Dr. İsmail Kemal

 

Rakamlarla mülteci krizi

21 June 2015, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

“Dünyada silahlı çatışmalar” başlıklı yazımda çeşitli bölgelerde devam eden çatışmaların çok sayıda insanı mülteci durumuna düşürdüğünü yazmıştım. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) bu konuda 2014’le ilgili verileri içeren bir rapor açıkladı. “World at War” (Dünya Savaşta) başlıklı rapora göre 2014 yılının sonunda dünyada zorla yerlerinden edilmiş mültecilerin sayısı 59. 5 milyona yükseldi. 10 yıl önce bu rakam 37. 5 milyondu. 2013 yılının sonunda 51. 2 milyona ulaşmıştı. Yani bir yıl içinde mülteci sayısındaki artış 8. 3 milyon kişi oldu. UNHCR’a göre bu bir rekor. 59.5 milyon kişiden 19. 5 milyonu başka ülkeye göç edenler, 38. 2 milyonu kendi ülkesi içinde mülteci olanlar, 1. 8 milyonu ise siyasi sığınmacılardan oluşuyor.
Son 4 yıl içinde mülteci sayısı 4 kat arttı.  2013 yılında mülteci sayısının 50 milyonu aşması ile ilk kez İkinci Dünya Savaşı rakamlarına ulaşılmıştı. Şimdi İkinci Dünya Savaşı rakamları çok gerilerde kaldı. Dünyada yaşayan her 122 kişiden biri mülteci durumundadır. BM Mülteciler Yüksek Komiseri Antonio Guterres, global düzeyde insanların yaşadıkları yerlerden sökülüp atılmasında ürkütücü bir artış yaşanmasını, buna neden olanların genellikle cezasız kalmasını ve uluslararası topluluğun çatışmaları durdurup barış sağlamada başarısız olmasını “korkutucu” olarak niteledi.
UNHCR raporuna göre mültecilere ev sahipliği yapma konusunda ilk kez Türkiye 1.59 milyon mülteci ile birinci sıraya yükseldi. İkinci sırada 1.51 milyon mülteci ile Pakistan, üçüncü sırada 1.15 milyon mülteci ile Lübnan yer alıyor. Daha sonra sıra ile İran, Etiopya, Ürdün, Kenya, Çad geliyor. Dünyadaki mültecilerin yüzde 86’sına gelişmekte olan bölgeler ev sahipliği yapıyor. 5.9 milyon mülteci, kişi başına yıllık geliri 5 bin doların altında olan ülkelerde barınıyor. Yani, bu işin esas yükünü gelişmiş ülkeler değil, gelişmekte olan veya fakir ülkeler omuzluyor.
Peki en fazla mülteci veren ülkeler hangileri? UNHCR raporuna göre 3.88 milyon mülteci ile Suriye birinci sırada yer alıyor. İkinci sırada Afganistan (2.59 milyon) ve üçüncü sırada Somali (1.11 milyon) var. Sadece bu üç ülkeden (Suriye, Afganistan, Somali) mülteciler, dünyadaki toplam mültecilerin yüzde 53’ünü oluşturuyor. Tabii mülteci veren başka ülkeler de var. Güney Sudan’da devam eden iç savaş 1. 5 milyon kişiyi ülke içinde mülteci yaptı. Yarım milyon kişi de komşu ülkelere kaçtı. Sudan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Orta Afrika Cumhuriyeti, Eritre gibi Afrika ülkeleri de mülteci veren ülkeler. Ortadoğu’da Irak, Asya’da Myanmar (Burma) mülteci veren ülkeler arasında. Kıta bazında mülteci veren ülkeler bakımından en kötü durumda olan kıtalar Afrika ve Asya.
Mültecilerin yaş durumuna baktığımızda çoğunluğunu 18 yaşın altında çocukların ve gençlerin oluşturduğunu görürüz. Dünyadaki mültecilerin yüzde 51’i 18 yaşın altında, yüzde 46’sı 18- 59 yaş grubunda, yüzde 3’ü 60 yaşın üzerinde. Bölgeler bazında en fazla çocuk mülteci Doğu Afrika’da (yüzde 58). Çocuk mültecilerin oranı Batı Afrika’da yüzde 56. Orta Afrika’da yüzde 55, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da yüzde 51. Şehirlerde veya kırsal bölgelerde yaşama açısından her 10 mülteciden 6’sı şehirlerde, 4’ü kırsal kesimlerde yaşıyor.
Nüfus başına düşen mülteci sayısı açısından en kötü durumda olan ülke Lübnan. Bu ülkede her bin kişiye 232 mülteci düşüyor. Bu, Lübnan’ın iç istikrarını tehdit eden çok yüksek bir rakam. İkinci sırada Ürdün var. Ürdün’de her bin kişiye 87 mülteci düşüyor. Ürdün e konomik zorlukları olan bir ülke. Şimdi çok sayıda mülteciye ev sahipliği yapıyor. Üçüncü sırada Nauru var (bin kişiye 34 mülteci). Türkiye, bu açıdan 7. sırada yer alıyor. Türkiye’de her bin kişiye 21 mülteci düşüyor.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin görevi mültecilere yardım sağlamak ve mülteci sorununa kalıcı çözümler bulmaktır. Dünyada savaşlar, silahlı çatışmalar, şiddet var olduğu sürece mülteci sorunu da var olacak. 1951Mültecilerin Statüsü Sözleşmesi, UNHRC’a mülteci sorunu konusunda yetki veren esas uluslararası hukuk belgesidir. Sözleşmeye taraf olan ülkelerin UNHCR’ın çalışmalarına sağladığı destek, örgütün misyonunu yerine getirebilmesi açısından son derece önemlidir. Yukarıda aktarılan rakamlar dünyada bir mülteci krizi yaşanmakta olduğunu gösteriyor. Uluslararası işbirliği olmadan bu krizin üstesinden gelmek mümkün değildir. Dünyada barış ve istikrardan sorumlu olan BM Güvenlik Konseyi’ne de büyük görevler düşmektedir. Suriye krizi gibi krizlerde çözüm üretemeyen Güvenlik Konseyi ne işe yarıyor? Mültecilerin insani koşullarda yaşamalarını, mümkünse geri dönmeleri veya yeniden yerleştirilmelerini sağlamak dev bir görev olarak uluslararası toplumun önünde duruyor.
Bu konuda daha detaylı bilgi isteyenler BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin “World at War” başlıklı son raporunu UNHCR internet sitesinden indirip okuyabilirler.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk