Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Yerli üretim desteklenmeli

17 February 2015, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Bir ülkenin kalkınmasında yerli üretimin desteklenmesi yatmaktadır. Ekonominin büyüme sihiri, iç talebe gösterilen ilgiyle ilintilidir. Eğer yerli üretim desteklenmez, tüm bellekler dış talebe bağlanırsa, ilk krizde büyüme yerini daralmaya bırakır. O nedenle ülkenizin yerli üretimine ve onun yarattığı iç talebe de aynı özeni göstermelisiniz.

***
Ülkemizde turizm, sürdürülebilir ekonominin olmazsa olmazı olarak kabul ediliyor. Günümüzde, turizm sektöründeki büyümeye ve genel ekonomiye ekonomik katkısı bakımından restorancılık hizmetleri çok anlamlı gelişmeler kaydetmiştir. Ancak 5 yıldızlı casino’lu otellerin paket turlarla gelen turiste uygulanan programlar nedeniyle ülke restorancısı pastadan alması gereken yeterli katkıyı alamamaktadır. Restoranlarını yenileyemeyen ve fiyatta rekabet sağlayamayan restorancının misafir ağırlaması biraz zordur. Ülke fiziki planların hazırlanışında bu konuya çok dikkat edilmeli, özellikle pilot seçilen bölgelere yönelik altyapıyı geliştirirken, çok hassas davranılmalıdır. Bu konuyla ilgili olarak hazırlanan turizm master plan çalışmalarına göz attığımda da, seçilen pilot bölgelere ne tür turizm yatırımlarının yapılabileceği, turizm master planının da esasını oluşturmaktadır. Bu bakımdan ele aldığımda, Lefke ilçesinin bu konuda hâlâ bakir olduğunu görüyorum. Bu konuda subjektif davranmış olabilirim ama, yeşille mavinin buluştuğu noktada, hele Gemikonağı sahil yolu, bir başka güzeldir.
***
Pazar günü, bu maksatla turizm için pilot bölge olarak seçilen Bağlıköy’den geçip, önce Lefke’ye indim. Portakalın en iyisini yetiştiren bölgede, narenciye toptan satışının yapıldığı mekana uğradım. Pazar günü olmasına karşın, ülkede üretime katkı konulmaya devam ediliyor. Emekçinin, alın teriyle neleri başarabildiğine şahit oldum. Ardı ardına gelen kamyonlarda kasalanan portakallar, marketlere ulaştırılması için istifleniyor, tarladan sofraya kadar yaratılan katma değerin, ülke ekonomisinin büyümesine yaptığı değeri gözlemliyorum. Oraya vardığımda, Hasan Öksüz’ün bahçesinden getirildiği söylenen yafa portakalların gözümü kamaştırdığını fark ettim. Mehmet Şekeröz ve Savaş Kır hemen ikramlarda bulundu. KIBRIS gazetesini her gün alıp okuduklarını ve beni yakınen tanıdıklarını söylediler. Aslında ben onları hiç tanımıyordum. Hemen ardından, ne olacak bu ekonominin hali sorusunu sordular. Narenciyeye devletimizin yeterli ilgiyi göstermediğinden, teşviklerin çok yetersiz olduğundan şikayet ettiler. Aslında tarım çok zor bir iştir. Yaz, kış, soğuk, sıcak demeden üretici bahçeye, tarlaya inmek zorundadır. Mazotu, emeği, elektriği, sulaması var. Ağaçların budanıp çapalanması, ilaçlanması var. Çok zahmetli bir iş olmasına karşın, iklim şartlarının elverişsiz olması halinde, zarar etmek hiçten bile değildir. Bir kasa yafa portakalı satın alıp oradan ayrılıyorum.
***
Lefke’nin o buram buram kokan narenciye bahçelerinin ardında, Karadağ’ın yamaçlarından sahile uzanan Gemikonağı’na, sanki gizlenen o saklı kenti keşfetmeye gidiyorum. Çevrenin hâlâ bakir kaldığı, ancak altyapısının çok yetersiz olduğu o saklı kentin, yani Gemikonağı’nın büyük bir çevre felaketine ev sahipliği yaptığını da gözlemliyorum. Ona rağmen, konuştuğum insanlar, yerlerine aşık ve orada yaşamaktan çok mutlu. Hemen ağız tadımıza uygun yemek için soluğu Aygün’ün yerinde alıyoruz. Güzelim denizin kıyıyla buluştuğu Aygün’ün Yeri Restorant’ı tüm güzellikleriyle karşılıyoruz. Kıbrıs’a uygun kültür mirasıyla donanmış Aygün’ün Yeri, bizleri kucaklayarak ağırlamaya başlıyor. Casinolar nedeniyle, birçok lokantacının müşteri bulamayışından dolayı şikayet ettiklerini biliyoruz. Eğer işinizi kaliteli, hijyenik bir ortamda, müşteriye kaliteli hizmet, güler yüz ve fiyatta bir ayrıcalık yaratabiliyorsanız, o zaman durum değişebiliyormuş. Restorant’ta neredeyse boş yer yoktu. Yapılan servis mükemmelin de ötesindeydi. Çalışanların yüzünde hiçbir zaman gülücük eksilmiyordu. Müşterilerin damak zevkine göre her türlü yiyecek ve içecek restorantta mevcuttu. Bol meze çeşidi ile karışık kebaplar soframıza geldi. Yeşilliğin her çeşidi masada vardı. Ama sofranın en tatlısı, restoranın işletmecisi Aygün Bey’in sohbetleri ve onun sorumlu yardımcısı sevgili Doğan’ın masamıza gösterdiği inanılmaz ilgisiydi. Doğan, Kıbrıs aşığı bir insandır. Bir yarısı Doğancı’dan, diğer yarısı Yeşilırmak’tan yetişiyor. Zamanının çoğunu Gemikonağı’nda geçiriyor. Halinden memnun, yaptığı işi severek yapıyor. Bu kalitede hizmet üreterek, hem ülke ekonomisine, hem de turizm sektörüne katkı yaptığının bilincinde. Bana dönüp şu sözleri söylüyor: “KKTC’de böylesi mekanları çoğalttığımız ölçüde, Kıbrıs turizminin ilerleyeceğinden en ufak bir şüphe duyulmasın. Yeter ki, turizm sektörüne ayrılan reel sektör kredileri, böylesi yatırımlara ve ekonomiye direk girdi sağlayacak müteşebbislere dağıtılabilsin. İşte o zaman ülkemiz gerçek ekonomik büyümeyi sağlayacaktır”. Sözün özü, aynası iştir kişinin, lafa bakılmaz!

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum