Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu

18 December 2015, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, son birkaç yıl içerisinde beş yıldızlı otellerin sayısında kayda değer artışlar olduğunu görüyorum. Bu artışlar sevindirici olmakla beraber, birtakım tehlikeleri de beraberinde getirdiğini gözardı etmemek gerekmektedir. Her beş yıldızlı Hotel’e, 500 yatak şartını sağlaması karşılığında casino izninin verilmesi, 2009’da çıkarılan yasayla yasal hale getirilmiştir. Casino izinleri tesis sahibine verilirken, casino faaliyetleri imtiyaz sahibi dışındaki kişiler tarafından yapılmaktadır. Casino işletmecisi, tesis sahibi ile yaptığı özel bir anlaşmayla, binayı tesis sahibinden kira karşılığı devralarak, casinoyu çalıştırmaktadır. Hotellerde casino gibi eğlence faaliyetlerinin bulunması, turizmde çeşitlilik yaratmak bakımından olumlu olmakla beraber, denetimsiz ve disiplin altına alınmadan çalıştırılmalarına fırsat yaratmak da, bir o kadar olumsuzdur. Hem sektör bundan zarar görmekte, hem de Devlet zarar görmektedir. Sektör, büyüyen pastadan kar alabilmek için rekabet etmekte, ancak ölçeğin küçük olmasından ötürü tatsızlaşan rekabet, beraberinde birtakım kavgaları da getirmektedir. Bu durum, ister istemez bazı asayiş sorunlarını da doğurmaktadır.
***
Kriminal olayların son aylarda arttığı ülkemizde, casinoların makinalı silahlarla kurşunlanması, casino müdürlerine silah sıkılması, bu sektörün KKTC’deki varlığının tartışılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Yakın geçmişte yaşanan kumarhane cinayetleri, Denizkızı Casino ile Lapethos Casino’nun imtiyaz izinlerinin iptaline vesile olmuştu. Bahsekonu casinolarla ilgili cinayeti işleyenler, hala cezaevinde tutuklu bulunurken, hayatını kaybedenler de, bu sektörün acımasız kurbanı olmuşlardır. Hatırlayacağınız üzere, Türkiye’deki casinoların bir gecede kapatılma nedeni, kanlı hesaplaşmalardı.
***
Devlet büyüyen bu sektörde çok da kayda değer vergi toplayamazken, casinolara girişte kontroller yapılması, fiş kesilmesi, yasanın öngördüğü gibi de yapılmamaktadır. Yasa, KKTC vatandaşlarının ve öğrencilerin casinolara girişini yasaklarken, hala buralarda çok sayıda Kıbrıslı Türk’ün kumar oynadığını bilmeyen yoktur. Üniversite öğrencilerinin kumarhanelere girişi de gevşek bırakılarak, yasal kontrollerin boşluğundan yararlanan casino işletmecileri, gelen müşteriyi veliniğmet olarak kabul etmektedir. Casinoların varlığı, Devlet’in topladığı mahalli gelirlere bakıldığında, devede kulak kalmaktadır. Devlete gelir payının çok da kayda değer olmadığına kanaat getiren iktisat çevreleri, Casinolar’ın varlığının sorgulanması gerekliliği üzerinde duruyor. İstihdama yaptığı katkılara baktığımızda da, KKTC vatandaşlarının ağırlıklı çalıştırılmaları yasayla öngörülmesine rağmen, bu sektörde çalışmak isteyen KKTC vatandaşı yok denecek kadar azdır. Yine, bu sektörün varlığından esas yararlananlar, üçüncü uyruklu çalışanlardır. Bizler, başkalarına bu ülkede istihdam fırsatı yaratırken, yabancıların elde ettiği kazanımlarının geri yurt dışına havale edildiğini de fevkalade biliyoruz. KKTC vatandaşlarına katma değer yaratacak hiçbir iş cazibezi olmayan bu sektör, sadece hotel ve ulaşım bacağında dolaylı katkılar sağlamaktadır. Öyleyse, sektörün bu denli genişlemesine izin vermek, acaba ne kadar doğrudur?
***
Eğer sektör, onca tartışmaya rağmen çıkarılan yasayla bile disiplin altına alınamadıysa, birileri silahlarla

dolaşıp casino müdürlerine ulu orta silah sıkabiliyorsa, o zaman casinoların toplumsal faydası da tartışılıyor olmasını gerektirmez mi? Casino İşletmecileri Birliği, sadece yılda birkaç kez toplumsal duyarlılık gösteren faaliyetlere sembolik maddi katkı sağlayarak toplumda pozitif katkı yaratmaya çalışıyor olsa da, inanın ki Casino İşletmecileri Birliği’nin bu girişimleri de, patlayan silahların gölgesinde kalmaktadır. Ülkede yaygınlaşan kumar, fuhuş ve bahis oyunları nedeniyle, toplumda olumsuz bir algı oluştuğunun altını çizmemiz gerekmektedir. Yaşanan kriminal olaylardaki artışlar nedeniyle, polis teşkilatımızın da ne kadar yeterli kaldığı tartışılır olmaktadır. Yıllar itibarıyla bölge karakolları kapatılmış,  polis teşkilatında görev yapan kişi sayısı düşürülmüştür. Güvenlik Kuvvetlerine ayrılan bütçenin de yetersiz olduğunu, 2015 yılına göre öngörülen artışın sadece yüzde 10’la sınırlı kaldığını, polisimizin kendi teşkilatını güçlendirmesine pek imkan bırakmamaktadır. Böyle olunca da, kriminal olaylardaki artış ortaya çıkmaktadır. Artan kriminal olaylar, daha fazla dava, daha fazla yargıç, daha fazla mesaiyi gerektirir. Tutukluluk, cezaevinde hüküm giyen mahkumların uzun süren bakımı da, Devlet’e ek bir mali külfettir. Giden canlara acaba ne demeli? Bazen silahla, bazen de canına kıyarak ölen insanların günahı nedir? Ölen canları geri getirebilir misiniz? Bozulan aileleri yeniden birleştirebilir misiniz? Batağa giden işadamnını, bataktan kurtarabilir misiniz? Birilerinin kazancı için, bir başkaları ölecekse, o zaman öyle kazanç eksik olsun. Kapatın gitsin!!!

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum