Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları

27 May 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Seyrüsefer ruhsatları konusunda Sayın Serdar Denktaş’a atfen yazdığım son köşe yazıma birçok okuyucu yorumu geldi. Sayın Maliye Bakanı Serdar Denktaş da, bir yazı göndererek bana cevap verdi. Bakanlık sekreteri attığı elektronik postadan sonra beni telefoniyen arayıp, Bakanın cevap yazısını sadece beni bilgilendirmek ve yayınlanmamak üzere bana gönderdiğini iletti. Sayın Bakanın bu isteğine saygı göstererek yazısını yayınlamıyorum. Sayın Bakan’ın görüşleri ile benim yazdıklarım ne yazık ki uyuşmuyor. İkimiz bu konuda tamamen ayrı düşünüyoruz. Ama yine de uygulamanın yanlış olacağını, adaletsiz olacağını, akaryakıta yüklenecek ek verginin, sadece seyrüsefer harcının toplanmasına hizmet etmeyeceğini, iğneden ipliğe her şeyi ülkede zamlayacağını, bu uygulamanın hakkaniyet ve adaletle örtüşmeyeceğini yinelerim.

Gelen okuyucu mektuplarından bir tanesi de Motorlu Araç Satıcılar ve İthalatçılar Birliği Asbaşkan’ı Serkan Hastürer’den idi. Bu da daha farklı bir bakış açısı. Paylaşmayı yararlı gördüm. Sayın Hastürer şöyle diyor:

“Ülkemizde uygulanan mevcut seyrüsefer ücretlerinin yapısının hem devlet hem de halk için uygulamada işlevsel olmadığı, çevreci olmadığı, eşitlik ilkesine aykırı olduğu, iş kaybına sebep verdiği ayrıca devletin tahsilat sorunu yaşadığı tarafımızca defalarca gerekli devlet mercilerine iletilmiştir. Konuyla ilgili yaklaşık 3 yıldır çözüm önerileri sunmamıza rağmen, hiçbir ilerleme kaydedilmemesi ise üzüntü vericidir. Öncelikle dünyadaki uygulamalara bakıldığında ülkemizdeki mevcut durumla benzeşen hiçbir uygulama olmadığını ve eksozlardan çıkan karbondioksit salınımının (co2 emmision) öncelik olarak baz alındığını görmekteyiz. Mevcut koşullarımız ve sorunlar incelendiğinde, seyrüsefer vergisinin akaryakıt fiyatlarının içerisine eklenecek sabit bir fon ile bahsettiğimiz tüm sorunların aşılacağına olan inancımız tamdır. Önerimiz önceliği karbondioksit emisyonun baz alınması sayesinde çevreci bir uygulamanın yürürlüğe girmesidir. Benzer örnekleri AB muktesebatı içerisinde de, KYOTO protokolüne uyan ülkelerde de görmek mümkündür. Avrupa Birliği müktesebatı incelendiğinde yol vergilerinde ana prensibin “USER PAYS” (kullanan öder) ve “POLLUTER PAYS” (kirleten öder) kriterleri üzerine kurulu olduğudur. Konuyu detaylı inceleyecek olursak :


  1. Devletin vatandaşına yaklaşımının eşitlik temelinde olduğu olması gereken bir gerçekliktir. Bu düşünceden yola çıkarak her kullanıcının yıllık araç kullanımının eşit olmadığı ise herkes tarafından bilinmektedir. Bu noktada aynı model araç sahibi 2 farklı şahsın biri yılda 25,000 km yol sürerken diğerinin 5,000 km yol sürerek ayni seyrüsefer harcını ödemesi ise anayasamızda da olan eşitlik ilkesine aykırıdır. Bunun yanında 5-10 kg fark ile bir aracın seyrüseferinin yıllık ortalama 600 TL civarında fark etmesi ise ayrı bir dengesizliktir. Bu tür örnekleri çoğalmak mümkündür. Başlı başına bu sebep bile mevcut seyrüsefer yasasının geçersizliğini ortaya koymaktadır. Her kullanıcının yolu kullandığı oranda seyrüsefer vergisi ödemesi gerektiğine inanmaktayız.

  2. Mevcut durumda her yıl araç sahipleri Motorlu Araçlar Mukayyitliği’ne gidip 1 yıllığına seyrüsefer yenilemesi yapmaktadır. Bu ise gerek devlet, gerekse araç kullanıcıları için ciddi bir zamana ve iş kaybına sebep olmaktadır. Bir aracın yolda güvenli seyir yapması için öncelik aracın yol emniyetine haiz olup olmadığıdır. Araç muayene noktasının daha titizlikle incelenmesi üzerinde hassasiyetle durmaktaki inancımızın yanında, önerdiğimiz seyrüsefer çözüm modeli ile her yıl seyrüsefer için harcanan zaman ve iş kaybı da sıfıra inmekte ve üretim için daha fazla zamana yer kalmaktadır.

  3. Ne yazık ki ülkemizdeki geçmişten gelen siyaset “ben yaparım olur” zihniyetinde olmuştur. Yakın geçmişte düzenlenen seyrüsefer harçları ile birçok orta sınıf, hatta eskimiş alt sınıf araçların seyrüseferleri fahiş fiyatlara gelmiştir. Bunun neticesinde bazı orta sınıf araçlar ciddi fiyat kayıpları yaşayarak kullanıcılarının maddi zarara uğraması sonucu doğmuştur. Ayrıca fiyatı 8-10 bin TL arasında değişen nispeten alt gelir grubunun kullandığı ucuz araçların kimilerinin 1500 - 2000 TL civarında seyrüsefer vergisi ödemesi gerekliliği araç sahiplerinin bu vergiyi ödeyememesi sonucunu doğurdu. Yapılan zamla hedeflenen tahsilata ulaşılamaması ise düşündürücü olması yanında, yapılanın yanlışlığının da bir göstergesidir. Ülkemizde yaşayan insanların alım gücü yetersizliği ise, bu rakamların ödenmesinde ayrı bir engel oluşturmuştur. Toplu taşımadaki yetersizlik göz önünde bulundurulduğunda özel araçların büyük bir kesiminin lüksten önce ihtiyaç olduğu ayrı bir gerçekliktir.

  4. Gerek dünyamız, özelde ise ülkemiz, bizim korumamıza hem de duyarlılığımıza muhtaçtır. Soluduğumuz hava insan hayatından doğal hayata kadar çok ciddi önem taşır. Dünyada gelişmiş toplumlar bu konuda ciddi önlemler üzerine çalışıp çözümler üretiyor. Ülkemizdeki duyarlılığın seviyesi ise üzücü boyutlardadır. Önerimizin temelinde yatan başlıca sebep ise karbondioksit salınımına dayalı bir sistem olması sebebiyle kirliliğin önünde bir nebze de olsa durabilmesidir. Yeni düzenleme ile tüm yakıt kullanıcıları (buna lüks merkezi ısıtma de dahil)çevreye karşı daha duyarlı kullanıma zorlanacaktır.


Yukarıda belirttiğimiz mahsurlar, mevcut seyrüsefer düzeninin devamlılığının mümkün olmadığının en büyük göstergeleridir. Bu sorunun tüm taraflar için adil ve pratik bir çözüme ulaşabilmesi ise akaryakıta eklenecek sabit bir fon ile ve buna ek pratik çözümlerle mümkündür. Ülkemiz yollarında 190,000 civarında aracın olduğu Motorlu Araçlar Dairesi ile yaptığımız bilgi alış verişi sonucunda tahmin edilmektedir. Bu konuda kesin bir bilgi olmayışının temeli ise fahiş seyrüsefer ücretleri neticesinde yaklaşık 120,000 aracın seyrüseferinin güncel olmayışı. Motorlu araçlar dairesi verilerine göre Ocak-Aralık 2015 tarihleri arasında 69,871 seyrüsefer işlemi yapılmıştır. Bu rakam ise durumun vehametini ortaya koymaktadır. Tarafımızca yapılan, yakıta yapılacak katkı ile seyrüsefer tahsilatı ile ilgili çalışmalar ise devlete yüzde yüz tahsilat garantisi yanında çevre odaklı ve araç kullanıcılarına adil seyrüsefer ödeme fırsatı sunmaktadır.

Saygılarımızla, Motorlu Araç Satıcılar ve İthalatçılar Birliği adına; As Başkan Serkan HASTÜRER”.

Buraya kadar yazılanı anladım da, Güney Kıbrıs’tan gelip araç kullananlar da çevreyi aynı oranda karbondioksit salınımı ile zehirlemiyor mudur? Bu mantıkla, onlara da aynı mükellefiyeti getirmek mi lazımdır?

Unutmadan Sayın Bakan’a bir soru daha? Eğer akaryakıta seyrüsefer katkı payı yüklemekte kararlıysanız, seyrüsefer harcını bu yıl peşin ödeyenlere ödedikleri harçlar iade edilecek midir? Bu soru da cevap bekler!!!

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum