Dr. İsmail Kemal

 

Brüksel’den ne çıktı?

20 March 2016, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

AB’nin büyük heyecanla, Türkiye’nin o kadar da büyük olmayan heyecanla beklediği pazarlığın sonucu belli oldu. AB ve Türkiye anlaştı. Mülteciler buna üzülecek. Ama onların görüşünü soran olmadı. Pazarlığın tarafları açısından bakıldığında anlaşmaya varılmış olması önemli. Mülteci krizi AB’nin temellerini sarsıyor, aşırı sağı güçlendiriyor. Bu durum ne AB’nin, ne de Türkiye’nin yararına. İstikrarlı, hoşgörülü bir Avrupa Türkiye’nin de çıkarınadır. Dolayısıyla varılan anlaşma stratejik anlamda, uzun vadeli anlamda iki taraf için de olumludur. Anlaşma mülteci krizini ne oranda çözümleyecek? Bunu zaman gösterecek. Anlaşmaya ek olarak Suriye’deki savaş sona erdirebilirse AB üzerindeki baskı azalabilir. Elbette varılan anlaşmanın uluslararası hukuka uygun olup olmadığı tartışmaları devam edecek. Ama AB açısından önemli olan mültecilerin bugünden itibaren Türkiye’ye iade edilecek olmasıdır.

Büyük pazarlıkta taraflar ne aldı, ne alamadı? AB, mültecilerin Türkiye’ye iadesini istiyordu ve bunu aldı. Pazarlıktan tam kazançla çıktığını söyleyebiliriz. Bu nedenle AB liderleri sonuçtan gayet memnun. Peki, Türkiye istediklerini aldı mı? Bu sorunun cevabı Türkiye’nin pazarlıktaki olmazsa olmaz hedeflerinin ne olduğuna bağlı. Başbakan Davutoğlu “Kayseri pazarlığı” yaptığını söylemişti. Bu pazarlığın sonucu ne? Türkiye, açıklanan hedeflerinin üçte ikisini aldı gibi. Aslında istendiği söylenenlerin üçte biri alındı, üçte biri sallantılı, üçte biri alınamadı. Bunları tek tek inceleyelim.

AB ile Türkiye arasında 29 Kasım 2015’te yapılan pazarlığa göre mültecilerin iadesini kabul etmesi karşılığında Türkiye-AB müzakere süreci canlandırılacak, yeni fasıllar açılacaktı. Nitekim 14 Aralık 2015’te 17. fasıl açıldı. Böylece 2005’te başlayan ve 10 yıldır devam eden üyelik müzakerelerinde 33 fasıldan 15’i açılmış ve biri kapatılmış oldu. Geriye kalan fasıllardan (Kıbrıs’la bağlantılı olarak) 8 fasıl Avrupa Konseyi, 6 fasıl da Kıbrıslı Rumlar tarafından bloke edilmiş durumda. Konsey’in bloke ettiği 8 fasıl Ek Protokol, Kıbrıslı Rumların bloke ettiği 6 başlık tanınma koşuluna bağlı. Fransa’nın bloke ettiği 4 fasıl var. Mülteci iadesi pazarlığı çerçevesinde Mart 2016’da yeni fasılların açılması beklentileri vardı. Türkiye 5 faslın açılmasını istiyordu. AB’nin bunu destekleyeceği varsayılıyordu. Bu beklenti gerçekleşmedi. Brüksel’deki “büyük pazarlık” Türkiye’nin AB üyelik müzakerelerini canlandırma açısından elle tutulur bir sonuç vermedi. Temmuz ayından önce 33. faslın açılması yönünde anlaşma var. Buna İngilizcede “face saving” (durumu kurtarma) denir. 33. fasıl bloke edilen fasıllar arasında değil. Bloke edilen fasıllar açısından bir değişiklik yok. Ek Protokol ve tanınma koşulları devam ediyor. Başbakan Merkel, Türkiye ile müzakerelerin “açık uçlu” olduğunu, Türkiye’nin üyeliğinin gündemlerinde olmadığını hatırlattı. Kısacası Brüksel’de varılan anlaşma Türkiye-AB müzakereleri açısından Türkiye’ye yeni bir şey kazandırmıyor.

7 Mart’ta yapılan AB-Türkiye zirvesi çerçevesinde “Davutoğlu-Anastasiadis gizli görüşmesi” yapıldığı yönündeki iddia Kıbrıslı Türkler arasında gereksiz tartışmalara neden oldu. Brüksel’de varılan anlaşma bu kaygıların yersizliğini gösteriyor. Türkiye, Kıbrıs pazarlığında Kıbrıslı Türkleri dışlayarak kendi ayağına kurşun sıkmaz. Davutoğlu ve Anastasiadis el sıkışıp kısa bir sohbet gerçekleştirmiş olabilir. Bu gayet normal. “Dışlandık”, “bypass edildik”, “aktör değiliz”, “biz seyirciyiz”, “Akıncı neden hala daha istifa etmiyor?” söylemleri gereksizdi. Sonuçta Kıbrıs müzakerelerini etkileyecek bir gelişme olmadı, olamazdı. “Ankara Protokolü uygulama yolunda” söylemleri havada kaldı. Kendine güvenmeyen, uluslararası ilişkileri analiz etmede zayıf kalan, komplo teorilerine fazla eğilimli bir tablo çizildi. Mesele bağcıyı dövmek değil üzüm yemek olmalı. Kıbrıs sorunu Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler arasındaki müzakere masasında olmaya devam ediyor ve çözüm bulmak taraflara bağlı.

Brüksel anlaşmasından Türkiye’nin elde ettiği kesin olan şey proje bazında verilecek olan 3 milyar Euro’dur. Bu miktarın uzun vadede 6 milyara çıkarılıp çıkarılmayacağı kesin değil. Sanırım Avrupalılar süreç içinde elde edilecek sonuçlara bakarak karar verecekler. Türkiye’nin elde ettiği ikinci husus Haziran itibarıyla Türk vatandaşlarına vize muafiyeti getirilmesi vaadidir. Bunun gerçekleşmesi için Türkiye’nin 72 koşulu eksiksiz yerine getirmesi gerekiyor. Avrupalılar Türkiye’nin bunu başaramayacağını düşünüyor. Bakalım başarabilecek mi? Kolay olmayacak.

Sonuçta Türkiye maddi yardım ve olası vize muafiyeti karşılığında mülteci iadesi anlaşmasını kabul etti. AB’ye sorumlu ve zor anında ona yardım elini uzatan bir aktör olduğunu gösterdi. AB memnun. Türkiye memnun gibi. Anastasiadis memnun. Kıbrıslı Türkler açısından olumsuz bir şey yok. Peki, geri gönderilecek mülteciler memnun mu? Tabii ki hayır. Kabak onların başına patlıyor.

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
BM Genel Sekreteri kim olacak? 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk