlanma ve evlenme 
Boşanmada koçan değişikliği 
Sabit görüntülü radarlar 
Napan be yeğen? 
CÜBBE 
YÖDAK ve İyi İdare Yasası 
1 yıl ve 2 yıl hapis cezası tartışması 
Avukat/hukukçu milletvekilleri ve siyasetçiler 
Belesbite devam 
Belesbit 
Almak ve vermek  
Irza geçmek (Cinsel tecavüz)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı (3)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı  
Polis terfilerinde son durum 
Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken 
Faks numarası  
Eleştiri 
Yüksek Mahkeme “acil” dedi 
Beytambal galsın yok ki 
Dönülmez akşamın ufkundayız 
Topluluk malı 
Fırsat yine kaçırıldı 
Avukata müdahale  
Biline ki padişah seçilmeyecektir  
Dördüncü kitabım 
Tekrar nafaka borçlularına  
Nafaka borçlusuna ve anlayanına  
Yanlışı doğru zannetmek  
Tazminat hakkı  
Yargıdaki tehlikeli rekabet 
Emrullah Bey 
Göç Yasası’na devam 
Sayın yargıçlara duyurulur 
İmam yellenirse  
Ne istediğimizi galiba biz de bilmiyoruz 
Cezaevinden telefon var 
Olmadı müdür bey olmadı 
Hukukumuzda yargıcın konumu (2) 
Hukukumuzda yargıcın konumu (1)  
Kamulaştırmada Tazminat 
Hellada, bullada, uyusun da, büyüsün  
Resmi dil Türkçe 
İcar-satış 
Mahkemelerimizi bir daha deneyelim 
Eskiden de eskiler aranırdı 
Tıs yok gık yok, çıkart da görelim 
GK Komutanından rica ediyorum 
Cinayetle su yüzüne çıkanlar 
Tutuklama polisi zora sokabilir 
Oybirliği ile ret vacip olmuştur 
Genç yargıç adayları mülakatta 
Eğitim, denetim ve ceza 
Saat 21.53 
Polis terfilerinde top mahkemede 
Fermuarınız açık kalmış 
Anladığımı yazamıyorum 
Üçte bir 
Zorunluluk değil, mecburiyet vardır 
Kurbağanın nal hikayesi 
Bizimkiler yine coşabilir 
Bırakınız böyle kalsın  
Serhat Bey çok güzeldi 
Yargı, yargıç ve bina istiyor, bildiriyor ve talep ediyorum 
Sade sen mi Ersin Bey hepimiz da 
Polis terfileri konusunda iktidarı göreve çağırıyorum 
Lo lo lo 
Ah bir de rezillerden korkmasam 
Okul seçeceklere ihbar 
Kadın Eli 
İdam cezası ve hukuk reformu hakkında 
Felaketname olmasın 
İşte, işte söylemeye çalıştığım bu idi 
Allah aşkına çağrıda bulunuyorum 
Bizimkisi anglo 
Bazı trafik suçlarında niçin apar topar mahkemeye 
Ölüm getirmişti