Dr. İsmail Kemal

 

IŞİD’le savaş

26 July 2015, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Türkiye nihayet IŞİD’e karşı yürütülen savaşa katıldı. Türk savaş uçaklarının IŞİD hedeflerini bombalaması ve daha da önemlisi Amerikan savaş uçaklarının IŞİD’e yönelik operasyonlarda İncirlik ve diğer üsleri kullanmalarına izin verilmesi, Türkiye’nin politikasında önemli değişiklik olduğunu gösteriyor. Bu politika değişikliğinin nedenleri konusunda çeşitli yorumlar yapılıyor. Dış nedenler (İran’la varılan nükleer anlaşma, PYD) ve iç nedenler (erken seçim hesapları) sıralanıyor. Konuyu sadece iç politik hesaplar, erken seçim hesaplarıyla açıklamak yeterli olmaz. Kararların karmaşık iç ve dış faktörler değerlendirilerek alındığına kuşku yok. Politika değişikliğinin nedenlerini analiz etmek kadar doğuracağı sonuçlar incelemek önemlidir. Şu veya bu nedenlerle Türkiye artık pratikte IŞİD’e karşı savaşan koalisyonun içindedir. ABD ile işbirliği yeni bir düzeye yükseliyor. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu “ABD ile birlikteyiz” dedi. Bu yeni bir durum. Şimdi IŞİD’e karşı savaşta çok daha etkili sonuçlar alınabilir.
Türkiye’nin IŞİD’e karşı oluşturulan koalisyona katılmakta geç kaldığı tartışma götürmez. Ortadoğu ve dünya kamuoyunda Türkiye’nin IŞİD’e göz yumduğu, hatta onu desteklediği yönünde bir imaj oluşmuştu. Haklı veya haksız, bu imaj Türkiye’ye büyük zarar veriyordu. Türkiye’yi yalnızlığa itiyordu. NATO üyesi bir ülke olarak Türkiye’nin koalisyon içinde aktif olarak yer alması gerekiyordu. Eski MİT Müsteşar Yardımcısı Cevat Öneş, Cumhuriyet gazetesine yaptığı değerlendirmede, “gelinen noktada IŞİD tehdidinin anlaşıldığını, Türkiye resmi makamları ve hükümet tarafından birinci derecede tehdit olarak tespit edildiğini” belirtti ve “IŞİD’e karşı güvenlik tedbirlerinin olması gereken şekilde gerçekleştirilmesi meselesinde gecikme olduğuna” işaret etti. Bu değerlendirmelere katılmamak mümkün değil. Türkiye, ta başından içte ve dışta IŞİD’e karşı daha etkili bir mücadele yürütmeliydi. Bu yapılsaydı şimdi durum farklı olacaktı. Cevat Öneş’in, “Gelinen nokta önceden gözlenebilecek bir noktaydı. O bakımdan geçmişte yapılan hataların değerlendirilerek, özeleştiri yapılarak, hatalar ortaya çıkarılarak yeni hatalar yapılmaması gerekir. Geç kalınmış bir önlem demek kesin” tespitine katılıyorum.
Şimdi önemli olan yeni politikaları kararlılıkla hayata geçirmektir. İncirlik Üssü’nün (ve diğer üslerin) kısa süre içinde hava operasyonlarında kullanılacağı belirtiliyor. İncirlik’in bölgeye yakınlığı, koalisyon güçlerine büyük avantajlar sağlayacak. Uçaklar 2000 km. uçmak yerine 400 km. uçarak hedefe varacaklar. İncirlik karşılığında Türkiye’nin talebi olan Suriye’de güvenli ve uçuşa yasak bölge oluşturma konusunun Amerikalılar tarafından kabul edilip edilmediği tartışılıyor. 90 kilometrelik güvenli bölgeden söz ediliyor. Türkiye basınında bu yönde haberler var. Ancak Amerikalı yetkililer uçuşa yasak ve güvenli bölge konusunda anlaşmaya varıldığını reddediyorlar. Türkiye’nin İncirlik’i açarken belirli bir pazarlık yürüttüğü muhakkak. Varılan uzlaşı içinde güvenli bölge oluşturmanın yer alıp almadığını bilmiyoruz. Amerikalıların bu konuda kolay tavır değiştireceğini sanmıyorum. Nitekim Başkan Obama’nın IŞİD’le mücadele konusundaki özel temsilcisi emekli general John Allen uçuşa yasak bölge oluşturma konusunda herhangi bir anlaşma olmadığını söyledi. Gelişmeleri izleyip gerçeği öğreneceğiz.
Türkiye’nin IŞİD’le savaşa daha aktif katılımına IŞİD’den misilleme gelebileceğini herkes biliyor. Ortadoğu’daki yangının komşu ülkeleri de etkileyeceği hep söyleniyordu. IŞİD’in Türkiye’ye yönelik son saldırıları bunu kanıtladı. Uyanık olmayı gerektiren bir dönem sözkonusu. Herkesin kabul ettiği gibi IŞİD’le mücadele uzun vadeli bir mücadele olacak. Bu mücadele hem riskleri, hem de fırsatları barındıracak. Ortadoğu’nun nasıl şekilleneceği son derece önemli.
Bu önemli gelişmeler yaşanırken yeni hükümeti kurma çalışmaları devam ediyor. Türkiye’nin yararına olan en kısa sürede bir koalisyon hükümetinin kurulması ve bu hükümetin dış ve güvenlik politikalarını yürütmesidir. Türkiye’nin demokratikleşme yönündeki çabalarını sürdürmesi, Kürt sorununda çözüm sürecinin devam etmesi, geniş toplumsal ve siyasal konsensüs sağlanması ülkenin itibarını ve gücünü artıracak faktörlerdir. Son dönemlerde sergilenen otoriter eğilimlerin ülkenin imajını olumsuz yönde etkilediği malum. Ortadoğu’daki yangınla mücadele ederken içte demokrasi, insan hakları, hukuk devleti, basın özgürlüğünü geliştirmek başarı için şarttır.
Türkiye’nin Ortadoğu politikasında yeni bir dönem başlıyor. ABD ile daha sıkı işbirliği yapılacak bir dönem. Önemli olan bu politikaları içte demokratikleşme sürecini güçlendirerek yürütmektir.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk