Derviş Deniz

 

Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci

26 January 2015, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Dünyada çok az meslekte yapılan iş ile ilgili takılan farklı unvanlar vardır. Bu meslekler içerisinde mali işlerle uğraşan danışmanlara ülkemizde farklı unvanlarla hitap edilmektedir.Genelde işletmelerin hesapları ile ilgili hizmet verenlere ülkemizde muhasebeci adı verilmektedir.

Yıllardır bu isimle anılan bu meslek gurubunun isminin gerçekten muhasebeci mi, yoksa denetçi mi veya mali müşavir mi olduğu normal vatandaşlar arasında pek de merak konusu değildir. Ancak iş ülkemiz dışında sorgulandığında uluslararası alanda iş yapan sektörlerde bu üç kavram arasındaki geniş farklar ortaya çıkmaktadır. Görülen odur ki ekonomi ve maliye konularında uluslararası tecrübe ve kültür geliştikçe meslek kavramlarının farklılığı da daha belirgin olmaktadır.

Ülkemizde çok yaygın olarak tüm mali işlerle uğraşan meslek gruplarına muhasebeci denmektedir. Muhasebeci, bir işletmenin muhasebesini, yapan kişidir. Bu muhasebeci genelde kendi firması olan ve işletmelere dıştan hizmet veren kişilere verilen isimdir. Bu durumda şirketlerin kendi bünyelerinde bulunan ve onların muhasebesini tutan memurlarına ne isim verilmelidir ? Onlara da muhasebeci denildiği zaman, dıştan hizmet alınan muhasebeci ile içteki muhasebeci arasında fark yokmuş gibi görülmektedir. Halbuki durum böyle değildir.

KKTC Şirketler Yasası şirket olarak faaliyet gösteren kurumların kar zarar ve bilançolarını kendilerinin yani şirketlerin hazırlamasını şart olarak ilgili maddelerinde belirtmektedir. Şirketi yöneten direktörler şirket hesaplarını yani kar zarar ve bilançoyu hazırlamakla sorumludurlar. Bu sorumluklarını yerine getirmek için de şirkete muhasebeci istihdam etmekte ve onlara muhasebe işlemlerini yaptırmaktadırlar.

KKTC Şirketler Yasası şirketlerin kendi muhasebecilerine hazırlattığı kar zarar ve bilançoları yetki almış bağımsız denetçilere veya bağımsız denetleme firmalarına denetimden geçirtmek mecburiyeti getirmiştir. Bu nedenle ülkemizde muhasebeci diye adlandırılan meslek gurupları Şirketler Yasası hükümlerine göre bağımsız denetçilerdir.

Durum böyle iken neden KKTC’de bağımsız denetçilere muhasebeci adı verilmektedir? Bunun iki nedeni vardır. Birinci neden mali kültürün henüz çok gelişmiş olmaması ve bağımsız denetçinin mesleki görevlerinin ne olduğunun bilinmemesidir. İkinci neden de ülkemizin ve içinde faaliyet gösteren şirketlerin küçüklüğüdür. Şirketlerin büyük bir bölümünün küçük olması dolayısı ile bu şirketlerin ayrı bir muhasebe elemanı istihdam etmeleri ekonomik olmamaktadır. Bunun yerine bağımsız denetçilik yetkisi almış kişi veya firmalardan muhasebe hizmeti alarak hesaplarını hazırlamaktadırlar. Böyle olunca da bağımsız denetçiye KKTC Şirketler Yasasının yüklediği sorumluk dışında bir hizmet ortaya çıkmaktadır.

Büyük ülkelerde mali işlerle ilgilenilen meslek grupları yasalar çerçevesinde yaptıkları işe göre yetkilendirilmektedirler. Türkiye’de bağımsız denetçilik yetkisi alan bir firma, şirketlerin muhasebe işlemlerini yapma hizmeti verememektedir. Bu nedenle mali ilerle uğraşanlar hangi grup içerisinde faaliyet göstereceklerini kendileri kararlaştırmakta, seçtikleri grup dışında iş yapmamaktadırlar.

KKTC’de Türkiye’de olduğu gibi bir ayırım çok da mümkün değildir. Daha önce de belirttiğim gibi ülkenin küçüklüğü ile orantılı olarak işletmelerin de küçüklüğü sadece denetim isteyen şirket sayısını azaltmaktadır. Ancak bu handikabın var oluşu meslek yapanların etik kuralları çiğnemesine imkan vermemelidir. Bağımsız denetim yapan kişi veya firmaların, denetimini veya muhasebesini yaptıkları şirketlerin yönetimlerinden bağımsız olduklarını yaptıkları hizmetle ortaya koymaları gerekir. Bunu yapmak yerine şirketlerin müstahdemi gibi hareket eden bağımsız denetçiler, etik kuralların başında gelen bağımsızlık ilkesini ihlal etmiş olurlar.

KKTC’de bağımsız denetim hizmetinde bulunan kişi veya firmaların hizmet verdikleri şirketlerden bağımsız kabul edilmeleri bu kişi veya firmaların duruşuna bağlıdır. Muhasebe alanında bağımsız olması gerekenlerin Şirket yönetiminin memuru gibi davranmaları veya davranılmasına imkan vermeleri onları yasal olarak bağımsız denetçi değil de vatandaşın ifade ettiği şekilde muhasebeci sınıfına koymaktadır. Mali kültürümüzün gelişmesi ile birlikte, bağımsız denetimin ve etik değerlerin daha çok bilincine sahip olacağız.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi