Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır

05 February 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Tarih 21 Temmuz 2015 idi. Bu köşede “YENİ KABİNE” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O gün yazdıklarımın üzerinden tam 6 ay geçti. O yazıdan bazı kesitleri tekrar sizinle paylaşıyorum:

“Eski Maliye Bakanı Hasan Başoğlu, Tuluy Kalyoncu ve Ömer Kalyoncu’yu yan yana koyduğumuzda ve Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun da yeni hükümet koalisyonunda Maliye Bakanlığı altına alındığını görünce, ister istemez birtakım bağıntılar kurmamız aklımıza geliyor. Sendika, Elektrik Kurumu, Maliye Bakanlığı, Başbakan arakesitinde, bu dörtlünün bir araya gelmesi rastlantı değildir herhalde. Belli ki kendi aralarında birtakım uzlaşıların olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle Elektrik Kurumu söz konusu olunca, bir yerlere güçlü ve tek ses verileceği anlaşılmaktadır. Peki, 2016-2018 yeni TC-KKTC Ekonomi ve Mali İşbirliği Protokolü’nde, KIBTEK ile ilgili olarak özelleştirme öngörülürse, bu dörtlü özelleştirmeye, ya da KIBTEK ile ilgili olarak önerilecek modele hemfikir olacak mıdır? Mesela Türkiye’den deniz altından kabloyla elektrik getirilmesine ne diyeceklerdir? Belki de bu hükümetin akıbetinin ne olacağı, kasım ayında protokol görüşmelerinde belli olacaktır.
***
Geçmiş UBP hükümeti döneminde,  elektrik ve telefon için üretim ve iletim özerkleştirilirken, dağıtımı AB’nin “Unbundling” mevzuatı kapsamında ayrıştırılıp, şeffaf ihale yasası ile özel sektörün işletmesine devredilip, stratejik kurum olması bakımından altın hissesini de devletin elinde tutulması öngörülmekteydi. Böylelikle elektriği liberalleştirip, halkımıza daha ucuza enerji satın alma imkânı sunacaktık. Üretimde girdi fiyatlarını düşürecektik, daha rekabetçi bir piyasa yaratacaktık. Peki ne oldu? Bunların hiçbiri olmadı. Hala en yüksek bedeli ödeyerek elektrik satın almaya devam ediyoruz. Halkımız bu durumdan hiç memnun değildir. O görüşleri savunan eski Ekonomi Bakanı Sayın Sunat Atun, şimdi yeniden Ekonomi Bakanı’mız oldu. Sayın Bakan bu konuda ne diyecek, doğrusu çok merak ediyorum!”
***
Bugün takvim yaprakları 5 Şubat 2016’yı gösteriyor. Okuduğunuz satırların üzerinden geçen 6 ayı aşkın sürede neler olmuştur?
KIB-TEK Maliye Bakanlığı bünyesinden alınarak başka Bakanlığa devredildi. Maliye Bakanı Hasan Başoğlu görevinden alındı, yerine eğitim uzmanı Birikim Özgür getirildi. Birikim Özgür, Türkiye’den Kıbrıs’a kabloyla elektrik getirilmesini savunurken, KIB-TEK yönetimi, CTP Parti Meclisi’nin etkili isimleri ve CTP MYK’sı bu görüşü şiddetle eleştiriyor. KIB-TEK’in başındaki kişi eski Sayıştay Başkanı İsmet Akim’dir. İsmet Bey, CTP’nin eski MYK üyesi ve Mali Sekreteri idi. Kabine kurulurken, Maliye Bakanı olmak için çok ısrarcı olduğunu duymuştum. Kısmet, KIB-TEK’in Başkanı olmasını sağladı. KIB-TEK’teki göreve geldiğinden itibaren, kilovat saat elektrik tarifelerinin zamlanmasını savundu durdu. Dünya Petrol fiyatları bir sene öncesine göre dörtte bir fiyatına inmiş olmasına rağmen, halk hala okkalı faturalar ödetmeye devam ediyor. KIB-TEK, ihale yolsuzluklarının yapıldığı yer olarak suçlanıyor ve ithal edilen sayaçların ihale bedelleri ile Devlet’e beyan edilen bedeller arasında muazzam bir bedel farkı olduğunu, Devlet’in dolandırıldığını duymayan kalmadı. Başka yolsuzluklarla da suçlanıyor ve hükümetin aldığı istihdam kararlarını tanınmadığını, KIB-TEK’in özerk bir kurum olduğunu iddia ediyorlar. Bu yüzden ayrı bir “İmparatorluk” olarak gösteriliyor.
***
Bu hükümetin ekonomi programı yazılırken bakın o zaman ne denmişti… 24 Temmuz 2015 tarihli yazımda şunları yazmıştım:
Ekonomi başlığı altında, ekonomi ile ilgili temel hedefler söyle özetlenmektedir:
“Bu çerçevede, ülkenin sosyal ve ekonomik gelişimini, bu hedefe bağlı olarak planlamak amacıyla kamuyu,

özel sektörü ve sivil toplumu katılımcı bir anlayışla bir araya getiren Sosyal ve Ekonomik Konsey, üç yıllık ekonomik programı, hükümetin kurulmasından itibaren dört ay içerisinde hazırlayacaktır” denmektedir. Temmuz ayı da neredeyse sona erdi. Geriye ağustos-kasım dönemi kalıyor. Zaten, bütçe kasım ayında hazır olmalıdır. Bu arada, 2016-2018 TC-KKTC Mali İşbirliği Protokolü de, kasım ayında imza için hazır edilmelidir. Bu durumda, hükümet programında yazılanlara Türkiye Hükümeti evet demezse, acaba bu hükümetin devam etmesinin ne şansı vardır?
***
Tüm bunları alt alta koyduğumuzda, reform hükümetiyiz diyen CTP-UBP hükümetinin, Ankara desteği olmaksızın başarılı olmasının hiçbir şansı yoktur. Gazimağusa Limanı’na özerk liman yönetimi kurulması, sanayi bölgelerinin özerkleşmesi, sanayi, tarım ve hayvancılık alanlarında çalışmalar yapılacağının söz verilmesi de, hep cek cak’lı taahhütlerdir. Eskiden de bu sözler verilmişti, hiçbiri tutulmadı. Artık halkın hiçbir inancı kalmamıştır. Benim anladığım, bekleyip önümüzdeki dört ay içerisinde Kıbrıs meselesinde neler olup biteceğini dikkatle izlemektir. Eğer Kıbrıs sorununun çözümünde ortaya yeni bir konjonktür çıkarsa, bence bu hükümet ite kaka devam eder, eğer çıkmazsa erken seçim olur”.
***
Kıbrıs meselesinin çözümü konusunda umut pompalaması yapanların, “Yılbaşından Önce Çözüm”, “Bahar’da Çözüm”, yaklaşımlarının balon olduğu ortaya çıkmıştır. Önümüzde, sakız gibi uzayıp ve bir türlü halledilemeyen “Su Yönetimi” sorunu vardır. Hükümet, hallettik hallediyoruz derken, TC-KKTC Mali İşbirliği Protokolü hala imzalanamamıştır. İmzalanması için birtakım taahhütler verilmesi gerekecektir. Bu taahhütlerin başında, KIB-TEK’in akıbetinin ne olacağı da belli olacaktır. Sizce CTP, KIB-TEK’in elden gitmesine izin verecek midir? Eğer cevabınız hayır ise, bu hükümet bitti demektir. Eğer cevabınız evet ise, CTP paramparça olmuş demektir. Kendi içinde ikilem yaşayan CTP, yeniden muhalefete dönebilir. Baskın erken seçim de olabilir.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum