Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR

15 September 2015, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kıbrıs Türk Hekimler Sendikası’nın (Tıp-İş)  Tedirginliği acaba neden?

Kıbrıs Türk Hekimler Sendikası (Tıp - İş) Başkanlığı’na yeni seçilen Nöroloji Uzmanı Dr Sıla Usar İncirli, geçtiğimiz hafta KIBRIS TV ekranlarında Ali Baturay’ın konuğuydu. Özelde hekimlerin sorunlarını ve sağlık sisteminin yetersizliğini dile getiren Dr Sıla Usar, hastane altyapılarının yetersizliğinden de şikayetçiydi. Ülkede sağlık sisteminin altyapı sorunlarını çözemeden, tam gün sağlık hizmeti verilmesinin hayli güç olduğuna dikkat çekerek, sağlık sisteminin bütününe dokunamadan, Genel Sağlık Sigortası’nı geçilmesinin yanlış olacağını iddia etti. Programı baştan sona dikkatle izledikten sonra, Genel Sağlık Sigortası uygulamasına yeni yılın başında geçilmesi halinde, toplumun bundan fayda yerine zarar görüp görmeyeceğini iyice düşünmeye başladım ve bu yazıyı kaleme almaya karar verdim.

***


   Yazımı kalem almazdan önce, Türkiye’deki Genel Sağlık Sigortası uygulamasının sonuçlarını öğrenmek için bazı araştırmalar yaptım. Elimdeki TC Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı 2014 yılı Sağlık Raporu’nu okuyup, Genel Sağlık Sigortası’nın Türk halkı üzerinde ve Devlet üzerindeki etkisinin ne olduğunu anlamaya çalıştım. Evvela şunu ifade edeyim ki, AKP’nin en önemli reformlarından birisi de, Sağlık’ta yaptığı reformdur. AKP’ye ard arda üç seçim kazandıran ve üç dönem kesintisiz hükümet etmesini sağlayan reformlardan birisi olan Genel Sağlık Sigortası’na geçişte, Türk halkının bundan büyük memnuniyet duyduğunu sanırım Türkiye’de yaşayan hemen hemen herkes kabul etmektedir. AKP ile ilgili yapılan eleştiriler, daha çok sağlıkla alakalı konuların dışındaki konularla ilintilidir. Bu konulara da, bu konu başlığım altında değinecek değilim.

***


   Genel Sağlık Sigortası’na geçen gelişmekte olan başka ülkelerin uygulamalarına da bir göz attım. Colombia Üniversitesi’nden ünlü iktisatçı Jagdish Bagwati’nin kaleme aldığı, “Why Growth Matters” isimli kitabını elime alıp okudum. Hindistan’da yaklaşık 15 yıl önce iktidara gelen, ard arda iki seçim kazanan eski Başbakan Dr Sing yönetiminde de, Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçilmiş ve tam gün sağlık hizmeti veren sağlık reformu yapılmıştı. Hint halkı tarafından memnuniyetle karşılanan ve başarılı bulunan sağlık reformu, Hindistan’da deyim yerindeyse devrim olarak kabul edildi.

***


   Biraz daha büyük bir pencereden bakıp, konuyu daha da derinlemesine incelemeye karar verdim. Yayınlanan bir ankette, Genel Sağlık Sigortası’nın uygulandığı AB ülkelerinde hasta memnuniyetinin oldukça yüksek olduğu, hatta Fransa’nın memnuniyet listesinde birinci sırada olduğunu öğrendim. Örneğin “mutualiteit” diye isimlendirilen Belçika Genel Sağlık Sigortası’ndan yararlanan hastaların memnuniyet derecesi de oldukça yüksek ve Fransa’nınkine çok yakın. Hollanda, Almanya, Luxemburg ve diğer ülkelerde de, bu durum hemen hemen aynı. Herkes Genel Sağlık Sigortası uygulamasının devamından yana ve sistemi eleştiren yok.

***


   Bizim ülkede hastanelerde çalışan bazı hekimlerin, hastanede çalışma saatleri dışında da ikinci bir iş olarak kendi kliniklerinde hizmet vermeye devam ettikleri herkesçe bilinmektedir. İkinci gelir olarak elde edilen kazançların kayıt sistemimize tam yansımadığını, ortada kayıt dışı vergilendirilemeyen gelir olduğunu, bu ülkede yaşayan herkes bilmektedir. Dolayısıyla, hastanelerimizde çalışan bazı hekimlerimizin böylesi bir uygulamaya geçilmesi halinde, ya hasta kaybı yaşayacağını, ya da “medulla sistemi’ne” dahil olacakları için, gördükleri hasta sayısı, kullanacakları sarf malzemesi, ameliyat malzemesi, harcanacak asgari işgücü saati ve daha burada sıralamadığım başka birçok faaliyeti aleni bir şekilde ortaya çıkacaktır diye, hekimlerimizin bazıları Genel Sağlık Sigortası uygulamasına hiç de sıcak bakmamaktadır.

***


   Tıp-İş Başkanımız Sayın Sıla Usar, konuyu biraz farklı açılardan ele almış, Genel Sağlık Sigortası konusunu kamuoyuna farklı pencereden aktarmaya çalışmıştır. Hekimlerin çalışma saatleri, hastanelerin durumu, elde ettikleri özlük hakları gibi kavramları öne çıkarmıştır. Sendikal hakların kutsallığı kadar, hasta haklarının ve tüketici haklarının devletçe korunması da, o derece kutsal ve bakidir. İşin ekonomik boyutuna gelince, Genel Sağlık Sigortası’na geçilmesinin sosyal güvenlik sistemine yükleyeceği yükümlülük, bugüne değin her çalışanın maaşından kesilen yüzde 6’lık sosyal sigorta kesintisinin yüzde 2’lik payının sağlık harcamasına değil de, emekli maaşlarına gittiği realitesinin altını da çizersek, toplumun her ferdinin esas mağduriyeti yaşadığını asla kimse inkâr edemez. Halkımız sosyal sigortalara hem vergi ödemekte, hem de özel sağlık sisteminden para karşılığı hizmet satın almaktadır. Parası olmayanlar, Devlet Hastaneleri’ndeki randevu kuyruklarında uzunca saatler beklemektedir. Acil ameliyatlar dışında, aylar sonra ameliyat günü için randevu alabilmektedir. Lütfen konuyu Tıp-İş Sendikası olarak iktisatçılarla birlikte bir kez daha değerlendiriniz sayın Başkan’ım.

***


   Kendi kendimizi artık kandırmayalım. Halk bu uygulamadan artık bıkıp usanmıştır. Türkiye ile imzalanan ekonomik ve mali işbirliği protokollerinde, KKTC’ye yapılacak para yardımları karşılığında öngörülen reformlardan bir tanesi de, Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçiştir. Doğru olanı da budur. Sağlık Bakanlığı ile CTP’ye Başbakanlık edenler, bu konuda kararlı bir duruş sergileyerek, 1 Ocak 2016’da uygulamanın başlayacağı sözünü vermişlerdir. Onlarca kez teknik heyetler düzeyinde çalışmalar yapılmış, işin ekonomik fizibilitesi bile tamamlanmıştır. Olmayan sadece iradedir. Şu an için Meclis’te güçlü bir koalisyon ortaklığı vardır. Unutmayınız ki, sosyalist bir parti iktidardır. Hükümetin başı yine CTP’dir. Hodri meydan!

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum