Dr. İsmail Kemal

 

Suriye: Obama’nın iflası

25 February 2016, Thursday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Obama’nın Suriye politikasının iflas ettiğini görmek için uzman olmaya gerek yok. ABD’nin Suriye konusunda bir stratejisi yok. Birşeyler yapıyormuş gibi görünüp hiç bir şey yapmamak strateji olmasa gerek. İktidarının son yılına girdiği için bir şey yapmadığını düşünenler olabilir. Obama yönetimi 5 yıldır Suriye konusunda yapması gerekenleri yapmadı. 400 bini aşkın insanın öldüğü, 11 milyondan fazla insanın göçmen olduğu bir trajedi karşısında dünyanın en güçlü ülkesi bir şey yapmamayı politika sayıyor. Elbette ABD’nin dünyanın her yanındaki sorunları çözümleme gibi bir sorumluluğu yoktur. Ancak Suriye’de yaşananlar ABD’nin çıkarlarını yakından ilgilendirir. AB’ye olumsuz etkilerinden başlayıp bölgede ABD’nin müttefiki ülkelere olumsuz etkilerine, radikalizmin-terörizmin güçlenmesine kadar uzanan bir liste çıkarmak mümkün. Putin’in yıldızı parlarken (durumun şimdiki gibi devam etmesi halinde) Obama tarihe ABD’nin en cesaretsiz başkanlarından biri olarak geçecek.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Suriye konusunda bir şeyler yapmaya çalışıyor. Ancak Obama yönetimi somut bir strateji ile arkasında durmadığı için hep Lavrov üstün geliyor. Arkasında Obama’nın kararlılığı ve askeri gücü olmadan Kerry diplomasisinin başarılı olması mümkün mü? Lavrov’un arkasında Putin ve Rus ordusu var. Suriye için 12 Şubat olarak açıklanan ilk ateşkes anlaşması havada kalmıştı. Şimdi 27 Şubat yeni ateşkes tarihi olarak açıklandı. Ancak bu ateşkesin başarılı olup olmayacağı belli değil. John Kerry’nin kendisi de bundan emin değil. Ateşkes anlaşmasından sonra Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde yaptığı konuşmada Rusya’nın varılan anlaşmaya uyacağını garanti edemeyeceğini belirtti ve Suriye savaşının daha da çirkinleşebileceğini söyledi (This can get a lot uglier). Ateşkes konusunda ABD Savunma Bakanı Ashton Carter’ın da süpheleri varmış. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini Suriye'deki durumun “Vekaleten savaştan daha büyük bir şey haline dönüşme riski” olduğunu söyledi. 27 Şubat yaklaşırken Batı’dan gelen mesajlar fazla iyimser değil.
Suriye oyununda şu anda güçlü olan Rusya-İran-Beşar Esad ittifakıdır. Ateşkesin kaderi onlara bağlı. Oyunu kendi çıkarlarına göre oynayacaklar. Peki, 27 Şubat ateşkesi de istenen sonucu vermezse John Kerry ne yapacak? Sergey Lavrov’la yeni bir tarih mi belirleyecek? Buna kargalar bile gülmeyecek mi? Yoksa görevinden istifa mı edecek? İstifa etse de etmese de Suriye’de durum değişmez. Zamanında atılabilecek adımlar atılmadı. Şimdi bunun faturası ödeniyor. Ortadoğu’daki müttefikleri bundan sonra ABD’ye nasıl güvenebilir? Ortadoğu’nun içinde bulunduğu kaos kısa sürede bitmeyecek. Kaos sadece Suriye, Irak, Yemen ve Libya ile sınırlı kalmayabilir. Kimi yorumculara göre Lübnan, Ürdün, Mısır gibi ülkelere de yayılabilir. ABD’nin liderlik sergileyemediği bir ortamda bölge ülkeleri başka çareler aramak zorunda kalacak. Kimileri Rusya’ya yaklaşacak.
Obama yönetiminin Suriye politikalarının bir kurbanı da ABD-Türkiye ilişkileri oldu. Gelinen noktada iki ülke arasında büyük bir güven erozyonu yaşanıyor. Türkiye, ABD’nin müttefik olup olmadığını sorguluyor. Putin’in izlediği “revizyonist” politikalar Türkiye-Rusya ilişkilerini darbeledi. Rusya-Türkiye ilişkilerinin yakın zamanda düzelmeyeceğini daha önce yazmıştım. Sorun uçak meselesinin ötesinde iki ülke arasında jeo-politik rekabettir. Bu ortamda Türkiye’nin Batı’ya dayanması, Batı ile ittifakını güçlendirmesi gerekir. Ne var ki Batı’nın lideri ABD’nin Suriye’deki politikaları ile Türkiye’nin yaklaşımları örtüşmüyor. Örtüşmemenin ötesinde zaman zaman çatışıyor. Obama yönetimi, Suriye’de ciddi bir şey yapmak istemediği için hava saldırıları ile göz boyamanın ötesine gitmiyor. Rusya’nın karşısına çıkma gibi bir niyeti yok. Hedef sadece IŞİD olarak belirlendi. Obama, “Rusya, Suriye’yi ele geçirirse bu ona pahalıya mal olur. Akıllı bir tavır olmaz” türü bir şeyler söylemişti. John Kerry de “Rusya, Halep’i ele geçirse bile elinde tutması zor olur” dedi. Bu açıklamalara baktığınızda Rusya’nın Suriye’yi ele geçirmesine ilkesel bir karşı çıkış göremezsiniz. Sadece Rusya’ya akıl verme var. Obama yönetimi “Suriye zaten Rusya’nın nüfuz alanıydı. Varsın öyle kalsın. Beşar Esad kötü adam ama katlanırız. Yeter ki IŞİD’i yenelim” diye düşünüyor gibi. Türkiye’nin bakışı bu yaklaşımla uyuşmuyor. ABD, Türkiye’nin hassasiyetlerine ve göçmenler yükü gibi sorunlarına pek önem vermiyor. Obama iktidarda olduğu sürece durum değişmeyecek. AB’nin Türkiye’ye ihtiyacı olduğu için ilişkiler ABD ile ilişkilerden farklı. Rusya ve ABD arasına sıkışan Türkiye’nin Suriye’de işi zor.
27 Şubat ateşkes anlaşması iyimserlik yaratmıyor. Büyük olasılıkla savaş bitmeyecek. ABD, bir şeyler yapıyor gibi davranıp hiç bir şey yapmamaya devam edecek. Kazanan Putin ve İran, kaybeden ise Suriye halkı olacak.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk