Prof. Dr. Mehmet Hasgüler

 

Kemal Köse: Bisikletin ruhunu biliyor!...

06 December 2015, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Eski defterleri açmayı ve dipdiri duran sayfalarını çevirip yazılanları okumaya bayılıyorum… Hele o defterlerden emek, alın teri, vicdan ve samimiyet akıyorsa, sayfalar dünyanın en keyifli yolculuğu oluyor… Bisiklet ustası bir sihirbaz ve onun yaşadıkları imbikten süzülmüş ve çelik taslarda saklanmış tadıyla dökülüyor sözcüklere… Bisiklet insanın belli saatlerde ve zamanlarda kullanacağı bir araç değildir… Bisiklet ada insanının ruhuna işlemiş bir araçmış yıllar önce… Bisiklet hikayeleri yazmak ve dahası onları dinlemek inanılmaz bir keyif veriyor insana…
Bugün yine bir Bisiklet sihirbazı Kemal Köse ile çevireceğiz köşemizin pedallarını…1940’larda rahmetli Denktaş ve Ayhan Kaymak müşterileri arasında bilinen simalardı… Kemal Köse, 1932’de Lefkoşa’da dünyaya gelmiş ve 1942’de bugünkü Saray Hotel’in olduğu yerde Mehmet Şakir Ustanın yanında bisiklet çıraklığına başlamış… Şakir Usta, inanılmaz yetenekli bir bisikletçi… Bisikletin kadına ait olanını erkeğe, erkeğe ait olanını kadına çevirme yeteneği olan bir usta… Elinden gelmeyen hiçbir iş yok… Şakir ustanın yanında 7 kişi çalışırlarmış… Günde 200 bisiklet tamir ederlermiş… O günlerde en yaygın ulaşım aracı bisiklet türlü türlü hırsızlığa konu olurmuş… Bunu önlemenin yolu olarak sömürge idaresince bisikletin en az 4 ayrı yerine teneke etiketlerden numaralar verilirmiş… Eski dönemlerde Rum Türk bürokratlar, müdürler de bisiklete binerdi…
Bisikletlere kazınmış ada tarihi…
Kemal Köse, 1952’de ustanın yanından ayrılmış ve kendi dükkanını Girne Caddesinde Bozkurt Gazetesinin orijinal yerinin dibine açmış… 63 yıl önce ilk dükkanını açtığında 40 Kıbrıs Lirasına yakın masraf yapmış… Öyle ki o dükkanın depozitosu için 17 Kıbrıs lirası harcamış… Tek başına başlamış, ardından 2 kişiyi daha istihdam etmiş; üç kişi bu dükkandan ekmek yemeye başlamışlar… Kemal ustaya sorduğumda bir günlük kazancının bir polisin aylık kazancına denk olduğunu ifade etmişti… Köse 8 yıl sonra 1960’da Cumhuriyet’in kurulmasıyla Bozkurt Gazetesinin karşısına geçmiş… Devletin kurulmasıyla birlikte Kıbrıs Türklerinden bisiklet malzemeleri satışıyla ilgili üstü kapalı bir boykotla karşılaştığını ve malzemeleri evin ambarına taşımak zorunda kaldığını da ifade ediyor. Genç yaşta zenginleşmesini Kıbrıs Türk cemaatinin çekemediğini ve kitlesel bir kıskançlık duygusunun olduğunu söylemektedir. Sömürge idaresinin son dört yılında Kıbrıs Türklerinin tümüne bisiklet malzemelerini kendisi satarmış… Dereboyunun arkasında bugünkü kapalı bölgede Kornara Hotel’in yanında babası Halil Ali Köse’nin 4 hane evi ve mandırası varmış… Aralık 1963’de babası silahlı milisler tarafından şehit edilmiş ve 550 baş hayvanı da çalınmış… Evlerinden taşınmak zorunda kalmışlar, hem babayı şehit vermişler, hem hayvanları kaybetmişler, hem de eve taşıdığı bisiklet malzemelerini yitirmişlerdi…

 

Mücahitlik arası bisikletçilik…
Öyle ki Girne Kapısından Bandabuliya’ya(Meyve-sebze Pazarı) kadar sağlı sollu 150’ye yakın bisikletçi olduğunu söylüyor Köse usta… 1962’de Saray Önüne bugün İslam Bankası olan yerde dükkan kiralamış ve bisikletçiliğe orda devam etmiş… Sonradan orası yıkılınca bugünkü yerine yani Mevlevi Tekkesi sokağına 1977’de taşınmış… Kemal Köse Usta bu mekanlarda şeyhler dönerdi bir zamanlar diyor…Ana bayi Uzunyan ve ortağı Mihalis 1974’deki ganimet olaylarından sonra iflas ettiklerini söylüyor…1963-1974 döneminde bir çok Kıbrıslı Türk gibi Kemal Usta da 12 yıl gece gündüz demeden TMT safında mücahitlik görevini de yerine getirmişti… Nöbet olmadığı zamanlarda da bisiklet dükkanını açıyordu… Elbette halen 1977’deki dükkanında bisikletçilik ustalığını devam ettiriyor… Bazı günlerde dükkanı siftahsız kapattığını söylüyor… Hayatını Küçük Kaymaklı’daki evinde sürdürüyor… Kemal Köse’nin anısına KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Posta Dairesi Müdürlüğü 20 Kasım 2008’de “Hatıra Pulu” yayınlamış… Böyle bir değerin, emek ustasının “Bisikletin Sihirbazının” anısına pul yayınlanması, yaşatılması ve kayıtlara geçmesi kıymetli bir iş… Kemal Köse hala bugün dükkanında bisikletiyle gelenlere hizmet vermeye devam ediyor. Nice sağlıklı yıllara Köse Usta…

Yazarın Tüm Yazıları
“Mağusa Limanı, Limandır Liman!” 
“Çözüm” hapishanesi!    
Üniversiteler: “Bilim Rekabeti”nde neden yok?! 
Memleketin güzelliğini yaşamak… 
Darbelere karşı “Garpçı” duruş?!   
Eserler “eski,” Mağusa “aynı”: “Büyük sarnıç lağım kuyusu olmuş”! 
90’lı gençlerden mektup var! 
Son kuşağın adı: “Reddediyoruz”! 
Siyasete “cüzzam”ın16 nedeni! 
Ahalinin değişen algısı! 
Durum berraklaşır mı? 
Futbolcu destek, folklorcu köstek!.. 
“Sol”un“sivilleşme” çabası ve güvenlik güçleri 
“Seks kölesi” sicili 
Üçüncü Göz: 3 kez 
Her şerde bir hayır var! 
Darbelerin Gölgesinde Kıbrıs 
Kalkışma algısı... 
Duruma seyirci kalmamalıyız… 
Polislerimiz hâlâ reşit değil mi?! 
Kasis: Zihinsel bir Engeldir! 
“Yalakalığın milleti olmaz…” 
Ayrılma Şoku, AB ve Kıbrıs 
Britanya AB’den kopunca... 
Koordinasyon Ofisi?!    
Nerede bu gençler? 
Aile şirketleri ve kurumsallaşma 
Kapıları çözüme açmak 
Erhürman ve siyasette güven 
Anastasiadis’i bekleyen “rol” 
Türkiye Kökenli Yurttaşlar Güney’e neden geçemiyor? 
Cin şişeden çıkınca… 
Güney seçimleri ve çözüm 
Molozlarla iç içe yaşamak 
Ada Kronikleri: Demokrat Zihniyet için! 
Gündelik propaganda ve çözüm!  
Mevzu: Annan Referandumunun ertesi günü! 
Global Trendler ve YÖDAK  
CIA’nin Projeksiyonları ve Mehmet Diana… 
Üniversiteler ve “Kurumsallaşma”  
Ada’nın Gizli Kalmış Girişimcisi: Mehmet Diana 
“Güven Erozyonu” siyasetin kaderi mi? 
Yeni toplumsal dinamikleri anlamak 
Doğarken ağladı Statüko! 
Üniversite ve Etik! 
Siyaset yeniden şekillenirken!… 
Ekonomi nasıl yönetilmez? 
“Zihniyet Devrimi” ve Taksim Yürüyüşleri 
Akdeniz medeniyet projesi 
CHP halka neden gidemiyor? 
Bu yazıyı profesyonel siyasetçiler okumasın!  
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Antep’ten Kıbrıs’a ve Ortadoğu’ya bakış 
Üniversitelerin kurumsal güvenlik algısı… 
THY Kalkış Zamanlamasında 22’nci 
Dünya Kadınlar Gününe 2 Kala… 
“Bilim diplomasisi” ve küresel yüksek öğrenim 
Siyasetin “Yenisi” ve Toplumun “Temizi”! 
Anastasiadis’e açık mektup 
“Kurucu KKTC Başbakanı” Mustafa Çağatay: Protokol Krizi “Rivayet” mi? 
“Sevgililer Günü”nden üç gün sonra!... 
Federal Çözümde “İnsan” Kaynağı 
Çözüm ve “Garantörlük” tartışmaları 
Toplum olmak ya da olmamak!.. 
İki toplumlu koro ve çözüm! 
40 Adımda “Aşınan” Egemenlik!… 
Kıbrıs ve Davos 
Oturarak değil; yürüyerek ülkemizi anlamak… 
Cemaatin Travmatik Mottosu: “Dur Bakalım N’olcak?” 
“Cemaati çalan” kılıfını uydurur! 
Halk Odaklı Partilerin 6’ncısı: “Halkın” Partisi!.. 
Reform ve Referandum!... 
Dereboyundaki Kaldırımlar ve Kentlilik 
“Göç” ve “Kimlik”  
Yeni yıla girerken 45’lik CTP… 
“Özrün” en büyüğü zihniyette!... 
“Vekâleten” hayat ve “Şükran Ekonomisi” … 
Statükonun Anası!... 
Mehmet Rıfat Aras: “Birbirinizi adada nasıl ayırt edip öldürdünüz?!” 
Gazetecilik ve promosyon 
“Evkaf’ın Su Meselesine Dönmek”!... 
Cari zihniyetin “Üç hali”!.. 
Enerji, Su ve Yumuşak Güç: Kıbrıs’a olası etkileri… 
“Marjinal” mi dediniz?! 
Suyun derinliğinin farkında mıyız? 
“Cumhurbaşkanı” şapkasını parti başkanı taşırsa! 
Federal hayatı yeşertecek kültür 
“Empati Müzesi”? 
“Akil İnsan”, “Aktif” siyasetçi olursa… 
Bisikletin Filozofu ŞAFURİ: Altay Ayrancıoğlu  
UBP kurultayının arifesinde… 
Korsan Morsan! 
“Barış” suyu, Akıncı ve Çanakkale 
Partiler ve Siyasi Türbülans 
Hayat: Gri’nin Tonlarıdır… 
Ülkemizin geleceğini nasıl kuracağız? 
Sakız Adasından “Baf Sakızı”na….  
“Kıbrıs’ta Barış” bal gibi engellenecektir! 
Yarın Bayram… 
1 Kasım Seçimleri ve “Kıbrıslı Türkler” 
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
“Barış” sahici olmaktan geçer… 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
“Temiz Toplumu” Nerede Aramalı? 
“Temiz Toplum”, Statü Endişesi ve Prekarya… 
Mağusa yeniden gazi mi oldu? 
UBP nereye gidiyor? 
Önceliklerimize odaklanalım, çözüm ararken kaybolmayalım 
Yaseminlerin Öyküsü Yok?!… 
İnsan Kaçakçılığı ve “ABD Paradoksu” 
Kadın “ticareti” ve insan kaçakçılığı!  
“AKP-CHP Koalisyonu” ve Kıbrıs 
Demokrat Zihniyet! 
Siyaset uzlaşma işidir 
Savaş Hilton ve “Survivor”(*) 
Federal çözüm ve oryantasyon!.. 
Yüksek Öğrenim Platformu 
Siyaset ve “Halüsinasyon” 
Futbol Federasyonu ve YÖDAK 
“Üniversite Adası” olmaya yakın mıyız?  
Sahillere“haraç” barajı kurmayın! 
Türkiye’nin koalisyon seçenekleri ve Kıbrıs  
“Büyük insanlık” ve vicdan 
Federal çözüm felsefesi “ayrımcılığı” bitirir mi? 
Yüksek öğrenime bakış 
Akdeniz Federasyonu 
Türkiye’deki seçimler 
Güven İnşası ve “Redif Ordularının Tasfiyesi” 
Dinamik müzakere süreci 
“Omonia” Büyük Camia 
Bedava yaşıyoruz bedava... 
Klişeleri şiirle yargılamak: “Rumca küstüm, Türkçe kırıldım” 
Değişim! Ama nasıl? 
Giden bir değerin ardından: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Siyasi ekollerin son örneği! 
Annan Referandumu, 11 Yaşında ve “Statüko” 
Seçimin kaderi Pazar’a kaldı! 
Şantekler Kabare ve Bağımsızlık! 
Çözüme Halkın Güveni 
Adaylarda“Demokrasi” Kültürü 
Tepebaşı Spor Kulübü’nde konferans 
“Kurtarıcı” ararken kaybolmak! 
“Varoşha”nın seçimlerde dayanılmaz hafifliği ve çözüm! 
“FederatifSiz” “Çözümcüler”! 
Adayların müzakere stratejisi 
Siyasete damdan düşen federalist: Alpay Durduran! 
Çatlak mozaikte tango!.. 
Kendimizi ADA’yacağımız bir yaşam 
Anketler değerlendirilirse faydası yüksek! 
Kadının adı hâlâ yok 
20 Nisan ve Sonrası!? 
Köpeğinin bedeli kadar konuş! 
Başkanlık sistemine geçmişiz de haberimiz yok! 
Yeni moda köpek sevgisi ve getirdikleri 
Eskisi, yenisi, aynısı ve kendisi 
Yasemin dilinde “Adalılık” ! 
Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların söylemi: O iş “yaş”! 
“Elektrik Yüzü” Görmeyen Köylerimiz Var! 
Çipras’ın Kıbrıs ziyareti: Radikal tavır nerede?  
Adalılık: “Hayatı Maskesiz Yaşamak” 
Siriza kelebek etkisi yaratır mı? 
Üniversitelerin öncüsü ve ilk kadın Cumhurbaşkanı adayı: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Anastasiadis’in dili çözüldü! 
KKTC’nin kara kapılarındaki gülen yüzleri! 
Seçimler “Nisan 1955!”te yapılsaydı!... 
23 Asırlık Kent: Gazi Mağusa  
Ekonomik Kriz Önce Ahlakı Vurur! 
“Karikatürün Evliya Çelebisi”: Hüseyin Çakmak 
2014 takvimden düşerken… 
“Çağlayan” parkı Dereboyu’ndan büyüktür! 
Hakikatlerle yüzleşelim!  
“Dışardaki Tavuriler” 
“Vaat-sizlik” seçimi ve algı yönetimi 
“Kıbrıs bir Ada” mıdır? 
“Tramvay”dan önce toplu ulaşım düzeltilmeli! 
Bir “semptom” olarak “popülizm” 
Anayasa Referandumu: “Dersini Almış da Yapıyor Ezber!” 
Siyaset ve “Himaye”!