Dr. İsmail Kemal

 

Yine suyun önemi

30 August 2015, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

“Stratejik bir kaynak: Su” başlıklı yazımda suyun özellikle Ortadoğu için önemini vurgulamıştım. World Resources Institute (Dünya Kaynaklar Enstitüsü) isimli kuruluş 2040’a kadar bir projeksiyon yaparak dünyada ve özellikle Ortadoğu’da yaşanacak su sorununa parmak bastı. “Ranking the World’s Most Water-Stressed Countries in 2040” başlıklı çalışmaya kısaca göz atalım. Çalışmada önümüzdeki on yıllarda nüfus artışı başta olmak üzere çeşitli nedenlerle dünyanın su ihtiyacının artacağı vurgulanıyor. Küresel ısınma bazı bölgeleri daha kurak yapacak. 2025’te 3.5 milyar insan su sıkıntısı yaşayacak. Dünya Kaynaklar Enstitüsü (WRI) çeşitli iklim modelleri ve sosyo-ekonomik senaryolar kullanarak 2020, 2030 ve 2040’ta 167 ülke için su durumunu incelemiş ve2040’ta 33 ülkenin büyük su sorunu yaşayacağını tespit etmiş. Bu ülkelerde insanlar, tarım ve sanayi su konusunda ciddi sıkıntılar yaşayacaklar. Söz konusu 33 ülkenin 14’ü Ortadoğu’da bulunmaktadır. Halen Ortadoğu dünyanın su güvenliği en az olan bölgesidir. Durum giderek kötüleşecek. Demek ki su Ortadoğu’nun en yakıcı sorunları arasındadır.

Yapılan hesaplamalarda en fazla su sorunu yaşayacak ülkelerin puanı 5.0 olarak verilmiş. Bahreyn, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail, Filistin 5.0 puan grubunda. Bu grupta yer alan ve Ortadoğu’da olmayan iki ülke San Marino ve Singapur. Suudi Arabistan 4.99, Umman 4.97, Lübnan 4.97 (unutmayalım Lübnan Kıbrıs’ın yanıbaşındadır), İran 4.91, Ürdün 4.86, Libya 4.77, Yemen 4.74, Irak 4.66 puan grubunda. Bu ülkelerde de çok ciddi su sıkıntısı yaşanacak. Bölgedeki anlaşmazlık ve çatışmalarda su sorununun payı olduğu biliniyor. Önümüzdeki dönemde su sorunu anlaşmazlıklarda daha büyük rol oynayacak. ABD Ulusal İstihbarat Konseyi’nin değerlendirmelerine göre Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde su sorunu istikrarsızlık riskini artıracak ve başarısız devletler ortaya çıkmasına katkıda bulunacak.
WRI’un 2040 projeksiyonunda su sorunu büyük olacak 33 ülke arasında Türkiye ve Yunanistan 27. ve 28. sırada yer alıyor. Türkiye’nin puanı 4.27, Yunanistan’ın puanı 4.23. Söz konusu 33 ülke arasında yer alan diğer

ülkeler Kırgızistan (4.93), Makedonya (4.70), Azerbaycan (4.69), Fas (4.68), Kazakistan (4.66), Ermenistan (4.60), Pakistan (4.48), Şili (4.45), Suriye (4.44), Türkmenistan (4.30), Özbekistan (4.19), Cezayir (4.17), Afganistan (4.12), İspanya (4.07) ve Tunus (4.05). Bu çalışma da Türkiye’nin su zengini bir ülke olarak görülmesinin hatalı olduğunu, su kaynaklarını iyi ve rasyonel kullanmanın önemini hatırlatıyor.
Raporda da belirtildiği gibi su sıkıntısının nedenleri, bunu etkileyen faktörler ülkeden ülkeye, bölgeden bölgeye değişiyor. Örneğin Şili 2010’da orta düzeyde su sorunu yaşarken 2040’ta üst düzey su sorunu yaşayacak. Yükselen hava sıcaklıkları ve değişen yağışlar su arzını azaltacak. Başka ülkelerde başka faktörler var. Nedeni ne olursa olsun su sorunu ülke ekonomisini ve su güvenliğini tehlikeye sokar. Ülkeler arasında gerginliklere ve anlaşmazlıklara yol açabilir. Raporda isimleri geçen ülkelerin ulusal su stratejisi oluşturmaları, var olan su kaynaklarının rasyonel yönetimini sağlamaları ve hem bölgesel, hem de uluslararası işbirliğine önem vermeleri gerekiyor. Her ülkenin kendi sınırları içinde alacağı önlemler, yapacağı çalışmalar vardır. Kıt su kaynaklarının daha iyi yönetilmesi, su israfının önüne geçilmesi gerekir. Ortadoğu gibi bölgelerde su konusunda bölgesel işbirliğinin önemi çok büyüktür. Suyun anlaşmazlık ve çatışma nedenine dönüşmesini engellemenin yolu diyalog ve işbirliğidir. Hükümetler bu konudaki riskleri iyi değerlendirmelidir. Bir de özellikle küresel ısınmaya karşı global düzeyde yapılmakta olan çalışmalara destek vermek son derece önemlidir. Kasım ayında Paris’te yapılacak küresel ısınma ile mücadele konferansı bir dönüm noktası olacak. Küresel ısınmadan en çok etkilenecek ülkelerin bu konferansın başarılı olması için yoğun çaba harcamaları gerekiyor.
Geçen yazımda da belirttiğim gibi elimizdeki suyun kıymetini iyi bilmemiz, su konusuna gereken önemi vermemiz şarttır. Bu konuda küçük siyasal hesaplara, ideolojik takıntılara yer yoktur. WRI’nin çalışması önümüzde 25 yıl içinde bölgemizde su sorununun büyüyeceğini gösteriyor. Suyun stratejik bir kaynak olduğunu unutmayalım. Yenilenebilir enerji kaynaklarının gelişmesi ile petrolsüz ve doğal gazsız hayat mümkün olacak ama susuz hayat mümkün değildir.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk