Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz

17 June 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

İngiltere’nin Avrupa Birliği üyeliğinden çıkıp çıkmayacağı, herkeste merak konusudur. İngiltere egemen bir ülkedir. Menfaatleri neyi öngörüyorsa, ülke insanı adına o adımı atar. Bu tarihten beri böyledir. İngiltere AB üyesi olmasına rağmen, resmi para birimi İngiliz Sterlini’ni Avrupa Para Birliği’ne katmadı. Parasal Birliğin içine girmedi. Euro’nun tamamen dışında kalan ve Avrupa Birliği Merkez Bankası para politikasından tamamen bağımsız hareket eden İngiltere Merkez Bankası, gerektiğinde faizlerini gevşetti, gerektiğinde yükseltti. Bankalar İngiltere’de iflas ettiğinde, İngiltere Merkez Bankası para piyasalarına 30 milyar sterlin likidite sağlayarak paniği önledi, tüm mevduatlara yüzde yüz güvence verdi. Avrupa Para Birliği’nde olmuş olsaydı bunları yapamayacaktı. Krizden belki hâlâ çıkamayacak, Northern Rock, Royal Bank of Scotland ve daha diğer ismini yazmadığım bankalar tarih sayfalarına gömülü olacaktı.

***

Bu hatırlatmayı yaptıktan sonra, İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkması, yani BREXIT gerçekleşirse İngiltere’nin durumu ne olur? İngiltere böylesi bir gelişmede mahvolur mu? Bu soruların cevabını vermeye çalışayım. İngiltere, dünyanın para beşiğinin göbeğinde oturan bir ülkedir. Londra, finansal hizmetlerin üretildiği merkezdir. Londra Borsası da, iş dünyasının merkezi durumundadır. İlk mesleğe atıldığım Abbey National Bankası’ndaki görevim sırasında bunları yaşayarak gördüm. Akaryakıt fiyatları bile İngiliz Brent petrole göre değer bulmaktadır. Londra borsası yükseldi mi, dünya borsaları da yükselir, düştü mü tümü düşer. İş dünyasının kalbi Londra’da atar. Avrupa Birliği bunun fevkalade farkındadır. Avrupa Birliği’nde söz sahibi başta Almanya ve Fransa, İngiltere üzerinde her zaman parasal ve mali hakimiyet kurmak istemiştir. İngiltere Hükümeti’nin dönemin Başbakanı Lady Margaret Thatcher, Sterlin’in Avrupa Para Birliği’ne dahil edilmeyeceği konuşmasında, (hatırladığım kadarıyla Brugge-College of Europe’ta yaptığı konuşma sırasında) şu ifadeleri aynen kullanmıştı: “Sterlin parasal egemenliğimizin sembolüdür. İngiltere hiçbir zaman, kendi geleceğinin başkaları tarafından belirleneceği bir birlikte yer almaz, almayacaktır. Biz İngiltere olarak egemen bir ülkeyiz, paramız da egemen bir paradır. Biz egemenliğimizi bir başkasıyla asla paylaşmayız” demiştir.

***

Ne oldu? İngiltere EURO dışında kalarak mahvoldu mu? Hayır olmadı. Şimdi resmi rakamlar göstermektedir ki, İngiltere AB Bütçesi’ne her yıl net katkı koyan bir ülke durumundadır. İngiltere yeni AB üye vatandaşlarının en çok tercih edilen bir ülkesi durumuna geldi. Bu insanların İngiltere’ye gelmiş olmaları, İngiltere’de büyük bir işsizlik sorunu yarattı. İngiliz vatandaşları dışındaki AB vatandaşları emekli yaşına geldikçe, İngiltere emeklilik sistemi zarar görmeye başladı. Buna çare arayan siyasiler, Avrupa Birliği’ne bazı istekler sundu. İstekler AB müktesebatı ile çelişince, İngilizler de üyeliğimizi gözden geçirmek durumundayız diyerek BREXİT referandumuna gitmeye karar verdi. Peki, İngiltere AB üyeliğinden çıkarsa ne olur?

***

AB vatandaşları ve sermayesi İngiltere içerisinde serbest dolaşım sağlayamaz. Dört özgürlükler, emek ve sermaye İngiltere içerisinde serbest dolaşım şansını kaybeder. İngiltere AB’ye ödediği net dolaylı vergileri ödemekten vaz geçer. Kaybeden bence AB olur. Peki, İngiltere’nin üyelikten çıkması İngiltere’ye kayıp yaşatmaz mı? Elbette yaşatır. İngiltere kendi vatandaşlarına ek vergi yükü getirir. Bu ek vergiler ekonomiyi iyice yavaşlatır. İngiltere, kısa ve orta dönemde büyüme sorunu yaşar, bu da fert başına düşen milli gelirin düşmesine neden olur. İş dünyası, AB ile dış ticarette birtakım bürokrasi sorunları yaşar. Her şey eskisi gibi olmaz. Sterlin bir miktar daha diğer para birimleri karşısında değer yitirir. Ama dünyanın sonu olmaz. Yine toparlar. Borsada hisse senetleri değer kaybeder. Londra borsası ile birlikte diğer borsalar da düşer. AB ekonomisi İngiltere’nin üyelikten çıkmasıyla birlikte büyük yara alır. Bu gerçekler ışığında, İngiltere’nin yeni teknoloji sanayileri kurarak, yeni icatlar yapmasıyla birlikte ibre tekrar İngiliz’den yana esmeye başlar. İngilizler akıllı insanlardır. Girdikleri krizlerden hızla çıkmayı başarabilen bir ulustur. Bunu da başaracaklardır. Eğer oylama sonucu, İngiltere’nin AB üyeliğine devamından yana çıkarsa, o zaman Sterlin ve Londra Borsası hızlı bir yükseliş performansı gösterecektir. Bekleyip göreceğiz.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum