Derviş Deniz

 

Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir

11 November 2015, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Cuma akşam Fransa’nın başkenti Paris’te terörizm tekrar hortlayarak yüzlerce kişinin hayatına mal oldu.  Orta Doğu’da yaşanan insanlık dramının dünyanın gelişmiş ülkelerine de ihracı önce mültecilerin sınır kapılarına gelişi daha sonra da bu gibi terör baskınları ile daha da artmaktadır.  Ancak sebebi ne olursa olsun insan hayatı üzerinde oynanan oyunlar günlük yaşam kalitesini düşürdüğü gibi ekonomik aktivitelere de büyük zararlar vermektedir.

Terörün ekonomik hayata verebileceği zararları aşağı yukarı tahmin edebiliriz.  Bu nedenle ekonomik hayatın refahı ve güveni terörden arınmış bir dünya ile olur. Son yıllarda artmakta olan terör akımlarının nedenini ve bunların dünyanın birçok bölgesini nasıl etkilediğini araştırmak tek başına soruna çözüm bulmada yardımcı olmaz. Sorunun kökenine inerek sebepleri araştırılırken dünyanın önde gelen ülkelerinin de bu olayların tırmanmasında kendilerinin de ne kadar sorumluluğu olduğunun da bir muhasebesini yapmaları gerekir.

Son yıllarda artan terör hareketlerinin kaynağı sadece Orta Doğu değildir. Yıllardır Rusya’ya karşı bağımsızlık mücadelesi veren Çeçenler de birçok terör hareketi içinde bulunmuşlardır. Buna ilave olarak Afrika’nın birçok ülkesinde terör hayatı olumsuz etkilemektedir. Başta Afganistan ve Pakistan olmak üzere Asya’nın birçok ülkesinde de terör önemli bir tehdit olarak durmaktadır.

Fransa’nın başkenti Paris’teki terör saldırısının, neden Berlin, Londra, Roma ve New York’ta olmadığını ve Paris’te olduğuna bakmalıyız. Hebo saldırısı sonunda ikinci defa sarsılan Paris’te bu gibi eylemlerin rahatça olması sadece Fransız devletinin güvenlik zaafiyeti olmaması gerekir. Bana göre Avrupa Birliği içerisinde ırk ve köken ayrılığının en çok hissedildiği ve son Orta Doğu olayları ile İslam dinine en çok tepki gösterildiği Avrupa ülkesi Fransa’dır. Bu ülkede yaşanan ve sayıları oldukça yüksek olan Kuzey Afrika kökenli Müslümanların yaşadığı kısmın dışlanmışlığının terör grupları için önemli bir beslenme odağı bulmasında önemli bir yeri vardır. Kültür olarak Kuzey Afrika kültürüne sahip olup, Fransa’da yaşadıkları için bu kültür içine tam entegre olamayan ve farklı dini inançlara sahip gençlerin içlerinde biriktirdikleri isyanı teröre dönüştürmeleri çok zor değildir.

Fransa örneğinde sözünü ettiğiniz etnik farklılaşma dışında Orta Doğu’da ortaya çıkan sorunların temelinde batı ülkelerinin de rol oynamış olmalarının da terörün Avrupa’ya taşınmasında etken olabileceğini de düşünmemiz gerekir. Bu bölgede yani Orta Doğu’da ekonomik çıkarlar için batılıların farklı gruplara destek vererek ülkelerin içişlerine karışmaları dolayısı ile bu karışma eylemi sonunda kendilerini de vurabilmektedir. Cuma akşamı Paris’te yaşananlar tüm batı dünyasına uyarı niteliğindedir. Yönettikleri ülkeler dışındaki ülkelerde iç politikada etkin olmaya çalışan tüm ülkeler zamanı gelince bu müdahalenin etkisini görmektedir. Bu nedenle nedeni ne olursa olsun insanlık adına çok büyük katliamlar olmadığı sürece ülkeler başka bir ülkenin iç düzenine karışmamalıdırlar.

Mısır’da uçağa konan bomba, Ankara’daki terör saldırısı ve bunları takiben Paris’teki katliam ekonomik değerleri her an tehdit edilebilecek bir durumu ortaya koymaktadır. Ekonomide risk en fazla terör ile artmaktadır. Terör insan psikolojisinde korku yarattığı için, günlük ekonomik faaliyetleri kolayca etkileyebilmektedir . Korku ekonominin her sektöründe durgunluk yaratır. Evinden dışarıya çıkmayan insanları bekleyen esnaf kazancında azalma sağlarken, seyahatlerin kısıtlanması dolayısı ile turizm, korku psikolojisi ile büyük yatırım yapmaktan kaçınıldığı için de emlak sektörü zarar görür. Önünü göremeyen işadamı yatırımları ertelediğinden düşen taleple birlikte işsizliğin artması da ekonomide olumsuz etkiler yaratır.

Dünyanın yaşanılabilir bir yer haline gelebilmesi, terör hareketlerinin sonlanmasına da bağlıdır. Bu nedenle Cuma akşam TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın verdiği beyanatta belirttiği gibi “Dünya ülkeleri terör ile ilgili mücadele birlikte olmalı” çağrısı çok önem taşımaktadır. Terörle mücadelede başarılı olunmaz ve tehdit daha fazla ülkeyi sararsa bırakın dünyanın yaşanamayacak bir yere dönüşmesini, ekonomik hayat da geriye gidecektir.

Bu arada gelişmiş ülkeler, şimdiye kadar sadece kendilerini düşünen ve yöneticilerinin halklarının refahı için çok da bir şey yapmayan birçok Orta Doğu ülkesinde çıkar için sorun yaratmamaları gerektiğini de öğrenmeleri gerekir. Bu gibi ülkelerde ateşe körükle gitmek yerine dünya huzuruna yapacağı etkiler düşünülerek çalışılsa, bugünlerde yaşananlar ve yaşanacak olanlar yaşanmaz.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi