Derviş Deniz

 

Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri

22 January 2014, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin uluslararası siyaset içerisinde tanınmış veya tanınmamış bir ülke olması bu ülkede yaşayan bir kısım vatandaş için çok önem taşımasa da, devam eden tanınmamışlık bundan sonra gelecek nesillerin globalleşen dünyada kendi milli kimliği ile yer bulmasını  daha da zorlaştıracaktır. Bu gelecek endişesi ile Kıbrıslı Türklerin yıllardır sürdürdüğü haklı direnişlerinden vazgeçip, 1963’ten bugüne kadar Kıbrıs adasında tek egemenliğin Kıbrıslı Rumlarda olduğu temelindeki dünya algılamasına uygun bir çözüme gitmeleri de mevcut çözümsüzlüğün sonuçları ile aynı sonuçları doğuracaktır.

 

Kıbrıslı Türklerin içinde bulunduğu çıkmaz siyasi bir çıkmaz olmasına rağmen esas olarak ekonomik yaşamın bugün ve yarınını da önemli şekilde etkilemektedir. Her ne kadar dünya ölçeğinde minicik boyutta bulunan bu ada içerisinde çeşitli alanlarda iş yapan insanlar yaptıkları işten tatmin görülse de, dünyadaki ve çevredeki gelişmeler çerçevesinde düşünüldüğünde bir süre sonra bu yaptıklarının onlara gerekli tatmini vermeyeceğini de söylemek gerekir.

 

Dünya ekonomisi globalleştikçe bu global ekonomi de beraberinde kurallarını da empoze etmektedir. Kıbrıs’ın kuzeyinde yaşayan insanlar bu globalleşmeden pay almadıkları sürede globalleşme ile getirilen kurallar dışında kalsalar ve bu kurallar dışında kalmak kısa zaman dilimlerinde bazı insanlara küçük menfaatler sağlasa da, uzun zamanda bu küçük menfaatlerin dahi elde edilemeyeceği bir gün mutlaka gelecektir. Bu durum da dünyanın normal ekonomik seyri içerisinde küçük olan daima büyük tarafından yutulur mantığının sonucunda değil de tanınmamışlık ve küresel ekonomi dışında kalmakla gerçekleşecektir.

 

Kıbrıslı Türkler KKTC’nin tanınmamışlığı ile yaratılan bu durumu devam ettirmeme yönünde bir çaba göstermek zorundadırlar. Dünyanın küreselleşen ekonomik aktivitelerinden sırf uluslararası hukuk dışında kalmak için uzak durmak Kıbrıslı Türklerin genelinin menfaatine değildir. Bu durum ancak uluslararası uygulamalar dışında büyük paralar kazanan çok küçük bir zümrenin menfaatine uygundur.

 

KKTC siyasi anlamda tanınmamış olmasına ve global ekonomiden pay almamasına rağmen, uluslararası finansman kurallarına uymak zorundadır. Bu ülkede faaliyet gösteren bankalar dünyada dolaşan herhangi bir paranın ülkeye girişinde ve bu ülkeden para çıkışında, KKTC Merkez Bankası’nın koyduğu kurallar ve uluslararası uygulamalara uygun hareket etmektedirler. Bu kurallara uyulmadığı takdirde KKTC çok kolay kara para aklayan ülkeler sınıfına sokulabilmektedir. İşte globalleşmenin tanınmamış bir ülke üzerindeki etkisi.

 

Global ekonomi içerisinde yer alınmasa da global ekonominin kurallarına uymak zorunda olan ülkemizin bu tek ayaklı uygulamaya karşı bir eylem yapması gerekmektedir. Bu eylem de ülkemizin global ekonomiden pay almasını sağlamaktır. Pay almak da global sermayenin KKTC’ye de ulaşmasını sağlamaktır.

 

Ülkemizde global sermayeye ulaşmayı emlak sektörüne yapılacak yatırımlar olarak gören bir geniş tabanlı bir düşünce vardır. Tabii ki emlak sektörü açısından global sermayenin ülkeyi bir yatırım yeri olarak görmesi önemlidir. Ancak global sermaye sadece emlakta değil hizmetlerde de önemli bir kaynaktır. Bilhassa idari ve finansal açıdan dünya ekonomisi içerisinde önemli yeri olan global sermayenin ülkenin uygun bir vergi planlama merkezi olarak ortaya çıkması ile buraya yönelmesi mümkündür. Ancak tanınmışlık veya tanınmamışlık bu konuda da önemli bir yer tutmaktadır.

Global sermaye vergi avantajı olan ülkelere yönelir. Ancak vergi avantajı sağlayan ülkelerin siyasi tanınmışlığı ve uluslararası hukuk içinde olması önemlidir. KKTC bu konuda yatırım için uygun değildir. Buna rağmen mevcut çözümsüzlükte bir şey de yapabilmesi lazımdır.

 

KKTC’nin ekonomik açıdan tek bir açılımı Türkiye’dir. Global ekonomik aktivite içine girmek de Türkiye üzerinden yapılabilir. KKTC vergi avantajı sağlayacak yasaları geçirse ve yurt dışı sermaye için cazip hale gelse de, yatırım yapacak kişi veya kurumların faaliyet gösterdiği ülkeler ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması olmadığı takdirde, bu ülkelerden gerçek anlamda yatırım çekme imkanı olmaz. Ancak Türkiye ile KKTC arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması içerisine eklenecek birkaç madde ile Türkiye’de yatırım yapan yabancıların Türkiye üzerinden KKTC’ye yatırımı teşvik edilebilir. Bu durumda Türkiye üzerinden KKTC’nin bir vergi planlama merkezi olması uluslararası kurallar dahilinde gerçekleşebilir.

 

Eğer Türkiye ile KKTC arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması gerçekleştirilemezse, KKTC’nin global ekonomiye açılma şansı olmayacaktır. Bu durumda Kıbrıslı Türkler Kıbrıs Cumhuriyeti’nin eşit ortağı olarak Kıbrıs Cumhuriyeti’nin diğer ülkelerle imzaladığı çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına bakmaları gerekecektir. Bana göre Kıbrıslı Rumların Kıbrıslı Türklere böyle bir hakkı vermemek ile ilgili yıllardır süren çabalarını dikkate aldığımızda bunu da uygulamak çok zordur. Ancak Kıbrıslı Türklerin geleceği açısından siyasi tanınmamışlık devam ettikçe bir çıkış yolu bulunması şarttır.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi