Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu

03 May 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Geçen hafta, UBP-DP Hükümeti Programı’nda sakıncalı gördüğüm ve ağırlıklı olarak ekonomi konu başlıklarına değinip, eleştiriler sıraladığım köşe yazılarımı okumuştunuz. Bugün ise hükümet programıyla ilgili son yazımı kaleme alıp, programda olumlu bulduğum konuları irdeleyeceğim. Cuma günü ise, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kalkanlı Kampusu’nda gerçekleşecek olan “Doğu Akdeniz Doğalgazı ve Enerji” konferansı ile ilgili yazımı sizlerle buluşturacağım.

***


Programda ekonomiyi büyütmeye ve milli geliri artırmaya yönelik herhangi bir öngörü yokken, özellikle enerji konularıyla ilgili olarak olumlu bazı açılımlar öngörülmektedir. Şöyle ki:

***


Ülkenin resmi Güneş ve Rüzgar haritaları hazırlanacaktır. Enerjinin tasarruflu, etkin ve verimli kullanılması amacıyla Enerji verimliliği Yasası hazırlanacak vaadi yapılmaktadır. Enerji çeşitliliğinin arttırılacağı, bio-yakıt ve bio-gaz olmak üzere doğal kaynakların kullanımı desteklenecek sözü verilmektedir. Burada murad edilen, fosilli yakıtların etkin kullanımından ötürü KKTC hava sahasındaki karbondioksit salınımının azaltılması ve halkımızın daha temiz bir çevrede havayı solumasıdır. Peki burada öngörülenler, desteklenecek olan bio-yakıt kullanımı nasıl olacaktır, takvimi neden belirtilmemiştir?

***


UBP-DP Hükümet Programı’nda, elektrik enerjisi, akaryakıt, doğalgaz, LPG ve diğer enerji kaynaklarının verimli kullanılması, alternatif enerji kaynaklarının araştırılması ve enerji yatırım alanlarının belirlenmesi, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, enerji tasarrufu ve arz talep yönetimi politikalarını belirlemek üzere Enerji Dairesi kurulması için yasal çalışmalar başlatılacak taahhüdü yapılmaktadır. Burada da takvim neden belirlenmemiştir?

***


Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti elektrik şebekesinin kaliteli, güvenli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından daha etkin yararlanabilmek amacı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti elektrik şebekesinin Türkiye Cumhuriyeti ile deniz altı kablosu ve Güney Kıbrıs şebekesi ile enterkonnekte çalışmalarına hız verileceği sözü verilmektedir. Bu yaklaşım da, bence enerji arz güvenliği bakımından olumludur.

***


Yenilenebilir enerji kaynaklarından ısı ve elektrik üretimi kapasitesinin Avrupa Birliği normlarında öngörülen seviyelere ulaşılmasına yönelik çalışmalar yapılacak denmektedir. Takvim yine yok. Elektrik üretiminde çeşitliliğin sağlanmasına yönelik geçmiş dönemde yapılan çalışmalara hız verileceği sözü, bu programda da vardır. Elektrikte üretim, iletim ve dağıtım-tahsilat maliyetlerinin gözden geçirilerek maliyetlerin düşürülmesine yönelik çalışmalar yapılacağı vurgulanmaktadır. Ayrıca, Elektrikte üretim, iletim ve dağıtım birimleri ayrıştırılacak denmektedir. Bu konuyu birçok kez bu köşede dile getirmiştim. AB müktesebatında “unbundling” yani ayrıştırma, AB rekabet hukukunun olmazsa olmazıdır. Madem ki AB’ye hazırlanıyoruz, o zaman hiç geciktirilmeden bu işlemin tamamlanması gerekmektedir.

***


Pik yüklerin düşürülmesi ve santral yatırımlarının minimize edilmesine yönelik, gün içinde değişik tarifeler uygulanması konusunda çalışmaların yapılacak olması da, kanaatimce olumlu bir gelişmedir. Avrupa’da insanların çamaşırlarını gece yıkadığını, tarifelerin düşük olduğu saatlerde ev aletlerini kullandığını biliyorum. Uzunca bir süre yaşadığım Avrupa’da, bu uygulamaya bizzat şahit oldum. Bence bu adım da, son derece olumlu bir adımdır.

***


Bu hükümet programında, devam eden Kıbrıs müzakereleri ile ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı’nın yürüttüğü politikaya destek veren bir yaklaşım gözüme ilişmiştir. Şöyle ki: Kıbrıs Rum tarafının sözde 'Kıbrıs Cumhuriyeti' adı altında dış dünyada sürdürdüğü tek yanlı faaliyetlerle de mücadele edilmesi gerektiği, bu hükümet programında açıkça vurgulanmaktadır. Söz konusu faaliyetler, amaçlanan ortaklığın ruhuyla bağdaşmadığı gibi, bölgesel istikrar ve dengeler açısından da ciddi riskler taşımaktadır denmektedir. Bunun en bariz örneği ise, Ada çevresindeki denizlerin altında yatan ve her iki tarafın da hak sahibi olduğu hidrokarbon kaynakları konusunda, Kıbrıs Rum tarafının yabancı ülke ve şirketlerle imzaladığı tek taraflı anlaşmalar ve yapmış olduğu angajmanlar kastedilmektedir. Yeni bir krize yol açabilecek bu tür faaliyetler karşısında, Kıbrıs Türk tarafı olarak anavatan Türkiye ile işbirliği içerisinde hak ve çıkarlarımızın korunması adına gerekli girişimlerin yapılacağı, bu Hükümet Programı’nda çok açık bir dille ifade edilmektedir. Burada hükümette bir kararlılık olduğu anlaşılmaktadır. Aynı açıklamaları, daha önce Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı da yapmıştı. Dolayısıyla burada yazılanlar, ulusal politikayla bence uyumludur.

***


UBP-DP Hükümeti, hidrokarbonlar konusunun bir çatışma değil, bir işbirliği alanı oluşturabileceğine ve oluşturması gerektiğine inandığını çok açık bir dille vurgulamaktadır. Anavatan Türkiye'den borularla getirilen su konusunda, Kıbrıs Rum tarafıyla varılabilecek bir anlaşma çerçevesinde, paylaşım ruhuyla hareket edileceği açıklanırken, karşı tarafın doğalgaz ve petrol yatakları konusunda tek yanlı hareket etmekteki ısrarı, siyasi irade ve niyetleri konusunda ciddi kuşkular yarattığı da, yine bu Hükümet Programı’nda dikkat çekmektedir. Hükümetin bu konuyu hassasiyetle takip edeceği ve gerekli durumlarda Kıbrıs Rum tarafına bu konuda yeni öneriler yapılmasına yönelik girişimlerde bulunacağı hatırlatılmaktadır. Bu açıklamalardan, UBP-DP Hükümeti’nin Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile uyumlu bir siyaset izleyeceğini anlıyorum. Dolayısıyla enerji ve hidrokarbonlar konusundaki duruşlarını olumlu buluyorum.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum