Prof. Dr. Mehmet Hasgüler

 

“Kurucu KKTC Başbakanı” Mustafa Çağatay: Protokol Krizi “Rivayet” mi?

21 February 2016, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Yakın tarihimiz bilinmezlerle dolu… Gidenler anılarını yazmamışlar, yazamamışlar… Kıbrıs Türklerinin toplumsal tarihinde önemli olaylar tanık yokluğundan ve kayıt noksanlığından unutulup gidiyor… Dost meclislerinde konuşulup, sonra tekrar uyutulmaya bırakılıyor… Ya da tarihsel belleğimizde “kara delik” olarak konuşulup duruyor…

Bunlardan birisi de rahmetli Mustafa Çağatay’ın yaşadığı bir olaydır… Çağatay 1970 seçimlerinde Limasol’dan (Leymoson yani) Türk Cemaat Meclisi üyesi seçildi… Sonrasında Kıbrıs Türk Federe Devleti’ndeki (KTFD) ilk seçimlerde Girne milletvekili seçildi. Ardından kurulan Nejat Konuk Hükümeti’nde 2 yıl (1976-1978) Maliye Bakanlığı, Osman Örek Hükümeti’nde de Çalışma, Sosyal İşler ve Sağlık Bakanlığı görevlerine atandı…1978’de Başbakan olarak görevlendirildi ama UBP Genel Başkanı Osman Örek’ti… Çağatay, 7 Ocak 1979’da UBP Genel Başkanı oldu… Unutmayalım… Bu dönemde henüz KKTC kurulmadı… O dönemde Denktaş’ın UBP üzerinde yoğun etkisi söz konusu…
Türkiye’de 12 Eylül 1980 darbesi sonrası yapılan meşhur 1981 seçimlerinde UBP Girne milletvekili olarak ikinci kez seçildi ve yine başbakan olarak görevlendirildi… Bu seçimler TKP’nin atılım yaptığı, CTP’nin kanatlanmaya başladığı seçimlerdi… Toplumsal muhalefet ciddi bir ivme kazanmıştı… Bu sırada hükümet güvenoyu alamadığından ikinci kez başbakan olarak görevlendirildi ve ilk kez azınlık hükümeti KTFD’de kurulmuş oldu… Bu tarihe II. Çağatay Hükümeti olarak geçti. Sonrasında güvensizlik önerisiyle bu hükümet düşürüldü… Ardından Çağatay’ın başbakanlığında 15 Mart 1982’de ilk koalisyon hükümeti de kuruldu. Bu hükümet 29 Kasım 1983’de ani bir kararla görevden çekildi. Öyle ki Çağatay,15 Kasım 1983’de KKTC’nin ilanı ve bağımsızlık bildirgesine imza atıldığından önemli bir pozisyondaydı… Kısa siyasi tarihimiz içerisinde ilan edilen Cumhuriyetin “Kurucu Başbakanı” unvanı da yine Çağatay’a aittir…

Makam farkı
Burada bütün bu tarihsel olayları aktarırken esas niyetim bir rivayete dokunmaktır… Rivayet bugünlerde su krizi sırasında bakanların yaşadığı protokol sorunuyla irtibatlı… Genç dört bakanın Ankara’da müsteşar yardımcısı seviyesinde kabul edilmiş olmaları kamuoyunda açıktan tartışıldı… Bu durum ciddi bir burukluk yarattı… Rivayet odur ki, Çağatay Cumhuriyetin Kurucu Başbakan’ı olarak KKTC’nin ilanından sonra Ankara’ya yaptığı resmi ziyarette Vali tarafından karşılanacağını öğrenmiş ve bu durum karşısında KTFD idaresi sürecinde asla böyle beklentisi olmayan Çağatay KKTC’nin kurucu başbakanı olarak yaptığı Ankara ziyaretinde uçaktan hiç inmemiş ve gerisin geriye Kıbrıs Türk Havayolları’yla ülkesine dönmüştür…Bilindiği gibi KKTC’yi resmi olarak tanıyan ilk ve tek ülke Türkiye’dir… Ankara o günlerde 6 Kasım 1983 seçimleriyle “sivil-imtrak” idareye perendah alıyor ve merhum Turgut Özal daha yeni yeni Anavatan Hükümeti’ni kurmaya çalışıyordu… Bu tür bir olayı KKTC’de o günlerde yazabilecek ne Afrika ne de KIBRIS Gazetesi henüz yoktu…

Türkiye-KKTC ilişkilerinde mütekabiliyet
Bu konunun rivayet mi yoksa gerçek mi olduğu konusu hiçbir zaman aydınlanmamıştır… Lakin Çağatay’ın hızla Başbakanlıktan uzaklaştırılması ve bir daha siyasete bulaşmaması rivayetten öte bir gerçeklik olduğu ihtimalini güçlendiriyor… Merhum Mustafa Çağatay ciddi bir siyaset ve devlet insanıydı… Bunun ötesinde ülkemizin yetiştirdiği son derece önemli değerdi… Erken zamanda aramızdan ayrıldı… Bir gün hümanist kişiliğini ve siyaset-devlet-yönetim konularındaki fikirlerini kendisini yakından tanıyanlardan dinlemek ihtiyacında olduğumu hissettim… Türkiye-KKTC ilişkileri konusunda düzey ve mütekabiliyet arayanların irdelemesi gereken ilk referans noktası rahmetli Mustafa Çağatay olmalıdır… Hususi sofra konuşmalarında ve dost meclislerine konu olan Çağatay’ın Ankara’ya KKTC’nin Kurucu Başbakan olarak yaptığı ilk ziyaret hâlâ rivayet mertebesindedir… Böylesine mühim bir konu üzerindeki sır perdesi aralanmayı bekliyor… Bugünlerde Türkiye-KKTC ilişkilerinde yaşanan mütekabiliyet sorunsalının doğal referans noktası UBP’li rahmetli Mustafa Çağatay olması da tarihin sol tarafa ironisi gibi…
Makam sırasında mütekabiliyet arama şahsiyetli olmanın önemli bir mihenk taşıdır… Bu tür olayların aydınlanması çok önemlidir… Ölüm yıldönümü 3 Nisan (1989) olan Mustafa Çağatay’a Allahtan rahmet ailesine yeniden taziyelerimi iletmek isterim…

Yazarın Tüm Yazıları
“Mağusa Limanı, Limandır Liman!” 
“Çözüm” hapishanesi!    
Üniversiteler: “Bilim Rekabeti”nde neden yok?! 
Memleketin güzelliğini yaşamak… 
Darbelere karşı “Garpçı” duruş?!   
Eserler “eski,” Mağusa “aynı”: “Büyük sarnıç lağım kuyusu olmuş”! 
90’lı gençlerden mektup var! 
Son kuşağın adı: “Reddediyoruz”! 
Siyasete “cüzzam”ın16 nedeni! 
Ahalinin değişen algısı! 
Durum berraklaşır mı? 
Futbolcu destek, folklorcu köstek!.. 
“Sol”un“sivilleşme” çabası ve güvenlik güçleri 
“Seks kölesi” sicili 
Üçüncü Göz: 3 kez 
Her şerde bir hayır var! 
Darbelerin Gölgesinde Kıbrıs 
Kalkışma algısı... 
Duruma seyirci kalmamalıyız… 
Polislerimiz hâlâ reşit değil mi?! 
Kasis: Zihinsel bir Engeldir! 
“Yalakalığın milleti olmaz…” 
Ayrılma Şoku, AB ve Kıbrıs 
Britanya AB’den kopunca... 
Koordinasyon Ofisi?!    
Nerede bu gençler? 
Aile şirketleri ve kurumsallaşma 
Kapıları çözüme açmak 
Erhürman ve siyasette güven 
Anastasiadis’i bekleyen “rol” 
Türkiye Kökenli Yurttaşlar Güney’e neden geçemiyor? 
Cin şişeden çıkınca… 
Güney seçimleri ve çözüm 
Molozlarla iç içe yaşamak 
Ada Kronikleri: Demokrat Zihniyet için! 
Gündelik propaganda ve çözüm!  
Mevzu: Annan Referandumunun ertesi günü! 
Global Trendler ve YÖDAK  
CIA’nin Projeksiyonları ve Mehmet Diana… 
Üniversiteler ve “Kurumsallaşma”  
Ada’nın Gizli Kalmış Girişimcisi: Mehmet Diana 
“Güven Erozyonu” siyasetin kaderi mi? 
Yeni toplumsal dinamikleri anlamak 
Doğarken ağladı Statüko! 
Üniversite ve Etik! 
Siyaset yeniden şekillenirken!… 
Ekonomi nasıl yönetilmez? 
“Zihniyet Devrimi” ve Taksim Yürüyüşleri 
Akdeniz medeniyet projesi 
CHP halka neden gidemiyor? 
Bu yazıyı profesyonel siyasetçiler okumasın!  
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Antep’ten Kıbrıs’a ve Ortadoğu’ya bakış 
Üniversitelerin kurumsal güvenlik algısı… 
THY Kalkış Zamanlamasında 22’nci 
Dünya Kadınlar Gününe 2 Kala… 
“Bilim diplomasisi” ve küresel yüksek öğrenim 
Siyasetin “Yenisi” ve Toplumun “Temizi”! 
Anastasiadis’e açık mektup 
“Sevgililer Günü”nden üç gün sonra!... 
Federal Çözümde “İnsan” Kaynağı 
Çözüm ve “Garantörlük” tartışmaları 
Toplum olmak ya da olmamak!.. 
İki toplumlu koro ve çözüm! 
40 Adımda “Aşınan” Egemenlik!… 
Kıbrıs ve Davos 
Oturarak değil; yürüyerek ülkemizi anlamak… 
Cemaatin Travmatik Mottosu: “Dur Bakalım N’olcak?” 
“Cemaati çalan” kılıfını uydurur! 
Halk Odaklı Partilerin 6’ncısı: “Halkın” Partisi!.. 
Reform ve Referandum!... 
Dereboyundaki Kaldırımlar ve Kentlilik 
“Göç” ve “Kimlik”  
Yeni yıla girerken 45’lik CTP… 
“Özrün” en büyüğü zihniyette!... 
“Vekâleten” hayat ve “Şükran Ekonomisi” … 
Statükonun Anası!... 
Mehmet Rıfat Aras: “Birbirinizi adada nasıl ayırt edip öldürdünüz?!” 
Gazetecilik ve promosyon 
Kemal Köse: Bisikletin ruhunu biliyor!... 
“Evkaf’ın Su Meselesine Dönmek”!... 
Cari zihniyetin “Üç hali”!.. 
Enerji, Su ve Yumuşak Güç: Kıbrıs’a olası etkileri… 
“Marjinal” mi dediniz?! 
Suyun derinliğinin farkında mıyız? 
“Cumhurbaşkanı” şapkasını parti başkanı taşırsa! 
Federal hayatı yeşertecek kültür 
“Empati Müzesi”? 
“Akil İnsan”, “Aktif” siyasetçi olursa… 
Bisikletin Filozofu ŞAFURİ: Altay Ayrancıoğlu  
UBP kurultayının arifesinde… 
Korsan Morsan! 
“Barış” suyu, Akıncı ve Çanakkale 
Partiler ve Siyasi Türbülans 
Hayat: Gri’nin Tonlarıdır… 
Ülkemizin geleceğini nasıl kuracağız? 
Sakız Adasından “Baf Sakızı”na….  
“Kıbrıs’ta Barış” bal gibi engellenecektir! 
Yarın Bayram… 
1 Kasım Seçimleri ve “Kıbrıslı Türkler” 
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
“Barış” sahici olmaktan geçer… 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
“Temiz Toplumu” Nerede Aramalı? 
“Temiz Toplum”, Statü Endişesi ve Prekarya… 
Mağusa yeniden gazi mi oldu? 
UBP nereye gidiyor? 
Önceliklerimize odaklanalım, çözüm ararken kaybolmayalım 
Yaseminlerin Öyküsü Yok?!… 
İnsan Kaçakçılığı ve “ABD Paradoksu” 
Kadın “ticareti” ve insan kaçakçılığı!  
“AKP-CHP Koalisyonu” ve Kıbrıs 
Demokrat Zihniyet! 
Siyaset uzlaşma işidir 
Savaş Hilton ve “Survivor”(*) 
Federal çözüm ve oryantasyon!.. 
Yüksek Öğrenim Platformu 
Siyaset ve “Halüsinasyon” 
Futbol Federasyonu ve YÖDAK 
“Üniversite Adası” olmaya yakın mıyız?  
Sahillere“haraç” barajı kurmayın! 
Türkiye’nin koalisyon seçenekleri ve Kıbrıs  
“Büyük insanlık” ve vicdan 
Federal çözüm felsefesi “ayrımcılığı” bitirir mi? 
Yüksek öğrenime bakış 
Akdeniz Federasyonu 
Türkiye’deki seçimler 
Güven İnşası ve “Redif Ordularının Tasfiyesi” 
Dinamik müzakere süreci 
“Omonia” Büyük Camia 
Bedava yaşıyoruz bedava... 
Klişeleri şiirle yargılamak: “Rumca küstüm, Türkçe kırıldım” 
Değişim! Ama nasıl? 
Giden bir değerin ardından: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Siyasi ekollerin son örneği! 
Annan Referandumu, 11 Yaşında ve “Statüko” 
Seçimin kaderi Pazar’a kaldı! 
Şantekler Kabare ve Bağımsızlık! 
Çözüme Halkın Güveni 
Adaylarda“Demokrasi” Kültürü 
Tepebaşı Spor Kulübü’nde konferans 
“Kurtarıcı” ararken kaybolmak! 
“Varoşha”nın seçimlerde dayanılmaz hafifliği ve çözüm! 
“FederatifSiz” “Çözümcüler”! 
Adayların müzakere stratejisi 
Siyasete damdan düşen federalist: Alpay Durduran! 
Çatlak mozaikte tango!.. 
Kendimizi ADA’yacağımız bir yaşam 
Anketler değerlendirilirse faydası yüksek! 
Kadının adı hâlâ yok 
20 Nisan ve Sonrası!? 
Köpeğinin bedeli kadar konuş! 
Başkanlık sistemine geçmişiz de haberimiz yok! 
Yeni moda köpek sevgisi ve getirdikleri 
Eskisi, yenisi, aynısı ve kendisi 
Yasemin dilinde “Adalılık” ! 
Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların söylemi: O iş “yaş”! 
“Elektrik Yüzü” Görmeyen Köylerimiz Var! 
Çipras’ın Kıbrıs ziyareti: Radikal tavır nerede?  
Adalılık: “Hayatı Maskesiz Yaşamak” 
Siriza kelebek etkisi yaratır mı? 
Üniversitelerin öncüsü ve ilk kadın Cumhurbaşkanı adayı: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Anastasiadis’in dili çözüldü! 
KKTC’nin kara kapılarındaki gülen yüzleri! 
Seçimler “Nisan 1955!”te yapılsaydı!... 
23 Asırlık Kent: Gazi Mağusa  
Ekonomik Kriz Önce Ahlakı Vurur! 
“Karikatürün Evliya Çelebisi”: Hüseyin Çakmak 
2014 takvimden düşerken… 
“Çağlayan” parkı Dereboyu’ndan büyüktür! 
Hakikatlerle yüzleşelim!  
“Dışardaki Tavuriler” 
“Vaat-sizlik” seçimi ve algı yönetimi 
“Kıbrıs bir Ada” mıdır? 
“Tramvay”dan önce toplu ulaşım düzeltilmeli! 
Bir “semptom” olarak “popülizm” 
Anayasa Referandumu: “Dersini Almış da Yapıyor Ezber!” 
Siyaset ve “Himaye”!