Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2)

24 November 2015, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Ekonomik büyüme için DPÖ’nün rakamları açıklanmıştır. Şöyle ki, 2015 yılı içerisinde beklenen büyüme hedefi yüzde 4.9, 2016 için yüzde 3.6, 2017 ve 2018 için ise yüzde 3.5 olarak öngörülmektedir. Hedeflenen bu büyümenin gerçekleşebilmesi için, öncelikli hedefler olarak turizm ve yüksek öğretim sektörlerinin destekleneceği hükümet tarafından belirilmiştir. Büyüme öngörülen Turizm Sektörü için bu bütçede ayrılan kaynak sadece yüzde 1.01 olup, hiçbir yatırım kalemi öngörülmemektedir. Sermaye ödemeleri sıfırdır. Bu bütçe rakamları ile turizm sektörünün gelişimi için bu hükümetin samimi olmadığı anlaşılmaktadır. Oysa 2016 yılı için, DPÖ’nün Ödemeler Dengesi Bilançosu’nda öngörülen Net Turizm Gelirleri 727.9 milyon TL’dir. 2016 yılı Bütçesi’nden Turizm Bakanlığı için sadece yüzde 1’lik bir kaynak ayırırsanız, o zaman Turizmi gözden çıkardınız ve kaderine terk ettiniz demektir. Bunun başka açıklaması yoktur.
***
2016 yılı Bütçesi’nde, ekonomiyi ve reel sektörün gelişimini reforme edecek hiçbir yatırım öngörülmemektedir. Bütçeden toplam sermaye giderleri için ayrılan kaynak sadece yüzde 1’dir. 2015 yılındaki Sermaye giderlerini 251 milyon 330 bin TL’den, 2016 yılında 76 milyon 910 bin TL’ye düşürerek, yüzde 69.40 oranında azaltmışlardır. Sermaye transferlerini de, 70 milyon 79 bin TL’den, 2016 için 20 bin TL’ye düşürerek neredeyse sıfırlamış oldular. Bu kaleme ayrılan payın, Gayri Safi Milli Hasıla’nın sadece yüzde 1’ine denk geldiğini, bu rakamla bu hükümetin nereye yetişeceğini doğrusu merak etmekteyim! Bu rakamlarla gayri menkullerin, okulların, hastanelerin, devlet binalarının bakım onarımı yapılamayacaktır. Kışın fırtınadan kopan elektrik telleri tamir edilemeyecektir. Patlayan trafolar günlerce bakımsız kalacaktır. Telefon Dairesi arızalara koşamayacaktır. Tüm bu olumsuzluklara halkımız hazırlıklı olmalıdır.
***
YEDEK Ödenekler kalemini 2015 yılında 158 milyon 200 bin TL iken, neden 2016 yılı için yüzde 245 artışla 547 milyon 300 bin TL olarak öngörülmüştür. Hükümet, Maliye Bakanlığı’nı TC Yardım Heyeti Başkanlığı gibi mi kullanacaktır? Acaba, yeni alınan bir kararla Lefkoşa Yardım Heyeti Başkanlığı baypas mı edilecektir? Bunun için mi Maliye Bakanlığı Bütçesi yüzde 48 paya sahiptir ve böylesi büyük bir Yedek Ödenekler kalemi ayrılmıştır? Yedek Ödenekler ile Maliye Bakanlığı ek mesaileri mi ödeyecek, yoksa bu rakamlarla ek hizmet alımları mı yapacaktır? Yoksa hayvancı, sanayici, turizmci, taşımacı, çiftçi ve daha burada saymadıklarım Maliye Bakanlığı’na mı çağrılıp memnun edilecektir? Bunun açıklanması gerekmektedir.
***
Bu Bütçe’de, Fiyat İstikrar Fonu için yüzde 10,77’lik bir artış öngörülmektedir. Fiyat İstikrar Fonu rakamı 2015 yılında 545 milyon TL iken, 2016 yılında 603 milyon 700 bin TL’ye yükseltilmiştir. Bu artışın nasıl olacağını, artışın gerekçelerini, Başbakan Kalyoncu ve Maliye Bakanı Birikim Özgür, çıkıp kamuoyuna açıklamalıdır. İlave yeni zamlar mı öngörülmektedir Sayın Maliye Bakanı? Bu sorunun cevabını doğrusu çok merak ediyorum. CTP’nin eski Maliye Bakanı da, geçmişte ek ödenekleri ve ek mesaileri düşüreceğini söylemişti. Soruyorum ne oldu, düştü mü ek ödenekler? Dün sabah okudum, 2015 yılı sonu harcama tahminlerine göre, Ek Mesai ödeneklerinin 82 milyon TL’ye ulaştığını vurguluyor Sayın Birikim Özgür ve diyor ki, bu durum sürdürülebilir değildir. Bunun öyle olmadığını madem kabul ediyorsunuz, neden 2015 yılında verdiğiniz sözünüzü tutmadınız? Hükümet’in Maliye Bakanı yine aynı partiden, o zaman 2016 yılı Bütçe’sindeki Yedek Ödenekler kalemine niye sarıldınız? Burada okuyucularıma hatırlatmam gerekir ki, yedek ödenekler kalemi şu başlıkları kapsamaktadır: “personel giderlerini karşılama ödeneği, ek çalışma karşılıkları ödeneği, cari giderleri karşılama ödeneği, acil yatırım projeleri ödeneği, elektrik alımlarını karşılama ödeneği, cari giderleri ve cari transferleri karşılama ödeneği, özel mülklerin kamulaştırılmasını karşılama ödeneği, doğal afet giderlerini karşılama ödeneği ve daha bunlar gibi ödeneklerde yapılacak kesintileri” içermektedir.
***
Sağlık Bakanlığı için 2016 yılı Bütçe’sinde ayrılan pay 289 milyon 854 bin 700 TL’dir. Toplam bütçe içerisindeki sağlığın payı sadece yüzde 6,48 olmakla beraber, GSYİH’nın yaklaşık yüzde 2,99’u kadardır. Geçen sene de bu rakam milli gelirin sadece yüzde 3,16’sı civarındaydı. Özel harcamaların, buna karşın GSYİH’nın yaklaşık yüzde 5’ine tekabül etmiş olması, ayrıca sistemi yeniden sorgulamamıza neden olmaktadır. 2016 yılı Bütçesi içerisinde Sağlık Bakanlığı Mal ve Hizmet Alımı giderleri için ayrılan rakam 99 milyon 534 bin 400 TL’dir. Yine 2016 yılı bütçesinden ilaç alımları için ayrılan kaynak ise, sadece 62 milyon 149 bin 200 TL’dir. Yani Milli Hasılanın yüzde 1’i bile değildir, sadece on binde 6’sı kadardır.
***
KKTC Sağlık Kurumlarında çalışan personel giderleri için 2016 yılı Bütçesi’nden 143 milyon 212 bin 600 TL, Sosyal güvenlik Giderleri için 8 milyon 392 bin 700 TL, Cari transferler için de 32 milyon 825 bin TL kaynak ayrılmıştır. KKTC’de sağlık yatırım bütçesi de, neredeyse sıfıra inmiştir. Daha ne yazayım!!! Bizi takip etmeye devam ediniz. Gelecek yazıda yine 2016 yılı Bütçesi’ni irdelemeye devam edeceğim.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum