Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

DPÖ’ye dikkat ediniz

01 April 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Geçmişte, Devlet Planlama Örgütü’nü (DPÖ) eleştiren çok sayıda yazılar yazmıştım. O eleştirilerim birikmiş, değişen hükümetler döneminde duyarlılık gösteren bazı Başbakanlar DPÖ’nün yeniden yapılandırılması için birtakım olumlu girişimlerde bulunmuşlardı. Çok eleştirdiğim CTP’nin eski Başbakan’ı Özkan Yorgancıoğlu, bu konuda en çok duyarlılığı gösteren ve DPÖ’nün yeniden yapılandırılması için en önemli katkıyı sağlayan Başbakan’dır. Yıllarca kötü yönetilen DPÖ’nün başına işinin ehli birisini getirmiş, yıllarca yapılmayan icraatları son birkaç yıldır yapan bir DPÖ karşımıza çıkmıştır.
***
KIBRIS Gazetesi’nde 20 Ocak 2015 tarihinde, “İstatistiğin Önemi” isimli eski bir yazımda, DPÖ’nün İstatistik Dairesi’nin yıllarca çok kötü yönetildiğine dikkat çekmiştim. Biz iktisatçılara iktisadi göstergelerle ilgili ilk bilgileri vermesi gereken kurum, Devlet’in İstatistik dairesi olmalıdır demiştim. Ayrıca, gelişmiş ülkelerde her üç ayda bir açıklanan GSYİH rakamları, maalesef ülkemizde bir yıl sonra bile yayımlanamamaktadır diye, o gün DPÖ’yü suçlamıştım.
***
5 Haziran 2015 tarihli “İstatistik Dairesi’nde Nihayet İyi İşler Yapılmaya Başlandı” başlıklı başka bir yazımda, Devlet Planlama Örgütü (DPÖ) Müsteşarı Ödül Muhtaroğlu’nu yakınen takip ettiğimi, DPÖ’de iyi işler başarabilecek yeteneğe ve bilgiye sahip olduğunu düşünenlerden biri olduğumu söylemiştim. Ancak, kamuoyuyla paylaştığı açıklamalardan edindiğim intiba, elinin kolunun bağlı olduğu yönündeydi. İstatistik derleyebilmek için, birçok kamu kurumu tarafından veri akışında ciddi sıkıntılar çektiğini, zaten kendisi de dile getirmekteydi. O dönemde göreve yeni atanan Muhtaroğlu, Başbakanlık olarak bir genelge yayınlandıklarını, istatistiki verileri düzenli ve zamanında tedarik edebilmek için, Devlet Kurumları’ndan yardım istediklerini vurgulamıştı. Bu yapıyla ve Kamu’nun şu anki işleyişiyle bunu başarabilirler miydi, doğru pek emin değildim. Bu konuda iyimserdim ama karamsarlığım da ağır basıyordu.
***
Aradan aylar geçti ve DPÖ yüzümüzü kara çıkarmadı. Eğri oturup doğru konuşmalıyız. Sanırım aradan yaklaşık bir buçuk yıl geçmiştir. DPÖ’nün performansına bir göz attığımda, nelerin yapıldığını ve yapılmadığını şöyle kısaca bir paylaşayım:
***
Internet sitesini güncelleyen DPÖ, eskiyen ve güncellenmeyen istatistiki verileri hızla güncellemeyi başardı. Son 3 yılı kapsayan İstatistik Yıllığı kitapları yayınladı. İnşaat parsel istatistikleri en son 2010’da yayınlanmıştı. Oysa şimdiki DPÖ’de, son iki yılın İnşaat Parsel İstatistikleri kitapları, hem Türkçe, hem de İngilizce olarak  yayınlanmıştır. Bu çok önemli bir detaydır.
