Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu

12 April 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Bankalar Birliği ile Creditwest Bank işbirliğinde geçen ay gerçekleşen Kıbrıs Ekonomi Zirvesi ile ilgili olarak 3 tane yazı kaleme almıştım. Birçok okuyucu mektubu elime ulaştı. Ama bunlardan bir tanesi, iş dünyasının ve iktisat çevrelerinin çok yakından tanıdığı sevgili Radar Reşat Bey’in gönderdiği yazıdır. Radar Reşat’ın değerlendirmeleri ve yorumları oldukça etkileyicidir. Değerli bulup bugünkü köşeme taşıyorum. Zaten bu köşe benim değil, siz okuyucularındır.
“Sevgili Vedat,
Zirveye katılıp da konuşulanlardan halkı haberdar etmeyi üstlenmene sevindim. Müteakip yazılarını da herkes gibi bekleyeceğim.
***
Hiç bir şey yapmadan ekonomik "fırsat maliyet-opportunity cost" üzerinden mütalâalarla, BARIŞ BARIŞ OLMADAN nelerin kaybedileceği, BARIŞ OLMADIĞI takdirde kayıpların yüksek olacağı savunması ve bunun da Cumhurbaşkanımız tarafından hatırlatırcasına vurgulanarak dile getirilmesi, her şeyin BARIŞ BARIŞ BARIŞ'la halledileceği havasının yaratılmışlığı, beni hayli kaygılandırmakta ve düşündürmektedir. Evet ben BARIŞ seven bir kaygılıyım.
***
Bizim sorunumuz barışsızlık mı? Soruyorum.
Yoksa o sözü edilen imkânlar ve fırsatlardan, kurulacak federal hükümetin, oluşacak yeni devlet anayasası nezdinde, Hasan, Yorgo, Ayşe, Maria, Toros, Vavlitis, eşit kılınacak şekilde mütalâa edilerek adilane bir şekilde sonuçlandırılacağındaki kuşkular mı?
Bunu hangi prensipler, inançlar ve ilkelerle perçinleştirileceği kuşkusu ve tereddüdü mü? Bunların yaratılmasında, işlerlik kazandırılmasındaki güven ve güvence istikrarının sağlanmasındaki ilke, inanç ve prensiplerin iki toplum halkı bireylerince benimsenmemişlik kuşkuları mı esas sorun?
***
KKTC halkının garantörlük ısrarını can garantisi olarak algılamak doğru olur mu? Olamaz tabii ki. Esas olan, anlaşma olduktan sonra başlayacak olan yaşamda karşılaşılacak olan imkanlardan, fırsatlardan bireyler olarak da, kurum ve kuruluşlar olarak da, aynı prensip ve ilkelerle adilane bir şekilde yapılacak değerlendirmelere olan güven değil mi? O güven ve güvencenin istikrarlılığı değil mi garanti altına alınmak istenen? Pekalâ bu konuda neler görüşülüyor? Görüşülüyor mu?
Yoksa ben ayrı dünyalarda mı yaşıyorum?
***
Bunlar tartışılmadan, bir taraftan Kıbrıs meselesinin, Kıbrıs’ta yaşananların nedenlerini bile halkına anlatmadan, 1950’ler, 1960’lar unutularak, hâlâ sorunun 1974 Temmuz ayında başladığı yanlışını düzeltmeme ısrarıyla barış barış konuşmaları yapıp, esastan kaçınan görüşmeler bizleri nelere nerelere götürür diye kuşkulanıyorum doğrusu.
***
Geleceği üzerine inşa edeceğimiz esaslar ne zaman görüşülecek? Görüşülmeden tartışılmadan eskiden yaşananlardan pişman olmadan, onu dahi kabullenmeden, mal tazmini ve toprak al veri ile mi sağlanacak? Ben diyorum ki, bu iş sadece ekonomistlerin, bankacıların, finans kuruluşlarının işi olamaz. İnşa edilecek düzeni ayakta tutacak ilke, prensipler, yani fırsat ve imkanlar eşitliğini sağlayacak olan bu ilke ve prensiplere bağımlı kaçınılacağım güven ve güvencenin garantisi hususları belirgin kılınmadan, bunlar yanında sığ kalan toprak al vere, sınır düzenlemelerine dayalı duygusal düşünceleri içeren görüşmeler, beyanlar kuşkularımı artırıyor.
***
Ama ben bu yaşımda üç çeyrek asırı aşmış ömrümde neyi düşüneceğimi şaşırıyorum.
Bu kadarla bu da benim 1/3 değerlendirmem olsun. Akademisyen Hatice Jenkins hanımın söyledikleri yine çözümün "fırsat yaratacağı" ne kadar doğru? Kime, hangi şartlarda, hangi ilke ve prensiplere dayalı olarak? Şartları yerine getirmeyen, AB müktesebatına uymama anlayışıyla yönetilmiş bir ortamda yönlendirilen kurum ve kuruluşlarımız çözüm ile sözü edilen bu imkan ve fırsatlar bolluğundan yararlanabilme potansiyeli nedir? Dış finansman tercihi, yönü neresi, kimler olacak? Burada ödenecek bedellerin mevcudiyeti hakkında söylenmesi, uyarılması gereken hususlar yok mu? Bunlar, ancak ülkemize ve kurumlarımıza yönlendirme stratejimiz başlığı altında akıl, bilgi ve tecrübe sahiplerince tartışılarak tespit edilip tasarlanması gereken hususlar. Bu bizim ekibimizin görevi. Ben, hâlâ bu zirvenin kimin için ne maksatla hangi amaçla kime nereye varmak için yapıldığını anlamakta zorlanıyorum. Bu zirve, önce halkımızın çözümden yararlanma stratejisinin saptanmış ve tasarlamış, benimsenmişliği sonunda bir başka tarihte müşterek ülke konuşmacılarıyla yapılmalıydı diye düşünüyorum. Biz kendi üzerimize düşeni yapmadan, çözümden imdat sesleri yükseliyor. Daha ne desem? Analizm ile süreci paralize etmek de istemiyorum.
Zirve, senin ve öğrenci arkadaşın yönettiği soru ile hatırlanacaktır.
Sevgiler Radar”
Radar Reşat Bey’in görüşleri aynen yazıldığı şekliyle yukarıda duruyor. Değerlendirmeleri size bırakıyorum.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum