Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar

20 May 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kazakistan’ın Almatı şehrinde 16-18 Mayıs tarihlerinde gerçekleşen ve organizasyonunu Hoca Ahmet Yesevi Kazak-Türk Üniversitesi Avrasya Araştırmaları Enstitüsü’nün yaptığı “Uluslararası Ekonomi, Finans ve Enerji” kongresi başarıyla tamamlanmıştır. Kongre detaylarına geçmezden önce birkaç bilgiyi sizlerle paylaşmak istiyorum.   Avrasya Araştırmaları Enstitüsü 2014 yılında Ahmet Yesevi Üniversitesi bünyesi altında kurulmuştur. Enstitü çok yeni olmasına rağmen, fiziki ve beşeri altyapısını sağlam temeller üzerine kurmayı başarmıştır. Almatı’nın merkezinde 4 katlı bir binada eğitim ve araştırma faaliyetlerini kesintisiz devam ettiriyor. Kongre’nin son gününde tüm katılımcılar Enstitüye davet edilip, bu güzide kurum hakkında bilgilendirilmiştir. Kısa zamanda gerçekleştirdiği faaliyetleri kısaca şöyledir: 12 forum, sempozyum ve çalıştay, 42 seminer, 16 üst düzey toplantı ve 32 mülakat. Bilimsel faaliyet olarak, sanırım 4 dergi, 5-10 kitap, 30’a yakın da bilimsel rapor ve makale yayınlamıştır. Avrasya Araştırmaları Enstitüsü’nün Müdürlüğü’nü Doç. Dr. Nevzat Şimşek yürütüyor. İlk kez tanıdım. Çok başarılı bir performans gösterdiğini söyleyebilirim. Düzenlenen konferans uluslararası olması bakımından çok önemliydi. Katılımcılara ilgi üst düzeydeydi. Ağırlama ve misafirperverlik muhteşemdi. Hoca Ahmet Yesevi Kazak-Türk Üniversitesi’nin Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Musa Yıldız’ın katkıları da olmasaydı, elbette ki bu başarı bu kadar anlamlı olamazdı. Bu kongreye ayrıca katkı koyan Türkiye Ekonomi Kurumu, TC Başbakanlık Kurumu TİKA ve Al-Farabi Ulusal Kazak Üniversitesi’ne de katkılarından dolayı hakkını vermek lazım. Tümü bir araya gelince, bu güzel kongre ortaya çıkmış oldu.

***

Kongre’de sunulan bilimsel makalelere gelince, çok detaya girmemekle birlikte bazı önemli kesitleri sizlerle buluşturacağım. Amerika’nın Irak’a askeri müdahalesi sonrasında ülkede yaşanan siyasal ve toplumsal kaosun, Irak ekonomisinin gelişmemesine ve büyüyememesine neden olduğu belirtilmiştir. Bir başka bildiride ise, yüksek siyasi risk ve istikrarsızlık taşıyan ülkelerin, daha kırılgan ekonomilere sahip oldukları, bunun sonucunda da siyasi ve ekonomik problemler yaşadıkları vurgulanmıştır.

***

2008 küresel kriz sonrası Avrasya ekonomilerinin Türkiye ile olan dış ticaret analizi de, bilimsel bulgularla analiz edilmiştir. Varılan sonuca göre, Avrasya ülkeleri ile Türkiye arasındaki dış ticaret faaliyetleri açısından önem arz eden eksiklikler tespit edilmiş, bu tespitlerden sonra da söz konusu eksikliklerin ortadan kaldırılması, Avrasya ülkeleri ile Türkiye arasındaki dış ticaretin geliştirilmesi ve dış ticaret gelirlerinin artırılabilmesi için ne gibi çalışma ve düzenlemelerin yapılması gerektiğine yönelik politika önerileri sıralanmıştır.

***

Bir başka bilimsel çalışmada ise, finansal açıklığın kamu büyüklüğünü nasıl etkilediği tartışılmıştır. Bu tartışmaya göre, ticari açıklıktan kaynaklanan riskler arttıkça, kamu harcamalarının arttığına da dikkat çekilmiştir. Çalışmanın özetinde ise varılan sonuç, Avrasya ekonomik birliği ülkeleri üzerinde yapılan bilimsel testlerde, ticari açık ile kamu harcamaları arasında pozitif, finansal açık ile kamu harcamaları arasında ise negatif bir ilişki olduğu doğrulanmıştır.

***

Kazakistan ve Rusya ekonomilerinin karşılaştırıldığı başka bir çalışmada ise, her iki ülkenin uzun tarihsel sürece bağlı olarak, dinamik ve istikrar yaratan bir ilişki içinde oldukları, sahip oldukları doğal zenginlikleri nedeniyle birbirlerine bağımlı iki ekonomi yarattıklarını, Kazakistan’daki maden, doğalgaz ve petrol zenginliklerinin dünya piyasalarına ulaştırılmasında Rusya’nın Kazakistan ile etkin bir işbirliği içinde olduğu, bunun nedeninin ise küreselleşen piyasalarda kurumsal ve iktisadi uygulamaların temelinde her iki ülkenin işbirliği ve dayanışma içerisinde olduğu gösterilmektedir.

***

Yine doğalgaz ve petrol ilintili başka bir sunumda ise, 2014 yılının Haziran ayından itibaren yüzde 50’nin üzerinde değer kaybeden petrol fiyatları nedeniyle, geliri petrol gelirlerine bağlı birçok Orta Asya ülkesinin ekonomik darboğaza girdiğini, bir süre daha düşük fiyat mekanizmasının devam edeceği beklentileri nedeniyle, Orta Asya petro-devletçiklerin iyice çıkmaza girmelerinin beklendiğini, bu durumdan kurtulmalarının tek yolu ise ülke için yapısal reformlar yapmaları gerektiğine işaret edilmiştir.

***

Gelişmekte olan ülkeler listesinde yer alan Avrasya ülkelerine Yabancı Doğrudan Sermaye akışı konulu birçok bildiride ise, bu ülkelere gerçekleşen doğrudan yabancı yatırımlarının çok önemli olduğu, bu yatırımlar sayesinde ekonomik büyüme, istihdam ve gelir artışı sağlandığı, ülkeye teknoloji ve beşeri sermaye yatırımı geldiği, bunun nimetleri olarak ekonomik büyüme gerçekleştiğine dikkat çekilmiştir. Ancak 2008 krizi öncesindeki durumun artık ters yöne döndüğünü, yabancı yatırımcıların bu ülkelere eskiye nazaran daha az ilgi göstermeye başladığını, bunun nedenin ise bu ülkelerin gerekli kurumsal ve politik istikrara sahip olmaması ve sonucunda da, yabancı sermaye girişlerinde giderek azalma yaşandığının altı çizilmiştir. Yazı sınırımı aştığımdan burada kesiyorum. Avrasya Araştırmaları Enstitüsü’nün yayınlayacağı raporları bundan sonra düzenli takip edip, raporlardaki önemli konuları sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum