Av. Hasan Sözmener

 

Cumhurbaşkanı topu Anayasa Mahkemesi’ne attı

20 June 2016, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Ülkemizde hukukçu olmak, avukat olmak çok zor bir zanaattır. Çünkü, nüfusumuzun azlığı bahanesiyle branşlaşma, uzmanlaşma yoktur. Bir avukat hukukun bütün dallarında bilgi sahibi olmak durumundadır veya en azından öyle görünmek durumundadır. Galiba bu yazımda ben de böyle yapıyorum. Çünkü bu yazımda, anayasa hukukuna, milletlerarası özel ve genel hukuk sahasına giriyorum.

Yazımın başında hemen belirteyim ki, cumhurbaşkanı konuyu Anayasa Mahkemesi’ne sunmuştur ve bu konudaki en yetkili organ olarak Anayasa Mahkemesi kararını verecektir. Asla Anayasa Mahkemesi’ni etkilemek niyetiyle hareket etmiyorum. Yalnızca tartışılan Koordinasyon Ofisi konusundaki uluslararası anlaşmanın yürürlüğe sokulmasıyla ilgili görüşümü yazmaya çalışacağım.

Şunu da belirteyim ki, milletlerarası genel ve özel hukuk sahasında çok da iddialı değilim. Hatta hiçbir iddiam da yoktur.

Evet, Anayasa’yı açtım önümdedir ve Anayasa’nın yasama, yürütme ve yargıyla ilgili 3, 4 ve 5. kısımlarına bir göz attım.

Uluslararası anlaşmaları uygun bulma yan başlıklı 90. maddenin (1) fıkrasındaki düzenleme dikkatimi çekti. Aynen şöyledir: (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle veya uluslararası kuruluşlarla yapılacak anlaşmaların onaylanması Cumhuriyet Meclisi’nin onaylamayı bir yasayla uygun bulmasına bağlıdır.

Bu fıkrada dikkatimi çeken ne olmuştur? Bu fıkrada kullanılan kelimelere basit anlamları verildiğinde ortaya çıkan odur ki, meclisin uluslararası anlaşmaları onaylama yetkisi yoktur.

Uluslararası anlaşmaları, meclisin dışında bir başka organın veya makamın veya kişinin onaylaması gerekmektedir. Peki meclisin bu konudaki görevi nedir? Uluslararası anlaşmayı onaylayacak organın veya makamın veya kişinin, onaylamasını bir yasayla uygun bulması veya bulmamasıdır. Meclis, uluslararası anlaşmayı onaylamakla yetkili organ veya makam veya kişinin anlaşmayı onaylamasını uygun bulmama niyetindeyse, bu konudaki kanun tasarısını reddederek bu niyetini ortaya koyacak, anlaşmanın onaylanması niyetinde ise, bu konudaki kanun tasarısını kabul ederek bu niyetini ortaya koyacaktır.

Şimdi gelelim en önemli konuya. Uluslararası anlaşmanın onaylanması meclisin yetkisinde olmadığına göre, uluslararası anlaşmaları onaylayacak olan organ veya makam veya kişi, kimdir?

Anayasa’nın özellikle, 78, 94, 95, 103 ve 146. maddelerini birkaç kez okudum ve gördüm ki Anayasa, uluslararası anlaşmaların, hangi organ veya makam veya kişi tarafından onaylanacağını açık şekilde belirtmemiştir. Ancak bu konudaki düzenlemelerin tümünden ortaya çıkan odur ki, uluslararası anlaşmaları onaylama yetkisi, cumhurbaşkanına verilmiştir.

Vardığım bu netice ışığında yazdıklarımı özetleyeyim.

KKTC adına yapılacak bir anlaşmayı onaylama yetkisi, cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanının bu yetkisini kullanabilmesi, bir ön koşula bağlanmıştır. Bu ön koşul, meclisin bir yasayla cumhurbaşkanının onaylamasını uygun bulmasıdır. Meclis, cumhurbaşkanının onaylamasını, bir yasayla uygun bulmazsa, cumhurbaşkanının, uluslararası anlaşmayı onaylaması söz konusu olamaz. Bir başka soru; meclisin geçirmiş olduğu yasaya rağmen cumhurbaşkanının, uluslararası anlaşmayı onaylamama yetkisi var mıdır? Elbette ki vardır.

Uluslararası anlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin olarak meclis tarafından geçirilecek yasalar birkaç maddeden ibaret olmaktadır. Belki de bunlara yasa bile demek çok isabetli değildir. Komite çalışmalarında ve meclis genel kurul çalışmalarında, uluslararası anlaşmalarda değişiklik yapılması mümkün değildir. Meclis, anlaşmanın virgülüne bile dokunamaz. Cumhurbaşkanı da adlaşmanın virgülüne dahi dokunamaz. Anlaşmanın virgülüne dahi dokunmadan meclis, anlaşmanın cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasını uygun bulur veya bulmaz.

Cumhurbaşkanı da anlaşmanın virgülüne dahi dokunamadan, anlaşmayı onaylar veya onaylamaz. Bu konuda geçerli olabilecek kararı üretme yetkisinin Anayasa Mahkemesi’nde olduğunu tekrarlayarak kendi görüşüm olarak diyorum ki; cumhurbaşkanının, uluslararası bir anlaşmanın, anayasaya aykırılığı hakkında Anayasa Mahkemesi’nden görüş isteme yetkisi yoktur. Anayasa Mahkemesi’nin de böyle bir görüş vermeye yetkisi yoktur. Teknik olarak cumhurbaşkanının, anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin yasa konusunda bazı yetkileri olduğunu kabul etmekteyim ancak bu yetkilerin kullanılmasının pratikte hiçbir anlamı ve faydası yoktur. Dediğim gibi bu tür yasalar tamamı ile formalite niteliğindedir ve birkaç maddeden oluşmaktadır.

Sonuç olarak diyorum ki, cumhurbaşkanı, bir uluslararası anlaşmayı ister onaylar, isterse onaylamaz. Bunu yapabilmesinin önkoşulu da, anlaşmanın huzuruna bir uygunluk yasasıyla gelmesidir. Yani top cumhurbaşkanındadır. Egemenliğimizle ilgili bir yasal düzenleme hakkındaki görüşlerimi gelecek hafta yazacağım. Yani bu konuda pek de hassas olmadığımızı göstermek için yazacağım. Uluslararası anlaşmalar, yasa hükmündedirler ve tüm yasalar gibi bunlar da Anayasa’ya uygun olarak yorumlanırlar.

Yazarın Tüm Yazıları
Halk oylaması 
İlmi olmasın 
Anlaşılmak ve anlatmak 
Ölüm cezası ve koordinasyon ofisi 
Hap bölme (kırma) makinası 
İlk soruşturma 
Keşke bu iş yargıya bırakılmasaydı 
Yasal düzenlemedeki karışıklıklar 
Egemenlik duyarlılığı 
Kantarın topuzu kaçtı 
Girne kayasından aşağıya atsalar dahi 
Kızıyoruz ama… 
Yargıda teamül 
Beşinci kitabım 
Söylemiştim boşanmaların artacağını 
Eğri gemi, sefer de eğri 
YÖDAK Başkanı 
Suç kimdedir? 
Rüstem Sefer (21.1.1943-7.4.2016) 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Beraat kararı ne demektir? Ya vicdan? 
Türkiye yargıda reform istiyor 
Denetimli serbestlik hakkında 
Bekle be annem 
Şartlı tahliye şikayetleri 
Şartlı tahliye nedir? 
Hangi canlı öldürülürse cinayet olur? 
Sınır dışı kararları 
Hisseli mal satışlarındaki tin gözlükler 
Hisseli taşınmaz mallar 
Taşınmaz mallarla ilgili bazı sorunlar 
“Cahil adam, ne zarar verebilir ki?” 
Unutulma hakkı 
Lütfen bulaştırmayalım 
Yüksek ökçeler 
Kalp sağlığı 2  
Kalp sağlığı 2 
Kalp sağlığı 
Mahkeme kararları 
Cinayet suçları 
Amerika’nın Kıbrıs’ı kaptırmaya niyeti yok 
Acamı Deli 
Kiminle iş yaptığınıza dikkat  
Kudret Özersay 
Kudret Özersay 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Koruma emri (Aile Yasası altında) 
Yargıç atamaları 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
İletişim böyle mi olmalıdır? 
Tutukluluk 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Kıbrıs sorunu çözülünce 
Bir de sen yaz dediler 
Sabah kahvaltısı  
2015-2016 Adli Yılı başlarken  
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Boşanmada paylaşılmayacak mallar 
Yargı sallanmadan boşanma sebebi  
Yargı sallanmadan boşanma sebebi 
Nişanlanma ve evlenme 
Boşanmada koçan değişikliği 
Sabit görüntülü radarlar 
Napan be yeğen? 
CÜBBE 
YÖDAK ve İyi İdare Yasası 
1 yıl ve 2 yıl hapis cezası tartışması 
Avukat/hukukçu milletvekilleri ve siyasetçiler 
Belesbite devam 
Belesbit 
Almak ve vermek  
Irza geçmek (Cinsel tecavüz)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı (3)  
Aile Değişiklik Yasa Tasarısı  
Polis terfilerinde son durum 
Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken 
Faks numarası  
Eleştiri 
Yüksek Mahkeme “acil” dedi 
Beytambal galsın yok ki 
Dönülmez akşamın ufkundayız 
Topluluk malı 
Fırsat yine kaçırıldı 
Avukata müdahale  
İki vahim durum ve dram 
Biline ki padişah seçilmeyecektir  
Dördüncü kitabım 
Tekrar nafaka borçlularına  
Nafaka borçlusuna ve anlayanına  
Yanlışı doğru zannetmek  
Tazminat hakkı  
Yargıdaki tehlikeli rekabet 
Emrullah Bey 
Göç Yasası’na devam 
Sayın yargıçlara duyurulur 
İmam yellenirse  
Ne istediğimizi galiba biz de bilmiyoruz 
Cezaevinden telefon var 
Olmadı müdür bey olmadı 
Hukukumuzda yargıcın konumu (2) 
Hukukumuzda yargıcın konumu (1)  
Kamulaştırmada Tazminat 
Hellada, bullada, uyusun da, büyüsün  
Resmi dil Türkçe 
İcar-satış 
Mahkemelerimizi bir daha deneyelim 
Eskiden de eskiler aranırdı 
Tıs yok gık yok, çıkart da görelim 
GK Komutanından rica ediyorum 
Cinayetle su yüzüne çıkanlar 
Tutuklama polisi zora sokabilir 
Oybirliği ile ret vacip olmuştur 
Genç yargıç adayları mülakatta 
Eğitim, denetim ve ceza 
Saat 21.53 
Polis terfilerinde top mahkemede 
Fermuarınız açık kalmış 
Anladığımı yazamıyorum 
Üçte bir 
Zorunluluk değil, mecburiyet vardır 
Kurbağanın nal hikayesi 
Bizimkiler yine coşabilir 
Bırakınız böyle kalsın  
Serhat Bey çok güzeldi 
Yargı, yargıç ve bina istiyor, bildiriyor ve talep ediyorum 
Sade sen mi Ersin Bey hepimiz da 
Polis terfileri konusunda iktidarı göreve çağırıyorum 
Lo lo lo 
Ah bir de rezillerden korkmasam 
Okul seçeceklere ihbar 
Kadın Eli 
İdam cezası ve hukuk reformu hakkında 
Felaketname olmasın 
İşte, işte söylemeye çalıştığım bu idi 
Allah aşkına çağrıda bulunuyorum 
Bizimkisi anglo 
Bazı trafik suçlarında niçin apar topar mahkemeye 
Ölüm getirmişti