Prof. Dr. Mehmet Hasgüler

 

Federal çözüm ve oryantasyon!..

15 July 2015, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kıbrıs meselesi iki taraftaki bilinen resmi tezler bakımında hızla “kılık” değiştiriyor. BM’nin klasik söylem ve ilkeleri ışığında Kıbrıs meselesinin uzun bir aradan sonra boyut değiştirdiğini söyleyenlerin sayısı hızla artıyor. Liderler Kıbrıs meselesini görüşüyorlar ama aynı zamanda bütünsel bir yaşamın ilkelerini de masaya koyuyorlar. Bütünsel bir yaşamın içinde en önemli temanın insan hakları olduğu görünüyor. Eskiden Kıbrıs meselesi denildiğinde, federal bir çözümü ele aldığınızda sorunun tamamını tarif etmiş oluyordunuz. Halbuki bugün sorun o kadar çok konuşulup tartışıldı ki boyutlarının düz bir tarifle ele alınması artık zorlaştı. Elbette iki toplumlu, iki bölgeli ve siyasi eşitlik konusunda kimse ölçüyü değiştirmedi. Lakin ülkeler artık siyasi bir projenin ekonomik ölçeklerini daha ciddi ele almaya ve hesaplamaya başladırlar. Kıbrıs aslında kuzey açısından siyasi bir proje olarak konuşulsa bile işin birey düzeyinde vurgulanan kısmı daha çok ekonomik veçhesi oluyor.

İş dünyası da artık sürecin aktörü
Öyle ki eskiden sürece çok katılmayan meslek kuruluşları ve iş insanları sürecin baş aktörleri durumuna geldi. Bunun olumlu tarafları çok sayıda olmakla birlikte bunlar dışında kalan çevrelerin de etkin katılımları son derece faydalıdır. Kıbrıs bütünleşik bir ekonomi üzerinden aslında bir refah paylaşımını formüle etmelidir. Çözümün temel ayağı ekonomik refahın yükselmesi olmalı; güvenlik zaten refahın çocuğudur.  Öte yandan bir o kadar temel olan konu ise bilindiği gibi insan hakları ayağıdır. Kıbrıs meselesinin oluşumunda ekonomik boyut son derece kritik rol oynadığı gibi insan hakları da ülkemizi son derece “geri bir lige” taşımaktadır.   Çözümün ekonomik getirileri çok fazla konuşulmuştur. Belki de sadece konuşulan bu yanı olmuştur. Geçtiğimiz günlerde enteresan bir biçimde yeni devletin yükleneceği borç miktarı da ilk kez liderler önünde ortaya konmuştur ve hayli yüksek bir rakamdan söz edilmektedir. Bu tür gerçekçi fotoğrafların ortaya konmasının sağlıklı bir tartışmaya faydası büyüktür. Öyle ki borçların federal devlete rücu edecek olması ve devlette devamlılık esasının işleyecek olması bu noktada önemlidir.

“Travmatik kimlikler”, rehabilitasyonve “yeni insan”
Müzakerelerde al-ver yaklaşımının esas kritik konusu, olası “yer değiştirmeler” ve “yeni yerleşimler” federal bütçeye ciddi bir rehabilitasyon(ya da oryantasyon)maliyeti getirecek olmasıdır. Bunun şimdiden olmasa bile paralel biçimde göz önüne alınmasında ve maliyetler başlığına konmasında çözüm öncesi projeksiyonlara yansıtılmasında faydası var. Federal çözüm açısından olası rehabilite maliyetleri nazarı itibara alınmadığı takdirde bunun yaratacağı sorunlar fazlasıyla müşkülatlar yaratabilir. Federal oryantasyonun hesap edilebilir maliyetleri şimdiden öngörülüp bütçelere yansıtılmadığı takdirde çeşitli huzursuzluklar ortamın tekrardan gerginliğe ve çeşitli anlaşmazlıklara sürüklenmesine yol açabilir. Çözüm sadece kazançlar açısından değil olası maliyetler açısından da planlanmalıdır.
Son olarak elbette bulunacak nihai çözüm, maliyeti hiçbir bütçede öngörülemeyecek toplumsal ruh sağlığı açısından geçmişle yüzleşme son derece kritik öneme sahiptir… Bütün bu yaşananlar ve yaşanacak olan olası ileriye dönük bütünleşmelerin tümü insan içindir… İnsanın da en önemli özelliği “travmatik” yaşanmışlıklarıdır… Bunların tümü ve hepsi insanı merkeze almalı ve federal devleti bu “yeni insan” üzerine inşa etmelidir… Yoksa tarihin içine hapsedilmiş “travmatik kimlikleri” görmezden gelmek yeni devlete yapılacak en büyük haksızlık olacaktır…

Yazarın Tüm Yazıları
“Mağusa Limanı, Limandır Liman!” 
“Çözüm” hapishanesi!    
Üniversiteler: “Bilim Rekabeti”nde neden yok?! 
Memleketin güzelliğini yaşamak… 
Darbelere karşı “Garpçı” duruş?!   
Eserler “eski,” Mağusa “aynı”: “Büyük sarnıç lağım kuyusu olmuş”! 
90’lı gençlerden mektup var! 
Son kuşağın adı: “Reddediyoruz”! 
Siyasete “cüzzam”ın16 nedeni! 
Ahalinin değişen algısı! 
Durum berraklaşır mı? 
Futbolcu destek, folklorcu köstek!.. 
“Sol”un“sivilleşme” çabası ve güvenlik güçleri 
“Seks kölesi” sicili 
Üçüncü Göz: 3 kez 
Her şerde bir hayır var! 
Darbelerin Gölgesinde Kıbrıs 
Kalkışma algısı... 
Duruma seyirci kalmamalıyız… 
Polislerimiz hâlâ reşit değil mi?! 
Kasis: Zihinsel bir Engeldir! 
“Yalakalığın milleti olmaz…” 
Ayrılma Şoku, AB ve Kıbrıs 
Britanya AB’den kopunca... 
Koordinasyon Ofisi?!    
Nerede bu gençler? 
Aile şirketleri ve kurumsallaşma 
Kapıları çözüme açmak 
Erhürman ve siyasette güven 
Anastasiadis’i bekleyen “rol” 
Türkiye Kökenli Yurttaşlar Güney’e neden geçemiyor? 
Cin şişeden çıkınca… 
Güney seçimleri ve çözüm 
Molozlarla iç içe yaşamak 
Ada Kronikleri: Demokrat Zihniyet için! 
Gündelik propaganda ve çözüm!  
Mevzu: Annan Referandumunun ertesi günü! 
Global Trendler ve YÖDAK  
CIA’nin Projeksiyonları ve Mehmet Diana… 
Üniversiteler ve “Kurumsallaşma”  
Ada’nın Gizli Kalmış Girişimcisi: Mehmet Diana 
“Güven Erozyonu” siyasetin kaderi mi? 
Yeni toplumsal dinamikleri anlamak 
Doğarken ağladı Statüko! 
Üniversite ve Etik! 
Siyaset yeniden şekillenirken!… 
Ekonomi nasıl yönetilmez? 
“Zihniyet Devrimi” ve Taksim Yürüyüşleri 
Akdeniz medeniyet projesi 
CHP halka neden gidemiyor? 
Bu yazıyı profesyonel siyasetçiler okumasın!  
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Antep’ten Kıbrıs’a ve Ortadoğu’ya bakış 
Üniversitelerin kurumsal güvenlik algısı… 
THY Kalkış Zamanlamasında 22’nci 
Dünya Kadınlar Gününe 2 Kala… 
“Bilim diplomasisi” ve küresel yüksek öğrenim 
Siyasetin “Yenisi” ve Toplumun “Temizi”! 
Anastasiadis’e açık mektup 
“Kurucu KKTC Başbakanı” Mustafa Çağatay: Protokol Krizi “Rivayet” mi? 
“Sevgililer Günü”nden üç gün sonra!... 
Federal Çözümde “İnsan” Kaynağı 
Çözüm ve “Garantörlük” tartışmaları 
Toplum olmak ya da olmamak!.. 
İki toplumlu koro ve çözüm! 
40 Adımda “Aşınan” Egemenlik!… 
Kıbrıs ve Davos 
Oturarak değil; yürüyerek ülkemizi anlamak… 
Cemaatin Travmatik Mottosu: “Dur Bakalım N’olcak?” 
“Cemaati çalan” kılıfını uydurur! 
Halk Odaklı Partilerin 6’ncısı: “Halkın” Partisi!.. 
Reform ve Referandum!... 
Dereboyundaki Kaldırımlar ve Kentlilik 
“Göç” ve “Kimlik”  
Yeni yıla girerken 45’lik CTP… 
“Özrün” en büyüğü zihniyette!... 
“Vekâleten” hayat ve “Şükran Ekonomisi” … 
Statükonun Anası!... 
Mehmet Rıfat Aras: “Birbirinizi adada nasıl ayırt edip öldürdünüz?!” 
Gazetecilik ve promosyon 
Kemal Köse: Bisikletin ruhunu biliyor!... 
“Evkaf’ın Su Meselesine Dönmek”!... 
Cari zihniyetin “Üç hali”!.. 
Enerji, Su ve Yumuşak Güç: Kıbrıs’a olası etkileri… 
“Marjinal” mi dediniz?! 
Suyun derinliğinin farkında mıyız? 
“Cumhurbaşkanı” şapkasını parti başkanı taşırsa! 
Federal hayatı yeşertecek kültür 
“Empati Müzesi”? 
“Akil İnsan”, “Aktif” siyasetçi olursa… 
Bisikletin Filozofu ŞAFURİ: Altay Ayrancıoğlu  
UBP kurultayının arifesinde… 
Korsan Morsan! 
“Barış” suyu, Akıncı ve Çanakkale 
Partiler ve Siyasi Türbülans 
Hayat: Gri’nin Tonlarıdır… 
Ülkemizin geleceğini nasıl kuracağız? 
Sakız Adasından “Baf Sakızı”na….  
“Kıbrıs’ta Barış” bal gibi engellenecektir! 
Yarın Bayram… 
1 Kasım Seçimleri ve “Kıbrıslı Türkler” 
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
“Barış” sahici olmaktan geçer… 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
“Temiz Toplumu” Nerede Aramalı? 
“Temiz Toplum”, Statü Endişesi ve Prekarya… 
Mağusa yeniden gazi mi oldu? 
UBP nereye gidiyor? 
Önceliklerimize odaklanalım, çözüm ararken kaybolmayalım 
Yaseminlerin Öyküsü Yok?!… 
İnsan Kaçakçılığı ve “ABD Paradoksu” 
Kadın “ticareti” ve insan kaçakçılığı!  
“AKP-CHP Koalisyonu” ve Kıbrıs 
Demokrat Zihniyet! 
Siyaset uzlaşma işidir 
Savaş Hilton ve “Survivor”(*) 
Yüksek Öğrenim Platformu 
Siyaset ve “Halüsinasyon” 
Futbol Federasyonu ve YÖDAK 
“Üniversite Adası” olmaya yakın mıyız?  
Sahillere“haraç” barajı kurmayın! 
Türkiye’nin koalisyon seçenekleri ve Kıbrıs  
“Büyük insanlık” ve vicdan 
Federal çözüm felsefesi “ayrımcılığı” bitirir mi? 
Yüksek öğrenime bakış 
Akdeniz Federasyonu 
Türkiye’deki seçimler 
Güven İnşası ve “Redif Ordularının Tasfiyesi” 
Dinamik müzakere süreci 
“Omonia” Büyük Camia 
Bedava yaşıyoruz bedava... 
Klişeleri şiirle yargılamak: “Rumca küstüm, Türkçe kırıldım” 
Değişim! Ama nasıl? 
Giden bir değerin ardından: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Siyasi ekollerin son örneği! 
Annan Referandumu, 11 Yaşında ve “Statüko” 
Seçimin kaderi Pazar’a kaldı! 
Şantekler Kabare ve Bağımsızlık! 
Çözüme Halkın Güveni 
Adaylarda“Demokrasi” Kültürü 
Tepebaşı Spor Kulübü’nde konferans 
“Kurtarıcı” ararken kaybolmak! 
“Varoşha”nın seçimlerde dayanılmaz hafifliği ve çözüm! 
“FederatifSiz” “Çözümcüler”! 
Adayların müzakere stratejisi 
Siyasete damdan düşen federalist: Alpay Durduran! 
Çatlak mozaikte tango!.. 
Kendimizi ADA’yacağımız bir yaşam 
Anketler değerlendirilirse faydası yüksek! 
Kadının adı hâlâ yok 
20 Nisan ve Sonrası!? 
Köpeğinin bedeli kadar konuş! 
Başkanlık sistemine geçmişiz de haberimiz yok! 
Yeni moda köpek sevgisi ve getirdikleri 
Eskisi, yenisi, aynısı ve kendisi 
Yasemin dilinde “Adalılık” ! 
Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların söylemi: O iş “yaş”! 
“Elektrik Yüzü” Görmeyen Köylerimiz Var! 
Çipras’ın Kıbrıs ziyareti: Radikal tavır nerede?  
Adalılık: “Hayatı Maskesiz Yaşamak” 
Siriza kelebek etkisi yaratır mı? 
Üniversitelerin öncüsü ve ilk kadın Cumhurbaşkanı adayı: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Anastasiadis’in dili çözüldü! 
KKTC’nin kara kapılarındaki gülen yüzleri! 
Seçimler “Nisan 1955!”te yapılsaydı!... 
23 Asırlık Kent: Gazi Mağusa  
Ekonomik Kriz Önce Ahlakı Vurur! 
“Karikatürün Evliya Çelebisi”: Hüseyin Çakmak 
2014 takvimden düşerken… 
“Çağlayan” parkı Dereboyu’ndan büyüktür! 
Hakikatlerle yüzleşelim!  
“Dışardaki Tavuriler” 
“Vaat-sizlik” seçimi ve algı yönetimi 
“Kıbrıs bir Ada” mıdır? 
“Tramvay”dan önce toplu ulaşım düzeltilmeli! 
Bir “semptom” olarak “popülizm” 
Anayasa Referandumu: “Dersini Almış da Yapıyor Ezber!” 
Siyaset ve “Himaye”!