Derviş Deniz

 

Türkiye ekonomisinin durumu KKTC için çok önemli

20 June 2016, Monday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Ülkemizde ekonomi konusundaki tartışmaların odağı TC ile imzalanan Yapısal Değişim Programı olmuştur. Bu programın içerdiği konuların arasında toplumun hassas olduğu ve ülke gerçekleri ile bağdaşmayan konular olsa da genelinde ekonomi yönetiminde uygulanması gerekenler yer almaktadır.

Yıllardır TC ile yapılan protokollerin içerdiği maddelerin tekrar tekrar bir sonraki protokollerde yer aldığını görmek bu protokollerin maddelerinin büyük bölümünün yeterince ve hatta hiç uygulanmadığını göstermektedir. Bu nedenle son imzalanan protokolün başarılı bir şekilde uygulanabilmesi bugünkü koalisyon hükümetinin bundan sonra göstereceği performansa bağlıdır.

Protokolün ülke ekonomisinde görülen yapısal sorunlara çare olabilmesi büyük ölçüde mümkündür. Ancak bilinmelidir ki, yapısal değişimlerde mağdur olacak insan grupları mutlaka olacaktır.  Yaratılacak mağdurların etkisi uygulama sonucu toplumun tümüne kazandırılacaklar yanında çok küçükse başarı kazanılmış sayılacaktır. Ancak yapılanlar sonucu yaratılacak mağdurlara yeni mağdurlar da eklenecekse programın başarısız olduğu ortaya çıkacaktır. Başarı kazanılamayan bir program uygulamasının sonucunda mağdur olan toplum kitleleri ve seçim kaybeden siyasetçiler olacağına göre her iki taraf için de çok kritik bir döneme girildiğini söylememiz gerekir.

KKTC’de uygulanacak yapısal değişim programı ülke ekonomisine bir istikrar kazandırma yönünde önemli bir etken olsa da, ekonomik aktiviteleri Türkiye’deki gelişmelerden kolayca etkilenebilen bir ülkenin içteki başarası ne olursa olsun, dış etkenler bu başarının boyutunu da belirleyebilmektedir. Türkiye’nin ekonomik açıdan güçlü bir durumda olması onun bilhassa para birimindeki dalgalanma riskini azaltmaktadır.  Türk Lirasının karşı karşıya olduğu risklerin gerçekleşmesi KKTC’nin de etkilenmesine yol açabilmektedir.

Türkiye ekonomisinin 2016 yılındaki durumunun ne olacağı bizim için çok önemlidir. IMF’nin 2016 yılına yönelik olarak Türkiye ile ilgili yaptığı değerlendirmeler bu yıl içerisinde Türkiye ekonomisinde büyük krizlerin yaşanmayacağını ortaya koymaktadır. Bulunduğu bölgedeki siyasi gelişmeler ve iç savaşlar ile Rusya ile yaşanan krizin Türkiye ekonomisi  üzerinde aksi etki yaptığı bilinmektedir. Bütün bu olumsuz duruma rağmen ekonominin hala iyi sayılabilecek bir durumda olması ümit verici bir gelişmedir.

Türkiye ekonomisinin bulunduğu coğrafi bölgedeki sorunlara rağmen iyi sayılabilecek durumda olması iç talebin etkisindendir. İç talep hala Türkiye’deki ekonomik dengelerin muhafazası ve çarkların dönmesinde etkilidir. Bu konuda daha etkili olmak açısından hükümet 2016 yılı içerisinde asgari ücrete yüzde otuz oranında artış sağlamayı hedeflemektedir. Bu artışın ekonomik dengeler açısından yüksek olması her zaman sorun olan enflasyon riskini artırmaktadır. Bu nedenle Türkiye’deki hükümet iç talebi artırmak açısından asgari ücrette artış sağlarken enflasyonu artırma ve özel sektöre maliyet yükü bindirme risklerini de iyi hesaplamalıdır.

Türkiye ekonomisinin iç piyasada sağlamaya çalıştığı talep artışı ile oluşabilecek enflasyon karşısında en önemli tedbir faiz oranlarını yükseltilmesi olmalıdır. Ancak diğer taraftan hükümet içerisinde yatırımı teşvik etme gayesine bağı olarak faiz oranlarının indirilmesi yönünde bir niyet görülmektedir. Bu nedenle faiz konusu da Türkiye hükümetlerinin önemli bir stratejik eylemi olarak ortada durmaktadır.

Türkiye iç talep ile büyüme ve buna ilave olarak üretime verilen teşviklerin artırılması ile içte bir ekonomik hareketlilik sağlasa da dış etkenleri da göz ardı etmemelidir.  Dış etkenler içerisinde Türkiye’yi en çok etkileyebilecek hassas konu sermaye çıkışı riskidir. Sermaye çıkışı riskine karşı Türkiye’nin kullanacağı en önemli silah da tasarruf faizlerinin yüksek tutulmasıdır. İşte dış etkenlere karşı kullanılması planlanan yüksek faiz politikası ile içte yaratılmaya çalışılan talep artışında önemli olan faiz oranlarında indirim arasındaki çelişki Türkiyede’ki hükümetin önündeki en önemli karar ve icraat konusudur.

Türkiye’de herhangi bir sermaye çıkışı Türk Lirası’nın değerini düşürebilmekte, yüksek kurlar yüzünden vatandaş mağdur olabilmektedir.  Turizmde yaşanan durgunluk da Türkiye’deki sıkıntılardan biridir. Ancak daha önce de ifade ettiğim gibi iç talep bu gibi sıkıntıların azaltılmasında önemli rol oynayabilir. Tüm bu etkenlerin döviz kurları üzerinde oynayabileceği etkiler KKTC ekonomik yaşamını da büyük ölçüde etkileyebilmektedir.

KKTC’de yapısal değişim ile ekonomik dengeler bir noktaya getirilirken, Türkiye’de oluşabilecek olumsuz bir ekonomik gelişmenin ülkemizi aksi etkileyebileceği riskini de göz ardı etmememiz gerekir. Bu nedenle KKTC’de hükümetin yapısal değişim programını uygulamada ve ekonomi yönetiminin tümünde göstereceği performansın başarı seviyesi Türkiye’nin ekonomik durumu ile de sıkı sıkıya ilişkilidir.

Yazarın Tüm Yazıları
G20 toplantısında hedefler 
Güncel 
Önümüzdeki aylarda vatandaşın ekonomik şartlarında kötüleşme olur mu? 
Toplumdaki özgüven eksikliği ekonomik atılımları da etkilemektedir 
Önümüzdeki aylarda ekonomide neler bekleniyor? 
Yabancı yatırım ama nasıl? 
Brexit sonrası Avrupa Birliği 
Brexit büyük hata 
KKTC pahalılık yaratmada gelir düzeyine göre dünyada bir numara 
Ekonomik protokol maddeleri ve su anlaşması geciken icraatların sonucu 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (5) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (4) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (3) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması (2) 
İnsanlığın refahı ve fakirliğin sonlandırılması 
Yatırım ortamının iyileştirilmesi 
KKTC ile TC arasındaki ekonomik protokoller 
Terörizmin hedeflerinden biri ekonomik yıkım 
Önümüzdeki 15 yıl içerisinde en önemli sorun sürdürülebilir insan yaşamı 
Ekonomiye bir de yurt dışından bakmak 
Tüketim toplumu ve sosyal bozulma 
KKTC’de su krizi dünyada ekonomik durgunluk tehlikesi 
Devlet adamlığı, klasik anlamda işadamlığı ve fırsatçılık 
Göç dalgası, fakirlik ve yardım 
Gelir dağılımındaki aşırı farklılıklar sosyal krizler doğurabilir 
Planlama 
Rum Maliye Bakanı’nın Kıbrıs Türk ekonomisi ile ilgili sözleri 
2016’da neler bekleniyor? 
Siyah kuğuların uçuşu 
Siyasette ekonominin bütününü görmek 
Bugünlerde ekonomik hayatımız nasıl görünüyor 
Vergide zarar gösteren kişi veya kurumlar neden zarar gösteriyor 
Kıbrıs’ta toplumların uzlaşacağı ortak bir ekonomik yapı mı, etnik bir ekonomik yapı mı? 
Terör, ekonomik hayatın en büyük risklerinden biridir 
Hükümetler şeffaf muhasebe sistemine geçmeye başladılar 
Ortadoğu’da yaşananların ne olduğunu Avrupa şimdi anlamaya başladı. Ya biz? 
Dünya sınırları olmayan pazara dönüşüyor 
Mülkler konusu ve güncel sorun döviz kurları 
Bir ülkenin ekonomisindeki büyüme kişilerin refah seviyesine yansımazsa 
Söz su yönetiminden açılınca 
Görüşmeler iç siyaset ve döviz kurları 
Ayakları üzerinde duran bir ülke 
Vergi yasa ve uygulamaları vergi kaçaklarını teşvik etmemeli 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar 
Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız denetçiliğin durumu 
Bağımsız denetim 
Ortadoğu değişimler bölgesi 
Bağımsız Denetci – Mali Müşavir – Muhasebeci 
DÜNYA ENERJİ KAVGALARI 
Kıbrıslıların kendilerine ait varlıkları yönetmesi 
G 20 ve uluslararası ticaret hizmet ve finansmanda vergi kaçağı 
Avrupa bankaları stres testi 
Avrupa bankaları stres testi 
Ortadoğu’da yaşamak 
Ekonomide daralma var mı? 
Ekonomik çıkarlar ülkeler ve insanlar 
Yeni dünya düzeni 
Şirketler yasasında artık değişim zamanı 
Siyasi gelişmeler ve ekonomi 
Siyasi çözümsüzlüğün ekonomik maliyeti 
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının önemi 
Ortadoğu ve bitmeyen çıkar kavgası 
İçinde bulunduğumuz bölgede ekonomik istikrar için büyük sorumluluk gerekir 
Avrupa Parlamentosu seçimleri bize ne mesaj veriyor? 
Hedefi olmayanların gelecek kaygısı büyük olur 
2014’ün ilk çeyreğinde dünya ve KKTC ekonomisi nerede? 
Kıbrıs sorunun çözümünde ekonomi 
Yatırımlar açısından Kıbrıs’’ta çözüm neden önemli 
Para akışındaki durgunluk mali tedbirlerle aşılabilir mi? 
Kayıt Dışı Ekonomi 
Uluslararası Kriz Grubu’nun Kıbrıs raporunun ekonomik yönü 
Kara Para ile Mücadele ve KKTC 
Tanınma veya Tanınmama ile dünya gerçekleri 
Günlük olaylarla uğraşırken 2014 Yılında olabileceklerin hesabını iyi yapmalıyız 
Kıbrıs sorunu ile ilgili hareketlenme ve ekonomi