Av. Hasan Sözmener

 

Unutulma hakkı

25 January 2016, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Sevgililerden birisi, hevesini alıp da ötekisinden ayrılmak istediğinde genellikle, “unut canım beni, farzet ki, hiç tanımadın” gibi laflar eder. Sanki, unutmak o kadar kolaymış gibi.

Ancak bu yazımın konusu, hevesini alan sevgili değildir. “Unutulma hakkı” da nereden çıktı diyeceksiniz. Birçoğumuz bilmektedir, mahkemelerin bir internet sitesi vardır. www.mahkemeler.net. Bu sitede de diğer şeylerin yanı sıra, yüksek mahkemenin kararları da yayınlanmaktadır. Bu yayınlanma, bilgiye erişmek açısından, bilgi edinme hakkı açısından son derece faydalı ve güzel olmaktadır. Ancak, özellikle ceza davalarına ilişkin kararların, suçlunun ve suç mağdurlarının isim ve adreslerinin, açık bir şekilde verilerek yayınlanmasından şikâyetler olmaktadır.

Geçtiğimiz hafta 3 ayrı şikâyetin bilgime getirilmesi üzerine, düşünmeye başladım. Şikâyetçileri haklı buldum ve bu konuda ne yapılabilir diye bir araştırma yaptım. Çok uzun boylu ve derinlemesine bir araştırma değildi yaptığım. Arama motoruna konu ile ilgili bir şeyler yazıp, arama düğmesine tıklayınca buldum aradığımı, “unutulma hakkı” imiş aradığım.

Nereden çıkmış unutulma hakkı? Kişinin, geçmişte yapmış olduğu bir eylemin bir sonucu olarak sürekli ve periyodik olarak, damgalanmış bir şekilde, hayatının devamını getirmek istememe özgürlüğünden çıkıyormuş bu hak. Bence, kendisine karşı eylemede bulunulanın da, böyle bir özgürlüğü vardır.

Neymiş “unutulma hakkı”? Dijital hafızada yer alan kişiye ait fotoğraf, kimlik bilgisi, adres ve diğer kişisel içeriğin, kişinin talebi üzerine bir daha geri getirilemeyecek şekilde ortadan kaldırılmasını isteme hakkıymış.

Görülebileceği gibi, “unutulma hakkı”, kişinin talebi üzerine kullanılabilen bir hak olarak ortaya çıkmaktadır. Bizim gibi nüfusu az ülkelerde bu hakkın, kişinin talebi üzerine kullanılabilen bir hak şeklinde uygulanmaması ve kişilere bu hakkın tanınması şeklinde ortaya çıkıp gelişmesi gerektiği görüşündeyim.

Kişinin yaptığı eylemlerinden dolayı veya kişiye karşı yapılan eylemlerden dolayı, unutulma hakkı yeni yeni gelişirken, devletin affetme yani unutma yetkisi ve hakkının varlığı çok daha eski yıllara gitmektedir.

Geçmişimize baktığımızda, devlet, çıkarmış olduğu özel ve genel af yasaları ile birçok defalar, eylemde bulunan birçok kişiyi affetmiş, yani onların yaptıklarını unutmuştur.

Mahkemelere ait sitede devletin unutmuş olduğu eylemler de, isim ve adres verilerek yayınlanmaktadır. Hemen belirteyim ki, unutulma hakkı, yalnızca ceza davaları ile ilgili bir hak değildir. Ancak bu konudaki şikâyetler, ceza davalarına ilişkin olduğu için, ceza davalarına odaklanmış gibi olmaktayım.

Af yasaları ile affedilmiş olan kişileri, bir örnek olması açısından verdim. Aslında, ceza davalarına ilişkin kararların, suçlunun ve suç mağdurlarının isim ve adreslerinin verilmeden yayınlanması, kararların yayınlanmasında güdülen amaçların yerine getirilmesi açısından yeterli olacağı kanaatindeyim. Hatta şahitlerin isim ve soyadlarının yayınından da kaçınılması gerekir.

Ricam, Yüksek Mahkeme başkanının, Yüksek Adliye Kurulunun bu konuyu ele almaları ve doğru ne ise o yönde karar almalarıdır. Ümidim ise, bu konuda, dünyada emsal olarak gösterilebilecek bir kararın alınacağı yönündedir.

Yazımın girişinde bahsettiğim unutulma isteğinde bulunan sevgililere de sözüm, bir heves uğruna sevgi deneyimi içerisine girmemeleridir. Unutulmayı istemek çok kolay gibi görülebilir ama, unutmak o kadar kolay değildir ve olmayabilir.

Yazarın Tüm Yazıları
Halk oylaması 
İlmi olmasın 
Anlaşılmak ve anlatmak 
Ölüm cezası ve koordinasyon ofisi 
Hap bölme (kırma) makinası 
İlk soruşturma 
Keşke bu iş yargıya bırakılmasaydı 
Yasal düzenlemedeki karışıklıklar 
Egemenlik duyarlılığı 
Kantarın topuzu kaçtı 
Cumhurbaşkanı topu Anayasa Mahkemesi’ne attı 
Girne kayasından aşağıya atsalar dahi 
Kızıyoruz ama… 
Yargıda teamül 
Beşinci kitabım 
Söylemiştim boşanmaların artacağını 
Eğri gemi, sefer de eğri 
YÖDAK Başkanı 
Suç kimdedir? 
Rüstem Sefer (21.1.1943-7.4.2016) 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Beraat kararı ne demektir? Ya vicdan? 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Denetimli serbestlik hakkında 
Bekle be annem 
Şartlı tahliye şikayetleri 
Şartlı tahliye nedir? 
Hangi canlı öldürülürse cinayet olur? 
Sınır dışı kararları 
Hisseli mal satışlarındaki tin gözlükler 
Hisseli taşınmaz mallar 
Taşınmaz mallarla ilgili bazı sorunlar 
“Cahil adam, ne zarar verebilir ki?” 
Lütfen bulaştırmayalım 
Yüksek ökçeler 
Kalp sağlığı 2  
Kalp sağlığı 2 
Kalp sağlığı 
Mahkeme kararları 
Cinayet suçları 
Amerika’nın Kıbrıs’ı kaptırmaya niyeti yok 
Acamı Deli 
Kiminle iş yaptığınıza dikkat  
Kudret Özersay 
Kudret Özersay 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Yargıç atamaları 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
Tutukluluk 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Bir de sen yaz dediler 
Sabah kahvaltısı  
2015-2016 Adli Yılı başlarken  
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Yargı sallanmadan boşanma sebebi  
Yargı sallanmadan boşanma sebebi 
Nişanlanma ve evlenme 
Boşanmada koçan değişikliği 
Sabit görüntülü radarlar 
Napan be yeğen? 
CÜBBE 
YÖDAK ve İyi İdare Yasası 
1 yıl ve 2 yıl hapis cezası tartışması 
Avukat/hukukçu milletvekilleri ve siyasetçiler 
Belesbite devam 
Belesbit 
Almak ve vermek  
Irza geçmek (Cinsel tecavüz)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı (3)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı  
Polis terfilerinde son durum 
Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken 
Faks numarası  
Eleştiri 
Yüksek Mahkeme “acil” dedi 
Beytambal galsın yok ki 
Dönülmez akşamın ufkundayız 
Topluluk malı 
Fırsat yine kaçırıldı 
Avukata müdahale  
İki vahim durum ve dram 
Biline ki padişah seçilmeyecektir  
Dördüncü kitabım 
Tekrar nafaka borçlularına  
Nafaka borçlusuna ve anlayanına  
Yanlışı doğru zannetmek  
Tazminat hakkı  
Yargıdaki tehlikeli rekabet 
Emrullah Bey 
Göç Yasası’na devam 
Sayın yargıçlara duyurulur 
İmam yellenirse  
Ne istediğimizi galiba biz de bilmiyoruz 
Cezaevinden telefon var 
Olmadı müdür bey olmadı 
Hukukumuzda yargıcın konumu (2) 
Hukukumuzda yargıcın konumu (1)  
Kamulaştırmada Tazminat 
Hellada, bullada, uyusun da, büyüsün  
Resmi dil Türkçe 
İcar-satış 
Mahkemelerimizi bir daha deneyelim 
Eskiden de eskiler aranırdı 
Tıs yok gık yok, çıkart da görelim 
GK Komutanından rica ediyorum 
Cinayetle su yüzüne çıkanlar 
Tutuklama polisi zora sokabilir 
Oybirliği ile ret vacip olmuştur 
Genç yargıç adayları mülakatta 
Eğitim, denetim ve ceza 
Saat 21.53 
Polis terfilerinde top mahkemede 
Fermuarınız açık kalmış 
Anladığımı yazamıyorum 
Üçte bir 
Zorunluluk değil, mecburiyet vardır 
Kurbağanın nal hikayesi 
Bizimkiler yine coşabilir 
Bırakınız böyle kalsın  
Serhat Bey çok güzeldi 
Yargı, yargıç ve bina istiyor, bildiriyor ve talep ediyorum 
Sade sen mi Ersin Bey hepimiz da 
Polis terfileri konusunda iktidarı göreve çağırıyorum 
Lo lo lo 
Ah bir de rezillerden korkmasam 
Okul seçeceklere ihbar 
Kadın Eli 
İdam cezası ve hukuk reformu hakkında 
Felaketname olmasın 
İşte, işte söylemeye çalıştığım bu idi 
Allah aşkına çağrıda bulunuyorum 
Bizimkisi anglo 
Bazı trafik suçlarında niçin apar topar mahkemeye 
Ölüm getirmişti