Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

CTP-UBP koalisyonu hükümet programı

24 July 2015, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Yeni kabinenin hükümet programı dün KKTC Cumhuriyet Meclisi’nde okundu. Sanırım Cumartesi günü de oylanacak. Programla ilgili bu köşe yazısında, genel değerlendirme yapıp bu konuyu tek yazıyla kapatacağım. Daha önceki hükümet programı, kanaatimce daha kapsamlıydı. Eski programla ilgili olarak dört yazı kaleme almıştım. Şimdiki öyle olmayacaktır. Eski hükümet programı, CTP’ nin seçim bildirgesi olarak da kabul edilen 40’ıncı yıl politik tezlerinden derlenen 252 sayfalık Akıl Defteri’nin bir nevi özetiydi. Meclis’ten oylanan eski CTP-DP hükümet programı da, toplamda 53 sayfaydı ama ağırlıklı olarak kamu maliyesine mali disiplini öngörüyordu. Temelde ekonomi vizyonundan yoksundu. Biten CTP-DP koalisyon hükümeti bütçe disiplini sağlama yönünde olumlu adımlar atmakla beraber, ekonomik büyüme konusunda deyim yerindeyse duvara toslamıştır. İşsizlik arttı, gelir dağılımı iyice bozuldu, makroekonomik dengeler düzelemedi. Çok iddialı gelen eski yönetim, ard arda geçen iki seçimde de halktan sağlam bir tokat yiyerek gitti.

***
Gelelim şimdiki CTP-UBP koalisyonu hükümeti programına. Bu programın da bence en önemli eksikliği, içerisinde Ekonomi Vizyonu’nun olmayışıdır. Bu programın en önemli özelliği, yapılacak olanların takvimlenmiş olmasıdır. Genelde eski programlarda yazılı olanlar, cümleler yeniden revize edilerek tekrardan kaleme alındı. Örneğin polisin ve itfaiyenin sivilleşmesi, seçim yasasının değiştirilmesi, KİT’ler özerkleştirilmesi ve buna benzer diğer alışık olduğumuz konular.
***
Programda en dikkat çeken konuların başında, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun özerkleştirileceği ile ilgili husustur. Eski hükümet programında da bu konu zaten vardır. Deniyor ki, “Ülkedeki en önemli kamu elektrik üretim işletmesi olan KIB-TEK, özerklik, şeffaflık ve hesap verebilirlik temelinde, AB normları ve tavsiyeleri göz önüne alınarak, enerji arz güvenliğini, sürdürülebilirliğini, verimli ve makul fiyatlarla elektrik dağıtılmasını sağlayacak şekilde 24 ay içerisinde yeniden yapılandırılacak. Kıb-Tek’ten elektrik alıp tüketen ve bedellerini henüz ödemeyen tüketicilerin borçlarının tahsil edilmesi için gerekenler yapılacak”. Bunu anladık da, ne şekilde bir özerk idare kurulacak belli değil! Tahsil edilemeyen alacaklar ne şekilde tahsil edilecek? En fazla borcu olan kurumların başında Devlet ve Belediyeler geldiğine göre, bu tahsilatı KIB-TEK, batık belediyelerden ve memurunu zar zor ödeyen Devlet’ten nasıl tahsil edecek? Mesela BRT’nin borçları kimin tarafından ödenecek? Ha sahi söylemeyi unuttum, yeni Maliye Bakanımız eski KIB-TEK finans CEO’suydu. Maliyenin kasasından batık KIB-TEK’e sürekli kaynak mı aktaracak? Bu göreve onun için mi getirildi? Eğer öyle olacaksa, kaynak açığını yeni zamanlarla mı karşılayacaktır? Bedeli, halka zamlarla mı ödettirecektir? Dünkü gazetede, İsmet Akim’in yüzde 5. 8’lik yeni zam çağrısı onun için miydi? Eğer hasır altından öyle bir şey tezgahlanıyorsa, bilinsin ki halk yollara dökülecek, hakkını ne pahasına olursa olsun arayacaktır. Hatırlatırım ki, Dünya Bankası uzmanlarının son Kıbrıs Ekonomisi raporunda (2012 Aralık), KIB-TEK çalışanlarının aldığı maaşların ortalaması, OECD ülkelerin maaş ortalamasının 5 buçuk katı kadardır denmektedir. KIB-TEK çalışanlarının maaşlarında tasarrufa gidilmesi de, bu hükümet programında acaba neden yazılmadı, sorarım?
***
Yeni programda başka dikkat çekici konu da, “ Asgari Ücretler Yasası bir yıl içerisinde değiştirilerek, Komisyon’un daha katılımcı bir anlayışla oluşturulması ve genel asgari ücret yanında, sertifikalandırılmış ve yasal sertifika zorunluluğu bulunan mesleklerde % 15 oranında artırılmış asgari ücret ve bir işyerinde bir yıl çalışmış olanlara bir defaya mahsus % 5 oranında artırılmış asgari ücret uygulamasının getirilmesi sağlanacak” deniliyor. Ayrıca, özel sektörde çalışanlara sendikalaşma zorunlu hale getirilecek taahütü yapılıyor. Özel sektör, Sanayi ve Ticaret Odası, acaba bu konuda neler düşünüyor, bende merak konusudur!
***
Ekonomi başlığı altında, ekonomi ile ilgili temel hedefler söyle özetlenmektedir:
“Sosyal devlet ilkesini ön planda tutan, ekonomide kapsayıcı büyüme sağlayacak, yerel istihdam yaratan, çevreyi koruyup geliştirerek kalkınan, topluma refah artışı sağlayacak, kendine yeten, değişime ayak uydurabilen yenilikçi ve rekabetçi bir ekonomi oluşturulacak. Bu çerçevede, ülkenin sosyal ve ekonomik gelişimini bu hedefe bağlı olarak planlamak amacıyla kamuyu, özel sektörü ve sivil toplumu katılımcı bir anlayışla bir araya getiren Sosyal ve Ekonomik Konsey, üç yıllık ekonomik programı, hükümetin kurulmasından itibaren dört ay içerisinde hazırlayacaktır” denmektedir. Temmuz ayı da neredeyse sona erdi. Geriye Ağustos-Kasım dönemi kalıyor. Zaten Bütçe Kasım ayında hazır olmalıdır. Bu arada, 2016- 2018 TC-KKTC Mali İşbirliği Protokolü de, Kasım ayında imza için hazır edilmelidir. Bu durumda, hükümet programında yazılanlara Türkiye Hükümeti evet demezse, acaba bu hükümetin devam etmesinin ne şansı vardır?
***
Tüm bunları alt alta koyduğumuzda, reform hükümetiyiz diyen CTP-UBP hükümetinin Ankara desteği olmaksızın başarılı olmasının hiçbir yolu yoktur. Gazimağusa Limanı’nın özerk liman yönetimi kurulması, sanayi bölgelerinin özerkleşmesi, sanayi, tarım ve hayvancılık alanlarında çalışmalar yapılacağının söz verilmesi de, hep cek cak’lı taahütlerdir.  Eskiden de bu sözler verilmişti, hiçbiri tutulmadı. Artık halkın hiçbir inancı kalmamıştır. Benim anladığım, bekleyip önümüzdeki dört ay içerisinde Kıbrıs meselesinde neler olup biteceğini dikkatle izlemektir. Eğer Kıbrıs sorununun çözümünde ortaya yeni bir konjonktür çıkarsa, bence bu hükümet ite kaka devam eder, eğer çıkmazsa erken seçim olur.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum