Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Bakan Serdar Denktaş’a:

24 May 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Mazot ve benzin kaçakçılığı için karaborsa hazırlığı yapanlar olduğunu duydum

Maliye Bakanı Serdar Denktaş Bey, seyrüsefer ruhsatlarının toplanamadığını gerekçe göstererek, alternatif olarak akaryakıt fiyatlarına seyrüsefer harcı eklenmesi için çalışmalar yapıldığını müjdeledi. Sayın Serdar Denktaş’a bir iktisatçı olarak bazı önerilerim olacak. Maliye Bakanlarının birinci görevi vergi toplamayı başarabilmektir. Akaryakıt üzerinden vergi almak, kolaycılığa kaçmaktan başka bir şey değildir.

***

2009 yılında zamanın Maliye Bakanlığı yönetimi de, seyrüsefer ruhsatları uygulamasında değişikliğe giderek hem seyrüsefer harçlarını arttırmış, hem de yılsonu ödenen harçları araçların koçan kayıtlarına göre toplama yanlışını yapmıştı. Bu yanlışı yaptığı için, ilk seçimlerde halktan tokadı yemişti. 2009 öncesi yıllarda seyrüsefer harçları yılsonu ödendiği için, hazineye kayda değer kaynak düşmekteydi. O dönemdeki uygulamayla 13’üncü maaşları ödeme sıkıntısı çekilmezken, yeni uygulamayla hükümetler 13’üncü maaş ödeme sıkıntısına düşmektedirler. Eski sistemde ruhsatların üzerine ARA veya HAZ yazılırdı. Deyirmi dediğimiz daire şeklinde seyrüsefer ruhsatları kesilir, polis tarafından kolayca görülebilecek şekilde arabanın ön camına yerleştirilirdi. Polis, araç sürücüsünü durdurduğunda, hiçbir soru yöneltmeden seyrüsefer harcının ödenip ödenmediğini arabanın ön camına bakarak öğrenmekteydi.

***

Yanlış uygulamalar, vatandaşın araç kayıt tarihini unutup bir şekilde ruhsatını yenilememesine vesile olurken, bazen de vatandaş bilerek ve isteyerek ruhsat harcını gidip ödememektedir. Artan araç sayısı ve sınırlı polis sayısı nedeniyle, araçların tümünün kontrol edilmesi mümkün olmadığını bilen vatandaşlar, bazen şans alarak devlete vergi mükellefiyetini erteleme yoluna gitmektedir.

***

Oysa gelişmiş ülkelerde, cezai müeyyideler ve elektronik denetim mekanizması öyle mükemmel çalışıyor ki, siz sokak kameralarının sizi seyir halindeyken uydu iletişimi üzerinden denetlediğinin farkına bile varmazsınız. Çıkarılan seyrüseferler ve araç plakaları bilişim sistemine kaydedilmekte, ruhsat kaydı ödenmeyen araçlar Maliye Bakanlığı otoritesi kanalıyla elektronik bilişim imkanlarıyle trafik merkezlerine bildirilmektedir. Araç ister seyir halinde olsun, isterse park halinde, hiç farkına bile varmadığınız bir anda çekiciyle alınıp götürülmektedir. Çekici üzerine alınan aracı, ruhsat harcını, çekicinin bedelini ve tüm cezaların tümünü birlikte ödedikten sonra kurtarabilirsiniz. Aracınızı almayıp, çekilen yerde beklettiğiniz her ek gün için de, ekstra cezaya çarptırılırsınız. Sistem gelişmiş ülkelerde böyle çalışmaktadır.

***

Mesarya ovasında, Haspolat Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi’ne bağlı hurda ambarlarında, araç park sıkıntısı yaratmayacak kadar tellenmiş boş araziler vardır. Trafik Polisi düzenli denetimini yapar, herkes de çıkardığı seyrüsefer harcını, eskiden olduğu arabasının ön camına asarsa, sorun çözülmüş olur. Eğer ruhsatsız araç görürseniz, Polis ihbar hatları hemen aranmalıdır. 112 acil servis, 199 yangın, 155 polis ve 177 orman yangını gibi, vergi acil ihbar hattı da yaratılmalıdır. Vergi Dairesi’ne ve Trafik Polisi’ne ihbar hatları eşzamanlı bağlanmalıdır. Vergisini ödemeyeni vatandaş hemen o yeni numaradan ihbar etmelidir. Bu bir vatandaşlık görevi olmalıdır. Aracı çekilen kişi, cezasını ve seyrüsefer borcunu ödemeden arabasını alamamalıdır.

***

Siz denetim yapmazsınız, ruhsat harçları için hiçbir yaptırımda bulunmazsınız, polise yardımcı olacak ön cama asma uygulamasını kaldırırsınız, sonra da Devlet vergi toplayamıyor diye kolaya kaçarak akaryakıt üzerinden vergi alacağız diyerek adaletsiz bir uygulamaya başvurursanız, CTP’nin 2009 yılında yediği tokadın daha büyüğünü günü gelir halktan yersiniz. Artık vatandaşın affı yoktur. İlla ki tokadı da, şamarı da yersiniz. Bu uyarıyı yapmak mecburiyetinde kaldım.

***

Sizin mantığınızda, az araç kullanan daha az vergi, çok araç kullanan ise daha çok vergi ödesin yanlışı, zengin ile fakir arasında var olan vergi adaletini de yok edecektir. Yani, zengin bir işadamı 150 bin sterlin ödeyerek satın aldığı aracını haftada 2 saat kullanırsa, yakıt tankını ayda bir bile doldurmaz. Eğer 3 bin sterlinlik bir arabayla Mağusa’dan Lefkoşa’ya her gün gidip gelen bir polis memuru, ya da çok düşük gelirli bir inşaat işçisi, haftada iki kez yakıt tankını doldurmak mecburiyetindedir. Başka türlü işine gidip gelebilecek seçeneği ve toplu taşıma aracı kullanma imkanı olmayabilir. Bu demektir ki düşük gelirli daha çok akaryakıt çektiği için daha fazla seyrüsefere harcı ödeyecek, 150 bin sterlinlik Ferrari kullanan işadamı da, aracını hafta sonundan hafta sonuna 2 saat kullanacağı için, çok daha düşük seyrüsefer harcı ödeyecek. Bu nasıl adalettir sayın Serdar Denktaş?

***

Bu konuda birçok vatandaş beni arayıp, böyle bir yazı yazmamda ısrar etti. Eğer uygulama böyle değilse, lütfen bizleri bilgilendirirseniz, vatandaşı biz de daha doğru bilgilendirebiliriz. Belki birileri bizi yanlış bilgilendirdi diye, bu yazıyı beğenmemiş olabilirsiniz. O zaman, sizin bilgilendirmeleriniz doğrultusunda yeni bir yazı daha kaleme alırız. Ha sahi unutmadan şunu da söylemeliyim ki, beni arayanlardan bir kısmı yarından itibaren Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nden araçlarına akaryakıt koymaya karar verdiklerini söylediler. Buradan size iletmemi istediler. Hatta bir kısmı da, ek yakıt depolarını araçlarının gizli bölümlerine yerleştirip, Güney Kıbrıs’tan kaçak yakıt almaktan bile söz ettiler. Yani anlayacağınız, eskiden Güney Kıbrıs’tan 31 konyağı kaçak getirilip, kaçak satılırdı. Hepimiz, o konyağın kaçak olduğunu bile bile, masa altında saklayarak meyhanelerde ve restorantlarda içiyorduk. Şimdi kara borsadan, bile bile kaçak akaryakıt satışı başlarsa, sakın kimseye suç bulmayasınız? Ben endişe ediyorum da, sizi uyarmak istedim.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum