Prof. Dr. Mehmet Hasgüler

 

Britanya AB’den kopunca...

29 June 2016, Wednesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Birleşik Krallık AB’yi referanduma götürdü… Halka gidilmesi son derece önemliydi… AB, egemenlik alanı ve yetki devri konusunda öteden beri İngiltere’de rahatsızlık yaratmaktaydı… Halk da bu fırsatı geri tepmedi ve AB’yi Birleşik Krallık topraklarının dışına çıkarma yönünde iradesini beyan etti… Peki bundan sonra neler olabilir?

Birleşik Krallık’da halkın referandumla AB’den çıkma kararını almasından sonra birçok yorum okuyoruz… Bunların bir kısmı komplo kokuyor bir kısmının ayakları yere basıyor… Burada İngiltere’nin öncelikle bu kararında egemenlik hususunun yarattığı domino etkisi üzerinden konuşmak sanki daha açıklayıcı olabilir… Bilindiği gibi İngiltere Sterlin’inden hiç ödün vermedi ve Euro konusuna sıcak bakmadı… Ülkelerin milli paraları ekonomik milliyetçilik yanında prestij, imparatorluk sembolü, güçlü imaj ve daha bir çok mevzu bakımından önemlidir… Küreselleşme birçok ulusal değeri alabora ederken bu son olay konuya bir kez daha bakma ihtiyacını tetikledi… Birleşik Krallık halklarının hayırında artan göçmenler, işsizlik ve sosyal refahta düşüşler de rol oynamıştır… Bu yüzden Ada elitleri sadece milli para birimi üzerinden değil ortak birçok politikaya karşı da soğuk ve eleştireldi… Hatta siyasi elitler bu referanduma giderken hayır oyları üzerinden bir pazarlık marjı yakalayıp AB ile müzakerelerde ellerini güçlendireceklerdi… İş, ayar vermek isterken ayar almaya vardı…

Mucizevi’ İngiliz diplomasisi

Kıbrıs 2003’te AB’ye Katılım Antlaşmasını imzalarken bir antlaşma da B. Krallık’la yapılmış ve egemen üslerinin “AB toprakları” dışında kalacağı taahhüdünü almıştı… İngiltere 13 yıl sonra AB’den çıktığında Kıbrıs’ta üslerinden de olmamak için bu güvenceyi almıştı… İngiliz diplomasisi denilen şey bu olsa gerek… Buna rağmen egemen üslerinin yeni tartışmalara yol açacağını tahmin etmek güç değildir.

İngiltere şimdilerde 3 Mayıs 1960’da kurucusu olduğu Avrupa Serbest Ticaret Birliğine(EFTA) yeniden üye olarak dönebilir… Hali hazırda Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn bu birliğin üyesidir… İngiltere beşinci ülke olarak buraya yeniden dönebilir… Fakat referandumda sandıktan çıkan sonuçla hemen AB’den çıkılmadığını, iki yılı bulacak olan çıkış müzakereleri döneminin de beklenmedik gelişmelere gebe olabileceğini akılda tutmak gerekir… Bunlarla beraber İskoçya halkı Birleşik Krallık’tan ayrılma konusunda referanduma gidip AB’de kalmayı tercih edebilir… Bu tür domino etkisi yaratabilecek iç gelişmeler ve krizler oluşabilir…

BREXIT Kıbrıs’a nasıl yansır?

Tüm bu gelişmelerin elbette Kıbrıs’a da yansımaları da olacaktır. Öncelikle tarihten bir bilgi verelim: İngiltere, 1963 ve 1967’de o günkü Avrupa Ekonomik Topluluğuna (yani şimdilerdeki Avrupa Birliğine) üye olmak için iki kez başvurmuştu ve Fransa’nın efsanevi Devlet Başkanı Charles de Gaulle bu başvuruyu veto etmişti… Makarios da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AET ile 1961’de başlayan üyelik sürecini bu vetolardan sonra dondurmuştu… İngiltere ancak Charles de Gaulle öldükten sonra 1973’de birliğe üye olabilmişti… Fransa’nın bu efsanevi liderinin öngörüsüne de şapka çıkarmak lazım…

Peki AB üyesi Kıbrıs siyasi elitleri Makarios’un yaptığı gibi AB ile ilişkilerini dondurabilir mi? Şimdilik öyle bir eğilim görünmüyor… Bu durumda AB’nin İngiltere gibi “amiral gemisi”ni kaybetmesinden sonra başka bazı üyeler de birlikten ayrılma eğilimine girebilirler… Bunu kısa sürede görmek mümkündür… Bu domino etkisinden Kıbrıs müzakereleri de ciddi biçimde etkilenebilir… AB’nin zaten Güney’deki statüsü sorgulanıyor… Bunun Kuzey’e de etkisinin –hele ki İngiltere’nin ayrılmasından sonra- olumlu olmayacağı kesindir… Bu arada hazır referanduma aşina olduktan sonra AB’nin büyük ülkeleri çözüm antlaşmasına ciddi destek vermek için İngiltere’nin Kıbrıs’taki egemen üslerini iki halkın referandumuna götürmesi imkan dahilinde mi? Kuzey otoriteleri 1994’de İngiltere Yüksek Mahkemesi’nin ATAD yorumu üzerine Kıbrıs’tan ithal edilecek patates ve narenciye ürünlerine getirdiği sınırlama kararının birlikten çıktıktan sonra yeniden ele alması konusunda bir pazarlık marjı yakalaması mümkün mü? Bu konuda Kuzey’deki siyasi otoriteler bir hazırlık yapıyor mu? İngiltere’de yükseköğrenim gören AB yurttaşı Kıbrıslılar için İngiltere bir kolaylık düşünüyor mu? Ankara Antlaşması üzerinden Türk iş adamlarına sağlanan kolaylıklar tamamen ortadan kalkıyor mu? Bunlar Kıbrıs ve Türkiye için aklıma gelen ilk sorular… Bu ayrılmanın bir de küresel siyaseti etkileyecek gelişmeleri olacaktır ki, o da farklı bir yazının konusu olsun…

Yazarın Tüm Yazıları
“Mağusa Limanı, Limandır Liman!” 
“Çözüm” hapishanesi!    
Üniversiteler: “Bilim Rekabeti”nde neden yok?! 
Memleketin güzelliğini yaşamak… 
Darbelere karşı “Garpçı” duruş?!   
Eserler “eski,” Mağusa “aynı”: “Büyük sarnıç lağım kuyusu olmuş”! 
90’lı gençlerden mektup var! 
Son kuşağın adı: “Reddediyoruz”! 
Siyasete “cüzzam”ın16 nedeni! 
Ahalinin değişen algısı! 
Durum berraklaşır mı? 
Futbolcu destek, folklorcu köstek!.. 
“Sol”un“sivilleşme” çabası ve güvenlik güçleri 
“Seks kölesi” sicili 
Üçüncü Göz: 3 kez 
Her şerde bir hayır var! 
Darbelerin Gölgesinde Kıbrıs 
Kalkışma algısı... 
Duruma seyirci kalmamalıyız… 
Polislerimiz hâlâ reşit değil mi?! 
Kasis: Zihinsel bir Engeldir! 
“Yalakalığın milleti olmaz…” 
Ayrılma Şoku, AB ve Kıbrıs 
Koordinasyon Ofisi?!    
Nerede bu gençler? 
Aile şirketleri ve kurumsallaşma 
Kapıları çözüme açmak 
Erhürman ve siyasette güven 
Anastasiadis’i bekleyen “rol” 
Türkiye Kökenli Yurttaşlar Güney’e neden geçemiyor? 
Cin şişeden çıkınca… 
Güney seçimleri ve çözüm 
Molozlarla iç içe yaşamak 
Ada Kronikleri: Demokrat Zihniyet için! 
Gündelik propaganda ve çözüm!  
Mevzu: Annan Referandumunun ertesi günü! 
Global Trendler ve YÖDAK  
CIA’nin Projeksiyonları ve Mehmet Diana… 
Üniversiteler ve “Kurumsallaşma”  
Ada’nın Gizli Kalmış Girişimcisi: Mehmet Diana 
“Güven Erozyonu” siyasetin kaderi mi? 
Yeni toplumsal dinamikleri anlamak 
Doğarken ağladı Statüko! 
Üniversite ve Etik! 
Siyaset yeniden şekillenirken!… 
Ekonomi nasıl yönetilmez? 
“Zihniyet Devrimi” ve Taksim Yürüyüşleri 
Akdeniz medeniyet projesi 
CHP halka neden gidemiyor? 
Bu yazıyı profesyonel siyasetçiler okumasın!  
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Neden 70 gün taksim sahasında yürüdüm? 
Antep’ten Kıbrıs’a ve Ortadoğu’ya bakış 
Üniversitelerin kurumsal güvenlik algısı… 
THY Kalkış Zamanlamasında 22’nci 
Dünya Kadınlar Gününe 2 Kala… 
“Bilim diplomasisi” ve küresel yüksek öğrenim 
Siyasetin “Yenisi” ve Toplumun “Temizi”! 
Anastasiadis’e açık mektup 
“Kurucu KKTC Başbakanı” Mustafa Çağatay: Protokol Krizi “Rivayet” mi? 
“Sevgililer Günü”nden üç gün sonra!... 
Federal Çözümde “İnsan” Kaynağı 
Çözüm ve “Garantörlük” tartışmaları 
Toplum olmak ya da olmamak!.. 
İki toplumlu koro ve çözüm! 
40 Adımda “Aşınan” Egemenlik!… 
Kıbrıs ve Davos 
Oturarak değil; yürüyerek ülkemizi anlamak… 
Cemaatin Travmatik Mottosu: “Dur Bakalım N’olcak?” 
“Cemaati çalan” kılıfını uydurur! 
Halk Odaklı Partilerin 6’ncısı: “Halkın” Partisi!.. 
Reform ve Referandum!... 
Dereboyundaki Kaldırımlar ve Kentlilik 
“Göç” ve “Kimlik”  
Yeni yıla girerken 45’lik CTP… 
“Özrün” en büyüğü zihniyette!... 
“Vekâleten” hayat ve “Şükran Ekonomisi” … 
Statükonun Anası!... 
Mehmet Rıfat Aras: “Birbirinizi adada nasıl ayırt edip öldürdünüz?!” 
Gazetecilik ve promosyon 
Kemal Köse: Bisikletin ruhunu biliyor!... 
“Evkaf’ın Su Meselesine Dönmek”!... 
Cari zihniyetin “Üç hali”!.. 
Enerji, Su ve Yumuşak Güç: Kıbrıs’a olası etkileri… 
“Marjinal” mi dediniz?! 
Suyun derinliğinin farkında mıyız? 
“Cumhurbaşkanı” şapkasını parti başkanı taşırsa! 
Federal hayatı yeşertecek kültür 
“Empati Müzesi”? 
“Akil İnsan”, “Aktif” siyasetçi olursa… 
Bisikletin Filozofu ŞAFURİ: Altay Ayrancıoğlu  
UBP kurultayının arifesinde… 
Korsan Morsan! 
“Barış” suyu, Akıncı ve Çanakkale 
Partiler ve Siyasi Türbülans 
Hayat: Gri’nin Tonlarıdır… 
Ülkemizin geleceğini nasıl kuracağız? 
Sakız Adasından “Baf Sakızı”na….  
“Kıbrıs’ta Barış” bal gibi engellenecektir! 
Yarın Bayram… 
1 Kasım Seçimleri ve “Kıbrıslı Türkler” 
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
Ada Fenomeni “Nisan Yağmuru” ve sosyal medya!  
“Barış” sahici olmaktan geçer… 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
Kuzey Kıbrıs “FailedState” mi? 
“Temiz Toplumu” Nerede Aramalı? 
“Temiz Toplum”, Statü Endişesi ve Prekarya… 
Mağusa yeniden gazi mi oldu? 
UBP nereye gidiyor? 
Önceliklerimize odaklanalım, çözüm ararken kaybolmayalım 
Yaseminlerin Öyküsü Yok?!… 
İnsan Kaçakçılığı ve “ABD Paradoksu” 
Kadın “ticareti” ve insan kaçakçılığı!  
“AKP-CHP Koalisyonu” ve Kıbrıs 
Demokrat Zihniyet! 
Siyaset uzlaşma işidir 
Savaş Hilton ve “Survivor”(*) 
Federal çözüm ve oryantasyon!.. 
Yüksek Öğrenim Platformu 
Siyaset ve “Halüsinasyon” 
Futbol Federasyonu ve YÖDAK 
“Üniversite Adası” olmaya yakın mıyız?  
Sahillere“haraç” barajı kurmayın! 
Türkiye’nin koalisyon seçenekleri ve Kıbrıs  
“Büyük insanlık” ve vicdan 
Federal çözüm felsefesi “ayrımcılığı” bitirir mi? 
Yüksek öğrenime bakış 
Akdeniz Federasyonu 
Türkiye’deki seçimler 
Güven İnşası ve “Redif Ordularının Tasfiyesi” 
Dinamik müzakere süreci 
“Omonia” Büyük Camia 
Bedava yaşıyoruz bedava... 
Klişeleri şiirle yargılamak: “Rumca küstüm, Türkçe kırıldım” 
Değişim! Ama nasıl? 
Giden bir değerin ardından: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Siyasi ekollerin son örneği! 
Annan Referandumu, 11 Yaşında ve “Statüko” 
Seçimin kaderi Pazar’a kaldı! 
Şantekler Kabare ve Bağımsızlık! 
Çözüme Halkın Güveni 
Adaylarda“Demokrasi” Kültürü 
Tepebaşı Spor Kulübü’nde konferans 
“Kurtarıcı” ararken kaybolmak! 
“Varoşha”nın seçimlerde dayanılmaz hafifliği ve çözüm! 
“FederatifSiz” “Çözümcüler”! 
Adayların müzakere stratejisi 
Siyasete damdan düşen federalist: Alpay Durduran! 
Çatlak mozaikte tango!.. 
Kendimizi ADA’yacağımız bir yaşam 
Anketler değerlendirilirse faydası yüksek! 
Kadının adı hâlâ yok 
20 Nisan ve Sonrası!? 
Köpeğinin bedeli kadar konuş! 
Başkanlık sistemine geçmişiz de haberimiz yok! 
Yeni moda köpek sevgisi ve getirdikleri 
Eskisi, yenisi, aynısı ve kendisi 
Yasemin dilinde “Adalılık” ! 
Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların söylemi: O iş “yaş”! 
“Elektrik Yüzü” Görmeyen Köylerimiz Var! 
Çipras’ın Kıbrıs ziyareti: Radikal tavır nerede?  
Adalılık: “Hayatı Maskesiz Yaşamak” 
Siriza kelebek etkisi yaratır mı? 
Üniversitelerin öncüsü ve ilk kadın Cumhurbaşkanı adayı: Dr. Servet Sami Dedeçay 
Anastasiadis’in dili çözüldü! 
KKTC’nin kara kapılarındaki gülen yüzleri! 
Seçimler “Nisan 1955!”te yapılsaydı!... 
23 Asırlık Kent: Gazi Mağusa  
Ekonomik Kriz Önce Ahlakı Vurur! 
“Karikatürün Evliya Çelebisi”: Hüseyin Çakmak 
2014 takvimden düşerken… 
“Çağlayan” parkı Dereboyu’ndan büyüktür! 
Hakikatlerle yüzleşelim!  
“Dışardaki Tavuriler” 
“Vaat-sizlik” seçimi ve algı yönetimi 
“Kıbrıs bir Ada” mıdır? 
“Tramvay”dan önce toplu ulaşım düzeltilmeli! 
Bir “semptom” olarak “popülizm” 
Anayasa Referandumu: “Dersini Almış da Yapıyor Ezber!” 
Siyaset ve “Himaye”!