Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz

02 February 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Orta Doğu ve Doğu Akdeniz enerji kaynakları üzerinde söz sahibi olabilmek için, egemen güçler arasında kıyasıya bir rekabet vardır. Rusya’nın bu oyunda ben de varım diyerek adeta dünyaya meydan okuyarak Esad rejimine destek vermesi, bunun karşılığında Suriye’den iki tane askeri üs alması, Amerika’nın ise, uzun soluklu yürüttüğü “Büyük Orta Doğu Projesi”, tüm dikkatlerin bu bölgeye yoğunlaşmasına neden olmaktadır.
***
Suriye, 2011 yılı öncesi, karadan birinci sınıf kalitede günlük 400 bin varil ham petrol çıkartmaktaydı.  German Marshall Raporu’nda, Brenda Shaffer’in (Haziran 2012, ss.8-9) dayandırdığı ve Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, bu ülkenin yaklaşık 2 buçuk milyar varil petrol rezervi ve 8 buçuk trilyon ayakküp (yaklaşık 240 milyar metreküp) ıspat edilmiş doğalgaz rezervi bulunmaktadır. Aynı raporda Brenda Shaffer, Suriye’nin 2009 yılında yıllık 219 milyar ayakküp (6.2 milyar metreküp) doğalgaz ürettiğini, yaklaşık 251 milyar ayakküp (7.1 milyar metreküp) de tükettiğini belirtmektedir. Artan miktarın Mısır tarafından ithal edildiğini ve 2011 yılında normal üretimin yüzde 10 üzerinde üretim yapıldığını da vurgulanmaktadır. 2011 yılının Mart ayında Suriye Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Suriye münhasır bölgesindeki üç ayrı parselde ruhsat verileceğini açıkladıktan sonra, birdenbire Suriye’de iç savaş çıkmıştır. Savaş nedeniyle günlük petrol üretiminin 25 bin varilin altına indiği ifade edilmektedir. 2013 yılında gaz üretiminin 200 milyar ayak küp seviyesine gerilediği, ortalama 8 buçuk trilyon küp olan mevcut rezervin de, Deir Ezzor havzasında karada tespit edilen bir kaynak rezerv olduğu, ancak İŞİD’in bölgeyi kontrol altına aldığı, bu bölgede İŞİD güçleri ile muhalifler arasında çarpışmalar yaşandığı, kaçabilenin kaçtığı, kaçamayanların da hayatını kaybettiği vurgulanmaktadır.
***
Suriye kıyılarında üç ayrı parsel belirlenmiş olmasına rağmen, Kremlin yönetimine yakın SoyuzNefteGaz

isimli Rus enerji şirketinin, Suriye Yönetimi ile Aralık 2013 tarihinde bir anlaşma imzaladığını, 2200 kilometre karelik bir alanda, Tartous ve Banias kıyıları arasında 70 kilometre uzunluğundaki alandaki deniz münhasır bölgesinde yeni bir sismik araştırma yapacağını da, burada dikkatlerinize getirmeyi yararlı görürüm.  Rus savaş uçaklarının Türk hava sahasını ihlal ederek angajman kurallarına uymaması bir rastlantıdan değildir elbette. İki gün önce yine yeni bir angajman ihlali daha yapan Rus uçağının, bölgede ısrarla bir sürtüşmeye yeltenmesinin ardında, Rus-Amerikan enerji işbirliği olamaz mı? Bence olabilir!!! Meşhur “Game Theory” diye isimlendirdiğimiz oyun teorisi ve açmazlar tutsağında da olduğu gibi, tavşana kaç, tazıya tutul misali, egemen güçler kendi aralarında “collusion” yani danışıklı işbirlikleri yapmış olduğu düşünülebilir. Suriye enerji kaynaklarının kendi aralarında paylaşılması dahil, Rusya’nın kendi doğalgazının düşük fiyattan satılmasını engelleme garantisi de, bu oyunun bir parçası olamaz mı? Kürt-Amerikan işbirliği bilindiği halde, Rusya’nın PYD’ye açıktan destek vermesi, öne sürdüğüm iddiaları adeta doğrular niteliktedir.

VEDAT copy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Fırat Nehri boyunca 130 kilometrelik alanda gerçekleşen İŞİD ve muhalifler arasındaki çarpışmalarda birçok insanın hayatını kaybettiğini, İŞİD’in silah gücünü iyi kullandığını ve savunma hattında da başarılı operasyonlarda bulunduğunu, BBC World Service haber ajansı duyurmuştu. Havadan uçakların ara sıra

bombalama yapmasına rağmen, İŞİD’in söz konusu 130 kilometrelik alanda önemli arazileri ele geçirdikten kısa bir süre sonra, bölgeden kendiliğinden çekildiğini ve yerlerine Kürt gurupların yerleştiğini ifade eden kaynaklar, yavaş yavaş 130 kilometrelik stratejik alanın tamamen Kürt yönetimine geçeceği yönündeki ifadeleri, ister istemez bizleri de meşgul etmekte, bu bağlamda bazı öngörülerde bulunmamızı zorunlu kılmaktadır.
***
Amerika’nın bölgede desteklediği Esad karşıtı Kürt güçlerin, İŞİD’in savaşarak ele geçirdiği topraklardan kendi kendine ayrılmasından sonra buralara gelip yerleşmesi, Fırat Nehri paralelindeki 130 kilometrelik stratejik alanda, yeni bir Kürt-Amerikan ittifakı oluşmaya başladığı yönündeki görüşü desteklemektedir.
Peki halkaları birleştirdiğimizde, esas hedefin ne olduğunu biliyor muyuz?
Bu sorunun cevabını verirken, resme büyük çerçeveden bakmamız gerekmektedir. İŞİD güçlerinin bölgede muhaliflerle savaşması, İŞİD’in silahlanma için bir yerlerden mali destek alması, o mali destekle silah satın alması, ardından da bölgeleri kendi rızasıyla boşaltması, enerji nakil yollarının kontrolünü ele geçirmek isteyen egemen güçlerin istediği planın bir parçasıdır. Böylelikle esas hedef, İskenderun Körfezi’ne kadar uzanacak yeni bir Kürt-Amerikan Enerji koridoru oluşturmaktır. Tabii ki bu planın gerçekleşebilmesi için, Hatay’ın sınırları içerisine girilmesini gerektirecektir.
***
İskenderun’a son 20 yıl içerinde gelip yerleşen çok sayıda zengin Hatay’lı olduğunu biliyorum. Bu kişiler, uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra İskenderun’a gelip yerleşmiş, hali vakti iyi olanlardır. Hatay, 1939 yılında bir plebisit ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerinde kalmayı istemiştir. Ancak, yeni plana göre, Kürt-Amerikan enerji koridorunun hayat bulabilmesi için, Hatay’ın bir şekilde Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında kalmasını gerektirmektedir. Bu planın hayat bulabilmesi için de, Suriye’de, Kuzey Irak’ta ve diğer Orta Doğu ülkelerinde olduğu gibi, Hatay’da da yavaş yavaş halkı bölmeye yönelik bir plan devreye sokulabilir! Birileri, o bölgede yeni bir toplum mühendisliğine kalkışabilir ve 77 yıldır devam eden huzuru bozabilir. Halkı saflara bölerek, kamplara ayırarak birbirine düşürebilir, yeni bir plebisite gidilmesini tartıştırmaya açabilir. Sonra da dünya kamuoyuna dönerek, bakınız halk böyle istiyor, bunun ne sakıncası olabilir ki, demokrasi istemek insanların en doğal hakkı değil midir diyebilir. Benim kanaatime göre, çok kısa bir süre sonra, Hatay’da da karışıklıklar başlayabilir!
***
Dikkatli olunmasının, dış politika stratejistlerinin özellikle bölgeyi yakınen takip etmesinin, bölgedeki askeri güvenliğin gözden geçirilmesinin yararlı bir hareket olacağını düşünüyorum. Birtakım tedbirlerin önceden alınması, sonradan başımıza gelebilecek tehlikeleri bertaraf edebilir.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum