Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu

19 April 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı faaliyetlerini içeren yıllık rapor, geçtiğimiz hafta yayınlayarak kamuoyunun bilgisine getirilmiştir. Raporda, organizasyon ve yönetim, kaynaklar, faaliyetler, finansal tablolar ve düzenlemeler, ayrı ayrı konu başlıkları halinde yer almaktadır. Raporun altıncı kısmında da, önemli finansal tablolar bulunmaktadır. KKTC Merkez Bankası’nı, Bankacılık faaliyetleri dışında, araştırma ve istatistiki veri üretimi bakımdan başarılı faaliyetler yürüttüğünü belirtmekte yarar görüyorum. K.K.T.C. Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporuna ulaşmak isteyenler, Merkez Bankası’nın resmi internet sitesine girerek (http://www.kktcmerkezbankasi.org) elektronik ortamda da Rapor’u tedarik edebilirler.

***

Yayınlanan raporun en önemli ve en can alıcı kısmı, kanımca dördüncü kısımda yer alan finansal tabloların yer aldığı bölümdür. KKTC Merkez Bankası’nın, nakit değerler ve bankalardan alacakları 2015 yılında yüzde 33.88 artarak, 3 milyar 356 milyon TL’den, 4 milyar 493 milyon TL’ye yükselmiştir. Menkul değerler cüzdanı kaleminde ise, bir önceki yıla göre yüzde 12.98’lik bir artış kaydedilerek, 289 milyon TL’den 326 milyon TL’ye yükselmiştir.

***

2015 yılı Bilanço hesaplarına göz attığımızda, not edilmesi gereken başka bir husus da, aktifler toplamının 2014 yılına göre yüzde 30.79 oranında büyüyerek, 3 milyar 847 milyon 248 bin TL’den,5 milyar 25 milyon 424 bin TL’ye yükselmiş olmasıdır. Bu gelişme, KKTC Merkez Bankasının sergilediği performans bakımından sevindirici bir gelişmedir. Aktif-Pasif dengesi içerinde pasif rakamlarına bakarsak, kamu mevduatları 2014 yılında 26 milyon 350 bin 499 TL’den, 2015 yılında 77 milyon 137 bin 300 TL’ye yükselmiştir. Buna karşın Bankalar mevduatı, 2014 yılında 1 milyar 465 milyon 981 bin 54 TL iken, 2015 yılında yüzde 3.61 oranında artarak 1 milyar 518 milyon 864 bin 988 TL’ye yükselmiştir. Bankacılık sektöründeki performans, Kamu’ya göre çok daha başarılıdır. Pasifler içerisinde yer alan Fonlar kalemi de, 2014 yılında 462 milyon 380 bin 802 TL iken, 2015 yılında bu rakam yüzde 36.07’lik bir artış sergileyerek, 629 milyon 170 bin 742 TL’ye çıkmıştır. Piyasa işlemleri, 2014 yılında 603 milyon 284 bin TL iken, bu rakam 2015 yılı sonunda yüzde 107.74’lük artışla 1 milyar 253 milyon 291 bin 150 TL’ye yükselmiştir. Bir diğer önemli artış da,Özkaynaklar kaleminde görülmüştür. 2014 yılında toplam 324 milyon 452 bin 105 TL olan özkaynaklar, 2015 yılında yüzde 22.95 artarak, 400 milyon 156 bin 276 TL’ye yükselmiştir.

***

KKTC Merkez Bankası’nın gelir gider kalemlerine baktığımızda, 2014 yılında toplam gelirleri 170 milyon 804 bin 889 TL iken, 2015 yılında 237 milyon 365 bin 409 TL’ye yükselmiştir. Toplam gelir artışı oransal olarak yüzde 38.97 olarak kaydedilmiştir. 2014 yılında toplam giderler 104 miyon 281 bin 966 TL iken, 2015 yılında yüzde 21.63 artarak 126 milyon 835 bin 55 TL’ye çıkmıştır. Merkez Bankası’nın 2014 yılında kambiyo kârları 32 milyon 675 bin 59 TL iken, yüzde 88.02 artarak 2015 yılında 61 milyon 437 bin 20 TL’ye ulaşmıştır. Sözkonusu kambiyo kârlarının altının çizilmesi gerekmektedir. Buraya bir parantez açacak olursak, AKP’nin Haziran 2015 genel seçimlerini tek başına kazanamaması, ardından geçen 6 aylık sürede herhangi bir koalisyon hükümeti kuramaması, siyasi başarısızlığın takibinde terör olaylarının artması Türkiye ekonomisine duyulan güveni sarsmıştı. Bu olaylar nedeniyle TL’ye duyulan güven azalmıştı.O günlerde, Türkiye’den yurt dışına sermaye çıkışları nedeniyle, Türk Lirası ABD Doları karşısında yüzde 25’in üzerinde değer yitirmişti. Bunun sonucunda da, elinde yüklü miktarda döviz mevduatı tutan Merkez Bankası’nın önemli oranda kur kârları sağladığı anlaşılmaktadır. Diğer gelir gider kalemleriyle ilgili teferruatlı bilgiler de, Rapor’un 6’ncı bölümündeki finansal tablolarda yer almaktadır.

***

Tüm gelir gider kalemleri karşılaştırıldığında, KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılında gerçekleşen net karı, bir önceki yıla göre yüzde 66.15 artarak 66 milyon 522 bin 923 TL olarak gerçekleşmiştir. 2015 yılını da,2014 yılında olduğu gibi kâr yaparak tamamlayan KKTC Merkez Bankası, oldukça güçlü bir finansal yapıda olduğunu kanıtlamaktadır.

***

Yazıma son verirken, şunu da belirtmekte yarar görüyorum. KKTC Merkez Bankası, KKTC’deki diğer kurumlara göre daha şeffaf ve daha hesap verebilir güzide bir Kurum’dur. Her üç ayda bir bülten yayınlamakta, yılda bir rapor hazırlamakta, birçok istatistiki bilgiyi derleyip bizlerin bilgisine sunmakta, yasal düzenlemeler ve mevzuat değişiklikleri gibi diğer konularda da katkılar sağlamaktadır. Bankacılık sektörünün düzenli çalışması için gerekli teftiş ve denetimlerini zamanında ve eksiksiz yaparak, sermayesi güçsüz bankaların icraatlarına asla izin vermemektedir. Merkez Bankası’nın 2015 yılı genel performansını gayet olumlu bulduğumu burada ifade ederken, siyasilerin bu Kurum üzerinden maksatlı ve ince hesaplar yapmalarını da,asla tasvip etmediğimi belirtirim.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum