Prof. Dr. Mehmet Hasgüler

 

Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların söylemi: O iş “yaş”!

11 February 2015, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Eğer seçim yarışı yaş-cinsiyet odaklı ve “ayrımcı” nitelenecek bir kapsama sıkıştırılıyorsa orada yapısal eksiklikler var demektir. Ülkeler çoğu zaman yaşı kemale eren politikacılardan, akademisyenlerden, sanatçılardan “akil insan” olarak yararlanıyor. Bizde ise yaş üzerinden rekabet yaratılmaya çalışılıyor. Daha kötüsü, siyaset içerik yitirdikçe farklılaşmayı kasıtlı olarak fiziksel ve cinsiyet odaklı kılmaya uğraşıyoruz. Halbuki toplum liderliği ve cumhurbaşkanlığı arasındaki dinamik üzerinden yürüyecek bir rekabet hem seçimlere düzey getirir hem de halkın doğru bilgi almasını sağlar.

Liderin vizyonu!
Öte yandan Cumhurbaşkanlığı seçimlerine fiziksel odaklı bir yaklaşımın vizyon, deneyim ve proje konuşulmasını engellediği de açıktır. Dünyanın başka yerlerinde bu tür tartışmaların seçim sürecinde gündeme gelmemesinin sebebi adaylar arasındaki rekabetin ideolojik, politik söylemlerle yürümesindendir. Liderler, ülkelerinin özgün siyasi ve demokratik atmosferleri içinden çıkarlar. Demokratik siyasette liderler belli bir istikrarın ve kültürün de yansımasıdırlar. Ve liderlerin söylemlerinin belirleyicisi de vizyonlarıdır. Fiziksel özelliklerden dem vuran bir söylem üzerinden seçim kazanmayı düşünmek, liderlik iddiasındaki adaylar açısından hem bir zafiyet oluşturur hem de bu yaklaşımın olumlu intiba yaratmayacağı aşikârdır. Aslında her adayın dünyadaki lider profillerine bakarak güçlü ve zayıf yanlarını gündeme taşıması topluma çok daha faydalı olacaktır. Bunun yerine fiziksel görünüm üzerinden konuya yaklaşmak demokratik yarışın derinlik kazanmasını engelleyebilir.

Dünyada görülmüş değil!
Komşumuz ve ortaklık kuracağımız Rum siyasi hayatında da adaylar arasında yaş üzerinden bir tartışmaya tanık olmadık. 1919 doğumlu Klerides, 2003’e kadar Cumhurbaşkanlığı görevini yaptı; aday olup seçimi kaybettiği zaman yaşı 83’dü. İmrendiğimiz bazı AB üyesi önemli ülkelere bakıldığında da benzer bir tablo var. Özellikle Batı ülkelerinde fiziksel özellikler üzerinden bir tartışma yapılmamasının esas nedenlerinden biri de ayrımcılık konusundaki hassasiyettir. Mesela Almanya Cumhurbaşkanı Joachim Gauck 2012’de göreve geldiğinde yaşı 72’ydi ve halen görevde. Avusturya Cumhurbaşkanı Heinz Fischer ise 1938 doğumlu ve 25 Nisan 2010’da 6 yıllığına yeniden göreve seçildi. İrlanda Cumhurbaşkanı Higginsde 11 Kasım 2011’de göreve geldiğinde 70 yaşındaydı ve halen görevde. İtalya’nın komünist kökenli Cumhurbaşkanı Napolitano 1925 doğumlu yani 89 yaşında 14 Ocak 2015’de kendi isteğiyle görevi bıraktı. Yerine 31 Ocak 2015’de seçilen Sicilyalı Sergio Mattarellada 73 yaşında. Yunanistan’da görevdeki Cumhurbaşkanı 1929 doğumlu Karolos Papulias 12 Mart 2005’den beri görevde ve yaşı 86. Öte yandan Ortadoğu’da demokrasisi örnek gösterilen İsrail’de görevdeki Cumhurbaşkanı Revuen Rivlin 76 yaşında (1939 doğumlu) ve 24 Temmuz 2014’de göreve geldi. Asya içerisinde birçok Batı ülkesinde örnek demokrasi gösterilen Hindistan Cumhurbaşkanı Pranap Mukherjee 80 yaşında (1935 doğumlu) ve 25 Temmuz 2012’de göreve geldi.
Uruguay’ın popüler ve sosyalist Cumhurbaşkanı Pepe Mujica 1935 doğumlu ve 2009’da göreve geldiğinde yaşı 74’dü. Mujica, yaş konusundaki tartışmalarla ilgili de güzel benzetmeler yapmıştır: “Yaşlı insanlar yaşları yüzünden yaşlı değildir, kafalarının içindekiler onları yaşlı yapar. Sokaklarda yaşananlardan korkmuyorsunuz da bundan mı korkuyorsunuz?”Mujica haksız mı?
Afrika ve Asyalı cumhurbaşkanlarını buraya almadım. Yoksa bu liste bitmezdi… Kaldı ki bu listeyi sadece dünyadan da haberdar olalım diye sıraladım. Elbette daha genç yaşlarda Cumhurbaşkanı örnekleri de dünyada mevcuttur. Fakat yaş bu konuda bir kriter olamaz. Burada bakmamız gereken adayların yaşının büyük ya da küçük olması değil; bulunduklara yaşa nasıl geldikleri, o yaşa gelinceye kadar ne gibi tecrübeler edindikleri ve seçilmeleri durumunda bu görevi nasıl icra edecekleri olmalıdır.

Kıbrıslı Türkler için ne yapacaksınız?
Temennim fiziksel görünüm odaklı seçim yarışını program, vizyon ve prensipler düzeyine çıkaracak bir tartışma yapmaktır. Günlük yaşamımızda halk arasında yaş konusunda söylenmiş anonim sözlerden biri de şudur: “Akıl yaşta değil baştadır!” Her şeye rağmen kampanyaların henüz resmi olarak başlamamış olması umudumuzu yüksek tutmamızı sağlıyor. Öbür türlü bu iki odaklı yaklaşımın ne demokrasiye ne de seçimlerin niteliğini artırmaya bir katkısı olmaz. Bu yüzden Nisan 2015’de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde artık adaylar Kıbrıs Türk halkına dönük projelerini, vizyonlarını anlatmaya geçmelidirler. Yoksa ülke insanımızın adeta ömründen yemekte olan “Kıbrıs Uyuşmazlığı” gibi abide bir konuya dair kimse bir şey söylemeden seçimler sona erecektir.

Yazarın Tüm Yazıları
“Mağusa Limanı, Limandır Liman!” 
“Çözüm” hapishanesi!    
Üniversiteler: “Bilim Rekabeti”nde neden yok?! 
Memleketin güzelliğini yaşamak… 
Darbelere karşı “Garpçı” duruş?!   
Eserler “eski,” Mağusa “aynı”: “Büyük sarnıç lağım kuyusu olmuş”! 
90’lı gençlerden mektup var! 
Son kuşağın adı: “Reddediyoruz”! 
Siyasete “cüzzam”ın16 nedeni! 
Ahalinin değişen algısı! 
Durum berraklaşır mı? 
Futbolcu destek, folklorcu köstek!.. 
“Sol”un“sivilleşme” çabası ve güvenlik güçleri 
“Seks kölesi” sicili 
Üçüncü Göz: 3 kez 
Her şerde bir hayır var! 
Darbelerin Gölgesinde Kıbrıs 
Kalkışma algısı... 
Duruma seyirci kalmamalıyız… 
Polislerimiz hâlâ reşit değil mi?! 
Kasis: Zihinsel bir Engeldir! 
“Yalakalığın milleti olmaz…” 
Ayrılma Şoku, AB ve Kıbrıs 
Britanya AB’den kopunca... 
Koordinasyon Ofisi?!    
Nerede bu gençler? 
Aile şirketleri ve kurumsallaşma 
Kapıları çözüme açmak 
Erhürman ve siyasette güven 
Anastasiadis’i bekleyen “rol” 
Türkiye Kökenli Yurttaşlar Güney’e neden geçemiyor? 
Cin şişeden çıkınca… 
Güney seçimleri ve çözüm 
Molozlarla iç içe yaşamak 
Ada Kronikleri: Demokrat Zihniyet için! 
Gündelik propaganda ve çözüm!  
Mevzu: Annan Referandumunun ertesi günü! 
Global Trendler ve YÖDAK  
CIA’nin Projeksiyonları ve Mehmet Diana… 
Üniversiteler ve “Kurumsallaşma”  
Ada’nın Gizli Kalmış Girişimcisi: Mehmet Diana 
“Güven Erozyonu” siyasetin kaderi mi? 
Yeni toplumsal dinamikleri anlamak 
Doğarken ağladı Statüko! 
Üniversite ve Etik! 
Siyaset yeniden şekillenirken!… 
Ekonomi nasıl yönetilmez? 
“Zihniyet Devrimi” ve Taksim Yürüyüşleri 
Akdeniz medeniyet projesi 
CHP halka neden gidemiyor? 
Bu yazıyı profesyonel siyasetçiler okumasın!  
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Antep’ten Kıbrıs’a ve Ortadoğu’ya bakış 
Üniversitelerin kurumsal güvenlik algısı… 
THY Kalkış Zamanlamasında 22’nci 
Dünya Kadınlar Gününe 2 Kala… 
“Bilim diplomasisi” ve küresel yüksek öğrenim 
Siyasetin “Yenisi” ve Toplumun “Temizi”! 
Anastasiadis’e açık mektup 
“Kurucu KKTC Başbakanı” Mustafa Çağatay: Protokol Krizi “Rivayet” mi? 
“Sevgililer Günü”nden üç gün sonra!... 
Federal Çözümde “İnsan” Kaynağı 
Çözüm ve “Garantörlük” tartışmaları 
Toplum olmak ya da olmamak!.. 
İki toplumlu koro ve çözüm! 
40 Adımda “Aşınan” Egemenlik!… 
Kıbrıs ve Davos 
Oturarak değil; yürüyerek ülkemizi anlamak… 
Cemaatin Travmatik Mottosu: “Dur Bakalım N’olcak?” 
“Cemaati çalan” kılıfını uydurur! 
Halk Odaklı Partilerin 6’ncısı: “Halkın” Partisi!.. 
Reform ve Referandum!... 
Dereboyundaki Kaldırımlar ve Kentlilik 
“Göç” ve “Kimlik”  
Yeni yıla girerken 45’lik CTP… 
“Özrün” en büyüğü zihniyette!... 
“Vekâleten” hayat ve “Şükran Ekonomisi” … 
Statükonun Anası!... 
Mehmet Rıfat Aras: “Birbirinizi adada nasıl ayırt edip öldürdünüz?!” 
Gazetecilik ve promosyon 
Kemal Köse: Bisikletin ruhunu biliyor!... 
“Evkaf’ın Su Meselesine Dönmek”!... 
Cari zihniyetin “Üç hali”!.. 
Enerji, Su ve Yumuşak Güç: Kıbrıs’a olası etkileri… 
“Marjinal” mi dediniz?! 
Suyun derinliğinin farkında mıyız? 
“Cumhurbaşkanı” şapkasını parti başkanı taşırsa! 
Federal hayatı yeşertecek kültür 
“Empati Müzesi”? 
“Akil İnsan”, “Aktif” siyasetçi olursa… 
Bisikletin Filozofu ŞAFURİ: Altay Ayrancıoğlu  
UBP kurultayının arifesinde… 
Korsan Morsan! 
“Barış” suyu, Akıncı ve Çanakkale 
Partiler ve Siyasi Türbülans 
Hayat: Gri’nin Tonlarıdır… 
Ülkemizin geleceğini nasıl kuracağız? 
Sakız Adasından “Baf Sakızı”na….  
“Kıbrıs’ta Barış” bal gibi engellenecektir! 
Yarın Bayram… 
1 Kasım Seçimleri ve “Kıbrıslı Türkler” 
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
“Barış” sahici olmaktan geçer… 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
“Temiz Toplumu” Nerede Aramalı? 
“Temiz Toplum”, Statü Endişesi ve Prekarya… 
Mağusa yeniden gazi mi oldu? 
UBP nereye gidiyor? 
Önceliklerimize odaklanalım, çözüm ararken kaybolmayalım 
Yaseminlerin Öyküsü Yok?!… 
İnsan Kaçakçılığı ve “ABD Paradoksu” 
Kadın “ticareti” ve insan kaçakçılığı!  
“AKP-CHP Koalisyonu” ve Kıbrıs 
Demokrat Zihniyet! 
Siyaset uzlaşma işidir 
Savaş Hilton ve “Survivor”(*) 
Federal çözüm ve oryantasyon!.. 
Yüksek Öğrenim Platformu 
Siyaset ve “Halüsinasyon” 
Futbol Federasyonu ve YÖDAK 
“Üniversite Adası” olmaya yakın mıyız?  
Sahillere“haraç” barajı kurmayın! 
Türkiye’nin koalisyon seçenekleri ve Kıbrıs  
“Büyük insanlık” ve vicdan 
Federal çözüm felsefesi “ayrımcılığı” bitirir mi? 
Yüksek öğrenime bakış 
Akdeniz Federasyonu 
Türkiye’deki seçimler 
Güven İnşası ve “Redif Ordularının Tasfiyesi” 
Dinamik müzakere süreci 
“Omonia” Büyük Camia 
Bedava yaşıyoruz bedava... 
Klişeleri şiirle yargılamak: “Rumca küstüm, Türkçe kırıldım” 
Değişim! Ama nasıl? 
Giden bir değerin ardından: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Siyasi ekollerin son örneği! 
Annan Referandumu, 11 Yaşında ve “Statüko” 
Seçimin kaderi Pazar’a kaldı! 
Şantekler Kabare ve Bağımsızlık! 
Çözüme Halkın Güveni 
Adaylarda“Demokrasi” Kültürü 
Tepebaşı Spor Kulübü’nde konferans 
“Kurtarıcı” ararken kaybolmak! 
“Varoşha”nın seçimlerde dayanılmaz hafifliği ve çözüm! 
“FederatifSiz” “Çözümcüler”! 
Adayların müzakere stratejisi 
Siyasete damdan düşen federalist: Alpay Durduran! 
Çatlak mozaikte tango!.. 
Kendimizi ADA’yacağımız bir yaşam 
Anketler değerlendirilirse faydası yüksek! 
Kadının adı hâlâ yok 
20 Nisan ve Sonrası!? 
Köpeğinin bedeli kadar konuş! 
Başkanlık sistemine geçmişiz de haberimiz yok! 
Yeni moda köpek sevgisi ve getirdikleri 
Eskisi, yenisi, aynısı ve kendisi 
Yasemin dilinde “Adalılık” ! 
“Elektrik Yüzü” Görmeyen Köylerimiz Var! 
Çipras’ın Kıbrıs ziyareti: Radikal tavır nerede?  
Adalılık: “Hayatı Maskesiz Yaşamak” 
Siriza kelebek etkisi yaratır mı? 
Üniversitelerin öncüsü ve ilk kadın Cumhurbaşkanı adayı: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Anastasiadis’in dili çözüldü! 
KKTC’nin kara kapılarındaki gülen yüzleri! 
Seçimler “Nisan 1955!”te yapılsaydı!... 
23 Asırlık Kent: Gazi Mağusa  
Ekonomik Kriz Önce Ahlakı Vurur! 
“Karikatürün Evliya Çelebisi”: Hüseyin Çakmak 
2014 takvimden düşerken… 
“Çağlayan” parkı Dereboyu’ndan büyüktür! 
Hakikatlerle yüzleşelim!  
“Dışardaki Tavuriler” 
“Vaat-sizlik” seçimi ve algı yönetimi 
“Kıbrıs bir Ada” mıdır? 
“Tramvay”dan önce toplu ulaşım düzeltilmeli! 
Bir “semptom” olarak “popülizm” 
Anayasa Referandumu: “Dersini Almış da Yapıyor Ezber!” 
Siyaset ve “Himaye”!