Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları

13 March 2015, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Cumhuriyetçi Türk Partisi–Demokrat Parti koalisyon hükümetinin, reform diye nitelendireceğimiz Genel Sağlık Sigortası’na 1 Ocak 2016’dan itibaren geçileceği, belki de başarılan tek icraattır. Sağlık Bakanı Ahmet Gülle’nin zorlamalarıyla, ve 2010-2012 ile 2012-2015 TC-KKTC protokollerinde de yer aldığı şekliyle, Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçilebilmesi için, Sivil Toplum Örgütleriyle birlikte Sağlık Bakanlığı’nda hummalı bir çalışma yürütülmektedir. Bu konuda epeyce bir yol alındığını, geçen akşam BRT-1’de katıldığı canlı yayın programında açıklayan Bakan Ahmet Gülle, adım adım sona yaklaşıldığını, TC Teknik Heyetleriyle ortak çalışmalar yürütüldüğünü, bu konuda bir kararlılık hakim olduğunu söyledi.

***
Konunun en teknik adamından, Genel Sağlık Sigortası Koordinatörü Dr Aykut Üretici’den, en doğru ve eksiksiz bilgiyi alabilmek için dün ziyaretine gittim. Kırmayıp beni kabul ederek Genel Sağlık Sigortası’nda ne aşamada olunduğunu, halkın bu uygulamadan ne kazanç elde edeceğini, sağlık sektöründe çalışanların ve kazanç sağlayan kurumların nasıl etkileneceğini sordum.
***
Konuşmasına kısa istatistiki bilgiler vererek başlayan Dr Üretici, KKTC’de toplam 639 doktor bulunduğunu, aktif doktor sayısının 500 olduğunu, bunların 276’sının Devlette, 160’ının da özel sektörde çalıştığını söyledi. Aynı zamanda toplamda 188 diş hekimi bulunduğunu, aktif diş hekimi saysısnın 134 olduğunu vurguladı. Sağlık sektöründe çalışan toplam 800 hemşirenin 650’sinin Devlet çalışanı olduğunu da ifade eden Dr Üretici, Genel Sağlık Sigortası’na geçilmesiyle birlikte, istenilmesi halinde özel ile kamu arasındaki farkın ortadan kalkacağını, tüm çalışan hekim ve hemşirenin Genel Sağlık Sigortası şemsiyesi altında faaliyet göstermeye başlayacağını, gönüllü olarak sistemin dışında kalmak isteyenlere herhangi bir zorlama olmayacağını, ancak halkın sağlık hizmeti talebini karşılarken, özel ile devlet seçimini yapmakta serbest olacağını ifade etti.
***
Koordinatör Aykut Üretici, Genel Sağlık Sigortası kapsamında yapılan fizibilite çalışmaları sonucunda, 2013 yılı harcama rakamlarıyla 2016 için öngörülen (nominal rakamlarla) yaklaşık 373 milyon 237 bin 249 TL’lik bir harcama kalemi hesaplandığını, bu rakamın şu anki sağlık harcamalarının altında bir rakam olduğunu, bu sistemle birlikte herşeyin kayıt altına alınacağını, ısrafın büyük ölçüde önleneceğini, kayıp kaçağın azalacağını, hem kamunun, hem de özel sektör harcamalarının büyük ölçüde düşeceğini belirtti. 2014 yılı Sağlık Bakanlığı harcama bütçesinin 242 milyon TL, özel sektör harcama rakamlarının da 244 milyon TL olduğunu, toplamda bu rakamın 486 milyon TL ettiğini, oysa “medulla sistemine” geçilmesiyle birlikte bu rakamın azalmasının öngörüldüğünü, başlangıçta 113 milyon TL gibi bir açık görülse de, her geçen yıl bu rakamın eriyeceğini ve 2019 sonu itibarıyle gelirin gideri karşılama oranının neredeyse başabaş noktasına geleceğinin öngörüldüğünü vurguladı.
***
Kişi başı harcamanın yaklaşık 1624 TL, yani 615 ABD Doları civarında olacağını, bunu karşılamak için serbest çalışanların ve kamu çalışanlarının iştirak paylarını Genel Sağlık Sigortası Fonu’na devrederek hizmetten yararlanılmasının öngörüldüğünü söyledi. Bu Fon’a iştirak etmeyenlerin bu hizmetten yararlanamayacaklarını da vurgulayan Dr Üretici, yoksul ve geçim sıkıntısı çeken vatandaşların ve emeklilerin yatırımlarının tümünü Devlet’in karşılayacağını, öğrenci ve turistlerin de bu sisteme entegre edilebileceklerinden söz etti. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nin bu işi desteklediğini, her türlü teknik imkanlarını KKTC’ye seferber ettiğini, şu an itibarıyle mevzuatın tamamlanmak üzere olduğunu, Bakanlar Kurulu’nun tasarıyı ivedilik alarak onaylamasıyle KKTC Cumhuriyet Meclisi’ne gönderileceğini, hedeflenen tarihten önce de pilot uygulamaya başlanacağını umut ettiklerini dile getirdi. Başlangıçta bazı aksaklıkların olabileceğini de vurgulayan Dr Üretici, sistemin tam randımanlı çalışabilmesi için en az üç dört yıllık bir geçiş dönemine ihtiyaç duyulacağını, hekimlerin tam gün mesai uygulamasına geçmesi gerekeceğini, performansa dayalı bir maaş sistemi uygulanacağını, hastanelerin çalışan doktorlardan oluşan yönetim kurullarının idaresine devredileceğini, global bütçe uygulamasıyla döner sermaye sistemiyle sağlığın reforme edileceğini, böylelikle kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınacağını, gerek ilaç ihalelerinde, gerekse eczanelerdeki perakente ilaç satışlarında sistemin kendi kendini denetleyeceğini, bu vesileyle 500 milyon TL civarında yıllık cironun döndüğü sağlık sektöründe, kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınacağını, vergi kaçağının önemli oranda azalacağına dikkat çekerek, bu konuda manevi desteğe ihtiyaçları olduğunu, biraz daha sabredilmesi gerektiğine dikkat çekti.
***
2014 yılı içerisinde Genel Sağlık Sigortası ile ilgili olarak komiteler oluşturulmuştu. Çalışmalarını çok disiplinli bir şekilde yürüten ekonomi fizibilite komitesi, fizibilite çalışmalarını tamamlamıştır. Bu çalışmayı diğer çalışmalardan farklı kılan da, bu projenin ekonomik olarak olabilirliliğinin artık anlaşılmış olmasıdır. Bu konuda, TC Hükümeti’nin de ikna olduğunu kaydeden Dr Üretici, bu gerçek anlaşıldıktan sonra, sağlıkla ilgili yasal düzenlemelerin yapılacağını, GSS altyapısının ve kadrosunun oluşturulacağını vurguladı.
***
Bu çalışmalar hummalı bir şekilde devam ederken, Maliye Bakanlığı’nın sürekli ayak sürüyerek işi ağırdan alması, Maliye Bakanı Zeren Mumgan’ın bu konuda hiçbir adım atmak istememesi, bu köşenin yazarı olarak beni hayli endişelendirmektedir. Biraz daha sabredip, Sayın Mungan’ın herhangi bir adım atmaması halinde, CTP’ye “faydasının” sorgulanıyor hale geleceğinin bilinmesi gerektiğini belirtmekten hiçbir sakınca görmemekteyim. Eğer Sayın Mungan tersi bir durum olduğunu iddia ediyorsa, lütfen kamuoyunu yazılı bir açıklamayla aydınlatsın. Bu uyarıyı yapmak artık ihtiyaç olmuştur.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum