Derviş Deniz

 

Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli

28 April 2015, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Vergi toplamak devletlerin varlıklarını ve egemenliklerini sürdürmek için gerekli en önemli kaynaklardan biridir. Vatandaşlarına devlet sınırları içerisinde hür bir yaşam ve bu hürriyetin getirdiği ekonomik imkanları sağlayan devletlerin yine vatandaşlarından beklediği , bu sağlanan imkanların belirli bir oranını devlete vergi olarak ödemeleridir.
Vergisini gerektiği gibi toplayabilen ve elde ettiği vergileri bir bütçe disiplini içerisinde harcayan veya yatırıma döndüren devletler her daima başarılı olmuşlardır.
Dikkat edilecek olursa, dünyanın neresinde yaşanılırsa yaşanılsın tüm insanlarda vergi vermeye karşı bir direnç vardır. Kimse emeği ile kazandığı bir geliri başta devlet olmak üzere herhangi bir kişi veya kurum ile paylaşmak istememektedir. Hele de devletin sağladığı imkanların üzerinde bir gayret ile elde edilen gelirin paylaşılması daha da zordur.
Dünyanın çeşitli bölgelerinde nüfusun vergi verme oranlarına baktığımızda gelişmiş ülkelerde ödenen vergi miktarının nüfusu bazındaki oranının gelişmekte olan ülkelerden çok daha yüksek olduğunu görebiliriz. Bu yüksek oranın nedeni de gelişmiş ülkelerin orada yerleşmiş insanlara sağladığı imkânlarının çok geniş olmasıdır.
Devletin sağladığı imkânların kâr sağlayıcı ekonomik aktivitelere büyük oranda desteği olmadığı görülen ülkelerde vatandaşın vergi verme isteği de o oranda azalmaktadır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin geçmişten gelen bozuk ekonomik alt yapısı ve oluşturulan siyasetçi vatandaş çıkar ilişkisi bu ülkede vergi verme yönündeki olumlu bir ortamın gelişmesine imkân vermemektedir.
Siyaseten uluslararası tanınmışlığı olmayan ve ekonomik aktiviteleri gereken rahatlıkta yapılmasını sağlayamayan bir ülkede iş yapıp para kazanmak çok da kolay bir şey değildir. Bu dezavantajlara rağmen ülkedeki mevcut vergi sistemi dünyaya açık, tüm engellerin kaldırılmış olduğu ve iş insanlarına büyük imkânlar sağlayan ülkeler ile çok büyük benzerlikler göstermektedir. Vergi sistemi gelişmiş ülke insanlarına uygun olurken ülkede iş yapanın sıkıntılarını dikkate alan bir sistem değildir.
Bugünkü durumu ile vergi yönetimi vergi vereni desteklemek yerine, onların daha fazla vergi vermesine olanak sağlayacak tedbirler peşindedir. Halbuki ülkedeki en büyük sıkıntı muhasebe kaydını düzgün tutan, gelirlerini bir tamam beyan eden ve vergisini en iyi şekilde ödemeye çalışan kesimde değil, toplanması gereken ancak  oluşturulan kaçaklarla sistem dışında kalan işlemleri yapanlardadır. Bu sistem dışı aktiviteler vergi kaçağının büyüğünü oluşturmaktadır.
Vergi verme alışkanlığı ile ilgili olarak devletlerin en çok savaşmak zorunda kaldıkları vergi kaçakçılığıdır.
Ancak dünyanın birçok yerinde vergi kaçakçılığı ile vergi planlaması yolu ile  yüksek vergiden kaçınmak aynı anlamı taşımaktadır Halbuki vergi kaçakçılığı kazançların tamamen sistem dışında olmasını ifade ederken, yüksek vergiden kaçınmak sistem içinde kayıtlı kazançların yasalara uygun olarak vergi planlaması yapılmak sureti ile daha az vergiye tabi olmasını sağlamaktır. Yüksek vergiden kaçınma yasaların öngördüğü şekilde yapıldığı ve tüm kazançların kayıt altında olduğu durumlarda vergi kaçağı söz konusu değildir. Ülkemizde üzülerek görmekteyiz ki mevcut sistem, kazançlarını kayıt altına almış kişi veya kurumların ödediği vergilerden de daha fazla vergi vermeleri için yaratılmış bir sistemdir. Halbuki bu ülkedeki en büyük sorun kazançların kayıt altına alınamamasıdır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan bizler birkaç dakikamızı ayırarak günlük yaşamımızda yaptığımız harcamaların kaçta kaçında bize mal satan veya hizmet veren kişi veya kurumdan yapılan hizmet veya satış için fatura aldığımızı bir düşünelim. İyi düşünürsek bu faturasız harcamalar gelirimizin çok küçük bir parçasını oluşturmuş gibi görünse de bunları topladığımızda önemli bir oran olduğu görülecektir.
Ülkemizde vergi vermedeki sorun kaydını düzgün tutan,vergisini düzgün ödeyen kişi veya kurumlar değildir. Bu nedenle bu kişi veya kurumların daha çok takdir ve teşvik görmeleri gerekmektedir. Sorun sistem dışında kalan kazançlardır. Bu kazançları sistem içine getirmek polisiye yöntemlerle değil uygulanabilir yasal yöntemlerle mümkündür.
Vergi kaçağına karşı mücadele hükümet edenlerin en önemli görevidir. Bu nedenle önce bu kaçağı yaratan sosyo-ekonomik ve hatta psikolojik nedenleri de dikkte alan bir analiz yapılmalı ve mevcut vergi yasa ve uygulamaları bu analiz üzerine tadil edilmelidir.  Bu yapılmazsa kaçaklar devam edecek ve düzgün kayıt tutup kazançlarını bir tamam beyan edenler de kaçakların yarattığı farkları da ödemek zorunda kalacaklardır.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi