Dr. İsmail Kemal

 

BM Genel Sekreteri kim olacak?

03 April 2016, Sunday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kıbrıs konusu Yunanistan’ın başvurusu sonucu ilk kez 1954’te BM gündemine girmiş olsa da 1964’te BM’nin adaya Barış Gücü göndermesi ve arabuluculuk misyonu üstlenmesi ile BM Genel Sekreterleri hayatımızda özel bir önem kazandı. İsimleri dilimizden düşmez oldu. Tartışmalarımızın bir yerinde onları anar olduk. 1964’ten itibaren hayatımıza yoğun olarak giren BM Genel Sekreteri Burmalı (Myanmar) U Thant olmuştu. Bizim için tuhaf bir ismi vardı. 1962-1971 arasında Genel Sekreterlik yaptı. U Thant, özel temsilcisi Galo Plaza’nın hazırladığı raporu bize hatırlatır. 1972-1981 döneminde Avusturyalı Kurt Waldheim Genel Sekreter oldu. 1972, 1973 ve 1974’teüç kez Kıbrıs’a geldi. Helikopterinin Lidra Palas Oteli üzerinde uçuşunu izlediğimi hatırlıyorum. 1982-1991 döneminde Genel Sekreterlik yapan Perulu Perez de Cuellar bize “Cuellar Belgesi” ve ona bağlı tartışmaları hatırlatır. Cuellar’dan sonra Mısırlı Butros Gali (1992-1996) Genel Sekreter olarak hayatımızın parçası oldu. “Gali Fikirler Dizisi” diye az mı tartıştık? Gali’den sonra Ganalı Kofi Annan Genel Sekreter oldu (1997-2006). “Annan Planı” tartışmalarını, referandumları yaşadık. “Annan Planı” hâlâ tartışmalarımızda gündeme gelir. 2007’den beri Güney Koreli Ban Ki-Moon Genel Sekreter. Onun kulağını da sık sık çınlatırız. “Ban Ki-Moon Planı” diye bir şey ortaya çıkmadı ama Kıbrıs’la epey meşgul olduğunu biliyoruz. Heyhat Ban Ki-Moon’un görev süresi de doluyor. 2016 yılının sonunda yeni BM Genel Sekreteri seçilecek. Adaylar ortaya çıkmaya başladı. Peki, yeni BM Genel Sekreteri kim olacak? “2016’da Kıbrıs sorununa çözüm bulunacak” deniyorsa da büyük olasılıkla 2017’de Ban Ki-Moon’un yerine geçecek kişi de Kıbrıs sorunu ile uğraşmak zorunda kalacak. 1964’ten günümüze Kıbrıs sorunu 6 Genel Sekreter eskitti. Sıra yedincide.

The Guardian gazetesinin haberine göre bu kez BM Genel Sekreteri seçiminde bazı yenilikler olacak. Uluslararası örgütün kurulduğu 1945 yılından günümüze kadar BM Genel Sekreterleri kapalı kapılar ardında, Güvenlik Konseyi’nin güçlü üyeleri tarafından belirlenir, Genel Kurul da bunu onaylardı. Örneğin Butros Gali’nin ikinci kez Genel Sekreter olmasını ABD, Waldheim’ın üçüncü kez Genel Sekreter olmasını da Çin veto etmişti. Şimdi, Genel Kurul Başkanı ilk kez Genel Sekreter adaylarının listesini ve CV’lerini yayınlıyor. Adaylar,12-14 Nisan’da BM Genel Kurulu’nda “gayrı resmi diyalog” adı altında üye ülkelerin temsilcilerine kendilerini tanıtacaklar ve niçin bu göreve talip olduklarını izah edecekler. BM reformları, iklim değişikliği gibi konusundaki görüşlerini, önerilerini ortaya koyacaklar. Bir tür görücüye çıkacaklar. Ayrıca adaylar New York ve Londra’da yapılacak iki ayrı etkinlikte kamuoyunun önüne çıkıp katılımcıların sorularını cevaplayacaklar. New York’taki etkinlik 13 Nisan’da Civic Hall’da, Londra’daki etkinlik 3 Haziran’da Central Hall Westminster’de yapılacak. Adayların BM Genel Kurulu ve kamuoyu önüne çıkması yeni bir uygulama. Ancak sonuçta kararı yine büyük güçler verecek. Genel Kurul’a öneri Güvenlik Konseyi’nden gider ve daimi üyelerin veto hakkı vardır. Beş daimi üyenin tümünün desteğini alacak bir aday bulmak gerekir.

Yeni BM Genel Sekreteri’nin Doğu Avrupa’dan olacağı yönünde bir beklenti var. Dolayısıyla adayların çoğu bu bölgeden. Bulgaristan’dan UNESCO Genel Direktörü İrina Bokova, yine Bulgaristan’dan Kristalina Georgieva, Hırvatistan’dan Vesna Pusic, Makedonya’dan Srgjan Kerim, Karadağ’dan İgor Luksic, Moldavya’dan Natalia Gherman ve Slovenya’dan Danilo Türk aday. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği yapmış olan Portekizli Antonio Guterres de aday. Başka adaylar da ortaya çıkabilir. Yeni Genel Sekreter’in mutlaka Doğu Avrupa’dan olacağı yönünde bir mutabakat yok. Olası adaylar arasında Şili Cumhurbaşkanı Michelle Bachelet, Yeni Zelanda eski Başbakanı ve şimdi UNDP yöneticisi olan Helen Clark, Kolombiya Dışişleri Bakanı María Ángela Holguín gibi isimler geçiyor. Almanya Başbakanı Angela Merkel’in isminden söz edenler bile var.

Şimdiye dek tüm BM Genel Sekreterleri erkek olmuştu. “Acaba bu kez bir kadın Genel Sekreter seçilir mi?” sorusu herkesin kafasında. Adaylar arasında epey kadın var. Örneğin Bulgar İrina Bokova güçlü adaylar arasında sayılıyor. Kadın adaylardan biri Genel Sekreter olur mu? Kanımca bir kadının Genel Sekreter olması çok doğru olur. Dünya nüfusunun yarısını kadınlar oluşturduğuna göre niçin bir kadın BM Genel Sekreteri olmasın? Bu önemli görev için yarış başlıyor. Sonucu yıl sonunda göreceğiz.

 

Yazarın Tüm Yazıları
Burkini ve özgürlükler 
Joe Biden ziyareti    
Halep savaşları 
Türk Akımı gerçekleşecek mi?    
Yine mülteci konusu 
Türkiye ve Rusya 
Din ve siyaset 
Rakamlarla mülteci sorunu 
Sıcaklar, kuraklık 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dünya nereye gidiyor? 
Darbe girişimi ve dış politika 
Çözüm daha çok demokrasi 
Sol nerede? 
Sırada İtalya mı var? 
NATO’nun Varşova sınavı 
Avrupa’nın asileri 
Dış politikada doğru adımlar 
İngiltere’nin işi zor 
Büyük Britanya mı, küçük İngiltere mi? 
Avrupalılar ve dünya 
Brexit: Kötü fikir 
Brexit ötesinde AB şüpheciliği 
Demografi ve Avrupa 
1916 Orta Asya ayaklanması 
Ortadoğu’da gençler ne düşünüyor? 
Avrupa ve aşırı sağ   
Doğu Akdeniz’de su sorunu 
Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da 
Ortadoğu’da sınırlar 
Sykes-Picot 100 yaşında 
Vize muafiyeti olacak mı? 
Rusya, Türkiye: Yapısal sorunlar 
22 Mayıs seçimleri yaklaşırken 
Vizesiz Avrupa  
Dine dayalı devlet 
100 yıl sonra Kut’ül Amare 
Irkçılık 
İslam dünyasının durumu  
Kaliteli Rusya analizi 
Panama belgeleri depremi 
Terörizm ve nükleer güvenlik 
IŞİD’le mücadelede ilahiyat 
Teröre lanet 
Brüksel’den ne çıktı? 
Büyük pazarlık 
Türkiye-AB anlaşması 
Basın özgürlüğü 
Oscarlar ve Spotlight 
Türkiye-AB zirvesine doğru 
İran nereye? 
Suriye: Obama’nın iflası 
Zor günler 
Suriye açmazları 
Suriye’de ateşkes mi? Chamberlain’in hayaleti 
Su ve elektrik 
Suriye: Köyün minareleri 
AB ve gelecek 
Dördüncü endüstri devrimi 
Temelleri sarsılan AB 
Avrupa’nın kaybolan rüyası 
Ortadoğu’da bir Çinli 
İslam dünyasının durumu 
Avrupa’nın popülizm sorunu 
Suudi Arabistan-İran krizi 
ABD’de kadın başkan 
2016’ya “Merhaba” derken 
Ne olacak bu AB’nin hali? 
Dış politikada gerçekçilik 
Türkiye-İsrail ilişkileri 
Ortadoğu’da mezhep kavgaları 
Tarihi Paris anlaşması 
İslam, Müslümanlar, Batı 
Türkiye ve AB üyeliği 
Stratejik rekabet 
AB-Türkiye zirvesi 
Gerilimi düşürme zamanı 
20 yıl sonra Bosna 
Gözler Paris’te 
İklim değişikliği ve global endişe 
Yaklaşan G20 zirvesi 
Su ve İsrail 
Diğer seçimler: Azerbaycan 
Türkiye: Umut ve kaygı 
Coğrafya ve politika (jeo-politik) 
Rusya’nın artan askeri gücü 
Terörizm başaramaz 
Seçimlere doğru Türkiye 
Putin Suriye’de neyin peşinde? 
Enerji, AB, İran 
Hac faciasının düşündürdükleri 
BM başarılı oldu mu? 
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri 
Yunanistan’a istikrar gelecek mi? 
Corbyn başarabilir mi? 
Suriye satrancında Rusya 
İnsan kaçakçıları 
Savaşların kurbanı çocuklar 
Mısır’ın enerji piyangosu 
Yine suyun önemi 
AB’nin mülteci krizi 
AB’nin mülteci krizi 
Tsipras’ın sınavı 
Türkiye’de karar halkın 
Türkiye’ye üzülmek 
Stratejik bir kaynak: Su 
Başka bir “çılgın proje” 
Çocuklar öldürülmesin! 
Enerjide Türkiye-AB işbirliği 
Türkiye ve uyanan dev 
IŞİD’le savaş 
Yunanistan: Sönen umutlar 
AB’nin geleceği 
İran’la tarihi anlaşma 
Rusya’nın ayıbı 
Evet mi, hayır mı? 
Suriye’ye dikkat 
İran’la anlaşma olacak mı? 
ABD’ye bakış 
Rakamlarla mülteci krizi 
Magna Carta 800 yaşında 
Dünyada silahlı çatışmalar 
Yunanistan’ın geleceği 
Türkiye’de yeni dönem 
Güç paylaşımı, Lübnan 
Güç paylaşımı, Kuzey İrlanda 
Güç paylaşımı, Bosna 
Geçmiş ve gelecek 
ABD’nin Irak fiyaskosu 
Arakan Müslümanlarının trajedisi 
Siyasette deprem 
Zafer günü 
İngiltere nereye? 
Akdeniz’de stratejik dengeler 
ABD’nin Türkiye’ye bakışı 
Vietnam Savaşı’nı hatırlamak 
Akdeniz trajedileri ve AB 
Yunanistan: Karar zamanı 
Seçimler ve sonrası 
Esas konu geleceğimiz 
Milletin makûs talihi 
Siyasette yeni soluk 
Siyasette yeni soluk 
Çoklukta ölüm bile tatlıymış… İnanmayın! 
İran’la satranç 
Toprakları kanlı Yemen 
Bir yıl sonra Kırım 
İnternete bakış 
Çanakkale geçilmez 
Netanyahu sınavda 
Kadın liderler zorda 
Rumlar ne düşünüyor? 
Savaş çığırtkanı Netanyahu 
Rusya ve Putin 
Demokrasi, demokratlık 
Avrupa’nın kaderi Almanya ve Rusya’nın elinde 
Türkiye’nin kadınla sınavı 
Ukrayna anlaşması kalıcı mı? 
Yunanistan’ın kader günleri 
Avrupa’nın Ukrayna sınavı 
Yakarak öldürmek 
Sina’da ne oluyor? 
Ekonomi ve siyaset 
Yunanistan kavşakta 
Dünyada demokrasi geriliyor mu? 
Euro bölgesinin sorunları 
Avrupa ne yapmalı? 
Müslümanlar ne yapmalı? 
Terörizm hepimizin düşmanı 
Risk toplumu 
Robotlar ve işçiler 
2015: Seçimler yılı 
Güzel Türkçemiz 
Enerji jeo-politiğinde LNG 
2015’te Ortadoğu 
Putin zorda 
Yunanistan’a dikkat 
Gelir uçurumu 
Enerji oyununda kritik gelişme 
Nükleer enerji 
Yeni soğuk savaş mı? 
Dünya Bankası’nın iklim raporu 
Yine iklim değişikliği 
İran’la anlaşma mümkün olacak mı? 
ABD ve Çin sürprizi 
Küreselleşmenin neresindeyiz? 
Mescid-i Aksa 
İngiltere AB’den çıkacak mı? 
ABD Kongresi için yarış 
Ukrayna ve Tunus’ta kritik seçimler 
Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı 
Petrol fiyatları düşerken 
Eşitsizlik sorunu 
Küreselleşme ve dünya düzeni 
Ebola tehdidi  
Kurbanlar 
Türkiye’nin Ortadoğu sınavı 
Dünya düzensizliği ve BM 
IŞİD hedefte 
Barbarlar kapıdayken 
İskoçya: Kader günü 
İskoçya’dan Katalonya’ya 
İskoçya referandumu 
Kissinger’in “Dünya Düzeni” 
Kritik NATO zirvesi 
Arap dünyasında siyasal İslam 
Türkiye’de yeni dönem (mi?) 
AB ve Akdeniz 
Deneme sırası Norveçlide 
Putin, Aliyev, Sargsyan 
2014’te insani kalkınma 
Kavşaktaki Türkiye 
Türkiye ne düşünüyor? 
Uluslararası guguk 
10 Ağustos ve Kıbrıs 
İsrail kazanabilir mi? 
Yazacak ne kaldı? 
Hepimiz Gazzeliyiz 
Gazze senaryoları 
Filistin trajedisi 
Su sorunu ve uluslararası su hukuku 
Müslümanlar radikalizme karşı 
Türkiye cumhurbaşkanı 
Savaş: 100 yıl önce ve şimdi 
Çin ve Ortadoğu 
Dünyanın mülteci sorunu 
Türkiye ve Arap dünyası 
Dış politikada gerçekçilik 
Dış güçler 
Bravo Obama 
AB’nin yeni açmazları 
Kapitalizm ve eşitsizlik 
Mısır nereye? 
Öteki Avrupa seçimleri 
Küresel ısınma ve güvenlik 
Avrupa nasıl yolunu kaybetti? 
Washington’dan Biden geliyor 
Batı sonrası düzen 
Türkiye’nin enerji amaçları 
Doğu Akdeniz ve Çin 
Irak’ın geleceği 
Transatlantik ilişkiler, Türkiye 
Orhan Veli 100 yaşında 
Kıbrıs- Güney Afrika 
Ukrayna bıçak sırtında 
Etnik anlaşmazlıklara çözüm 
Türkiye-AB ilişkileri nereye? 
Afganistan’da kritik seçimler 
Türkiye’de “yeni dönem” 
Türkiye seçim sınavında 
Türkiye yanlış yolda 
Yasaklarla nereye kadar? 
Kırım’ın ilhakı ve biraz tarih 
Kırım: Kritik gün 
Ukrayna, Kırım, enerji 
Eşitlik: Uzun ince yol 
Ukrayna dersleri 
Rusya Kırım’a dönüyor mu? 
Venezuela’da ne oluyor? 
Kiev “Meydan muharebesi” 
Kiev alev alev 
Rusya, Mısır, Doğu Akdeniz 
Türkiye, İsrail, Doğu Akdeniz 
Müzakereler başlarken 
Soçi Olimpiyatları başlarken 
Döviz ve durum tespiti 
Fransa-Türkiye ilişkileri 
Ukrayna: Rusya-AB rekabeti 
Gözler Cenevre 2’de 
2014’te savaş çıkar mı? 
Siyasi partilerin geleceği 
Downer başarabilecek mi? 
Cesur yeni dünya 
Avrupa’da aşırı sağa bakış  
Ekonomik beklentiler zayıf 
2014 ve Kıbrıs 
2014 ve Türkiye 
Mandela: Özgürlük meşalesi 
Ortadoğu’da Türkiye algısı 
Eleştirel ve özgür düşünce 
Fikirler, özgürlük ve hukuk