***
DPÖ, 2009’dan sonra Yatırım Teşvik Rehberini, Türkçe ve İngilizce olarak yayınlamıştır. Son 3 yılın Hanehalkı İşgücü Anket sonuçları ve İşsizlik, İstihdam rakamlarını da yayınlamıştır. Çok eskilerden gelen ve kesinleşmemiş Milli Gelir ve Ödemeler Dengesi sonuçlarını açıklamış, web sayfasında yayınlamıştır. Yine hiç güncellenmeyen, belki de yıllarca saklanmak istenen Sabit Sermaye Yatırımları güncellenmiş, ne kadar acınacak durumda olduğumuzu göz önüne koymuştur. 2016-2018 yıllarına yönelik ekonominin geneline yönelik projeksiyonları da, yine DPÖ’nün kendisi yapmıştır.
***
Genel Tarım sayımını yaptırmış, Tarım Sayımı Sonuçları’nı yayınlayarak bilgi edinmemize ışık tutmuştur. Sektörel analizleri içeren Makro Ekonomik Gelişmeler kitabını yayınlayarak, ekonomik büyümede hangi sektörlerin gelişme kaydedemediğine dikkat çekmiştir.
***
Şu sıralar pazarlıkları yapılan TC-KKTC Mali İşbirliği Protokolü’nün temelini oluşturan 2016-2018 Orta Vadeli Program (OVP) taslağını hazırlayıp kamuoyuyla paylaşmıştır. Bugüne kadar toplanamayan, Sosyal ve Ekonomik Konsey’i toplamayı başarmış, OVP Taslağı’nı tartıştırmıştır.  Orta Vadeli Program Taslağı hakkında bu köşede üç tane yazı kaleme alarak sizlerle taslağı paylaşmış, eleştirilerimi de sıralamıştım. (Bkz: 6-10-13 Kasım 2015 tarihleri, Kıbrıs Gazetesi arşivi).
***
Belediyelerle ilgili geniş kapsamlı Yerel Yönetimler raporunu da hazırlayıp yayınlayan DPÖ, gördüğünüz gibi boş boş oturmamıştır. 2001 yılından 2015 yılına kadar kullandırılan Yatırım teşviklerini bir rapor halinde yayınlayarak, dış yatırımcıların bilgilendirilmesine çanak tutmuştur. Aynı zamanda, 2015 yılı yıllık Yatırım Teşvik raporunu da yayınlayan DPÖ, özellikle yatırımlarda kılavuz olan bu raporu geciktirmemiştir. 2014 yılı Ödemeler Dengesi (Cari Açık) raporunu yayınlayarak, dış ticaretle ilgili almamız gereken tedbirler konusunda bizleri uyarmıştır.
***
İhtiyat Sandığı, Sosyal Sigortalar, Polis Örgütü, Asgari Ücret komisyonu gibi kurullarda Devleti temsilen DPÖ oturmaktadır. KKTC Cumhuriyet Meclisi’nde görüşülen teşkilat yasalarının görüşüldüğü teknik kurul çalışmalarına, yine DPÖ katılmaktadır. Müzakereler devam ederken, çözümün finansmanı konusunda Avrupa Birliği ve Dünya Bankası uzmanları ile teknik çalışmaları yapan da DPÖ’dür. Bilgi merkezi olarak DPÖ görülmektedir.
***
DPÖ, tüm bu olumlu çalışmaları başarıyla yürütürken, yapamadıkları da vardır. Beklediğimiz Input-Output çalışmasını henüz tamamlayamamıştır. Buna benzer, daha burada sıralayacağım başka konular da vardır. Bu kadar önemli ekonomik roller üstlenen DPÖ’yü kapatmak yerine, yeniden yapılandırmak, daha güçlü hale getirmek gerekmektedir. DPÖ’yü ortadan kaldırmak, ekonomik intihar demektir. Birileri tasarruf yapmak için düğmeye basmak istiyorsa, bence önce Kamu Kurum ve Kuruluşları’ndan başlasın. BRT’nin son 5 yılda Devlet kasasından götürdüğü 100 milyon Doları aşmıştır. Yeni Protokol’de, DPÖ’ye biçilen kumaşa dikkat ediniz!

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum