Dr. İsmail Kemal

 

Enerjide Türkiye-AB işbirliği

02 August 2015, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Bruegel, 2005 yılında kurulan Brüksel merkezli ve ekonomi alanında çalışan saygın, bağımsız bir Avrupa düşünce kuruluşudur. Bu düşünce kuruluşu, 2 Temmuz’da, “EU-Turkey: Strategic Gas Partnership” (AB-Türkiye: Stratejik Gaz Ortaklığı) başlıklı bir rapor açıkladı. Simone Tagliapietra ve Georg Zachmann tarafından hazırlanan raporda AB ile Türkiye arasında doğal gaz alanında işbirliği perspektifleri inceleniyor. Avrupa Komisyonu, bu yılın Şubat ayında, Southern Gas Corridor (Güney Gaz Koridoru) konusundaki çalışmaların yoğunlaştırılması ve Türkiye ile enerji alanında stratejik işbirliği kurulması için çağrı yapmıştı. Rapora göre böylesi bir işbirliği bölgenin doğal gaz ihracat potansiyelini en üst düzeye çıkaracak ve hem AB, hem de Türkiye’nin doğal gaz ihtiyacının karşılamasını daha güvenli kılacak.

2014 Ukrayna krizi AB yetkililerini doğal gaz ithalatı güvenliğini yeniden düşünmeye zorladı. Başlayan tartışmalar genişleyerek AB’nin genel enerji ve çevre politikaları tartışmasına dönüştü. Bunun sonucunda AB’nin Enerji Birliği (Energy Union) oluşturması fikri oluştu. Avrupa Komisyonu Başkanı Junker, Enerji Birliği’nden Sorumlu Komisyon Başkan Yardımcısı mevkisini oluşturdu. Bu çerçevede Komisyon bu yılın Şubat ayında Enerji Birliği Belgesini açıkladı. Enerji Birliği’nden sorumlu Maros Sefcovic, projeyi “Kömür ve Çelik Topluluğu’ndan bu yana Avrupa’daki en iddialı enerji projesi” olarak nitelemişti. Enerji Birliği, bir biri ile bağlantılı beş öğeden oluşuyor: Enerji güvenliği, dayanışma ve güven, tamamen entegre olmuş Avrupa enerji piyasası, enerji talebini azaltacak enerji verimliliği, karbona dayalı ekonomiden çıkış ve araştırma, yenilenme, rekabet. Avrupa Birliği ile Türkiye arasında geliştirilecek enerji işbirliğini AB’nin işte bu politikası zeminine oturtmak gerekir.
Ukrayna-Rusya bağlamında başlayan doğal gaz ithalatı güvenliği kaygıları çerçevesinde Avrupa Komisyonu kaynakları çeşitlendirmek için Güney Gaz Koridoru girişimine ağırlık veriyor. Girişim, Orta Asya ülkeleri doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaşmasını öngörüyor. Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle, Hazar, Ortadoğu ve Doğu Akdeniz’den Avrupa’ya doğal gaz taşınmasında çok önemli bir oyuncudur. Raporda Nabucco projesinin başarısızlıkla sonuçlanması ve Nabucco sonrasında AB-Türkiye enerji ilişkileri inceleniyor. Rapora göre bu ilişkilerin momentum kaybetmesi ne AB'nin, ne de Türkiye’nin yararınadır.
Güney Gaz Koridoru’na doğal gaz sağlayacak ülkeler ve bölgeler hangileri? Birinci sırada Azerbaycan yer alıyor. Azerbaycan gazını taşıyacak TANAP çalışmaları başladı. TANAP, Trans Adriatik Boru Hattı’na bağlanarak doğal gazın Avrupa piyasalarına ulaşmasını sağlayacak. Azerbaycan, en güvenli doğal gaz sağlayıcısı olarak değerlendiriliyor. Bir diğer ülke Türkmenistan. Türkmenistan’ın zengin doğal gaz kaynakları var. İhracatı ağırlıklı olarak doğu yönüne, özellikle Çin’e gidiyor. Türkmenistan doğal gazı Hazar üzerinden Türkiye’ye, oradan da Avrupa’ya ulaşabilir. Ancak bu konuda özellikle Hazar Denizi’nin statüsü konusunda Rusya ve İran’dan kaynaklanan sorunlar var. 1 Mayıs 2015’te, Türkmenistan, Azerbaycan, Türkiye ve AB, Türkmenistan doğal gazının Avrupa’ya ulaşması konusunda işbirliği öngören ortak bir açıklama yaptılar. Türkiye üzerinden AB’ye doğal gaz sağlayabilecek bir diğer ülke İran. İran’ın çok zengin doğal gaz rezervleri var. İran’la varılan nükleer anlaşma ve bunun sonucunda ambargoların kalkacak olması İran’ı önemli bir ihracatçı konumuna yükseltebilir. Raporda, yeni bir oyuncu olarak Irak Kürdistan bölgesi de yer alıyor. Türkiye’nin bu bölgede önemli rolü var. Orta vadede bu bölgeden doğal gaz da Türkiye üzerinden Avrupa’ya gidebilir. Raporda yer almasa da Doğu Akdeniz’deki doğal gaz potansiyelini de bu listeye eklemek gerek. Siyasal sorunlar çözümlenebilirse bu bölgenin doğal gazı da Türkiye üzerinden AB’ye gidebilir.
Raporda AB-Türkiye enerji işbirliğinde ortak diplomatik çabaların önemi vurgulanıyor. Buna ek olarak altyapı çalışmalarının finansmanının sağlanması gereğine işaret ediliyor. AB ile Türkiye’nin ortak stratejik çıkarları temelinde ortak finansman mekanizmaları oluşturulması öneriliyor. Avrupa Yatırım Bankası’nın bu konuda önemli rol oynayabileceği belirtiliyor. Raporda, Rusya’nın Güney Akımı’nı iptali sonrasında ilan ettiği Türk Akımı ve bunun Türkiye-AB enerji işbirliğini nasıl etkileyebileceği de analiz ediliyor. Türk Akımı’nın esas itibarıyla Rusya’nın çıkarlarına hizmet edeceğine ve Türkiye ile AB arasında potansiyel anlaşmazlıkları beraberinde getirebileceğine vurgu yapılıyor.
Sonuç olarak Bruegel raporu AB’nin zaman kaybetmeden Türkiye ile yeni bir enerji işbirliği platformu oluşturmasını öneriyor. Bu işbirliğinin her iki tarafa da yarar getireceği hatırlatılıyor. Bunun sonucunda bölgenin enerji politikalarında Türkiye’nin stratejik rolü büyüyecek. Konu ile ilgilenenler raporu Bruegel sitesinden indirip okuyabilir.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk