Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Esnaf ile alay mı ediliyor?

05 August 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Sevgili okuyucular,

Hafta başından beridir Belçika’dayım. 16 Eylül’e kadar Kıbrıs’tan uzak kalacağım. Yazılarımı aksatmamaya özen gösterip, her zamanki gibi sizlerle buluşturmaya devam edeceğim. Bu sefer farklı pencereden Ada ekonomisine bakacağız. Arada bir Avrupa ekonomisindeki gelişmeleri de kaleme almaya çalışacağım.

***

Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC Hükümetleri arasında imzalanan ve 2016-2018 dönemini kapsayacak üç yıllık ekonomik ve mali işbirliği protokolündeki esaslara istinaden, Küçük Esnaf ve Zanaatkârlara yönelik olarak düşük faizli kredi kullandırılması öngörülüyor. Bu atılan adım Kuzey Kıbrıs ekonomisinin gelişmesi için olumludur. Verilecek krediyle reel sektörün desteklenmesi hedeflenirken, miktarın çok düşük tutulması düşündürücüdür.

***

2016 yılı içerisinde 500 kişiye, toplamda 3 Milyon TL’lik kaynak kullandırılması öngörülürken, esnaf başına ortalama 6 bin TL’lik kaynak düşmesi son derece komiktir. 3 milyon TL, 1 milyon Dolara denk gelmektedir. 4 milyar dolar Gayri Safi Milli Hasılası olan KKTC ekonomisi için, küçük esnaf’a toplamda 1 milyon Dolar ayrılması, ne derece ekonomik etki sağlar, ben pek emin değilim! Küçük esnafa kullandırılacak toplam kredi tutarının milli gelire oranın sadece 0.00025 olduğunu biliyor muydunuz? Rakamın komikliği bir yana, kredi kullandırılacak olan küçük esnafın partizanlık kurbanı olmasından da ciddi endişe ediyorum.

***

Türkiye Hükümeti, KKTC bütçesine yılda ortalama 350 milyon dolarlık katkı yaparken, ekonominin gelişmesi için ayrılan 100 milyon dolarlık kredi içerisinden Küçük Esnaf’a sadece 1 milyon dolar ayırmak ayıp değil midir? Bizim ekonomi Bakanı Sayın Sunat Atun’u Leicester Üniveristesi’nden tanırım. Ben doktora eğitimine devam ederken, Sayın Bakan de üniversite tahsiline devam ediyordu. Güzel bir yakınlığımız oldu. Bilgisine, zekasına ve dostluğuna güvenmekle beraber, Türkiye’den kaynak koparırken daha girişimci olacağını bekliyordum, hayal kırıklığı yaşadım. Bakan Atun belli ki artık yorulmuştur. Eski enerjisinden ve heyecanından çok şey kaybetmiştir. Bunu bir eleştiri olarak almasını ve bu yazdıklarımı bir kez daha düşünmesini dilerim.

***

Bakan Atun’un açıklamalarından edindiğim bilgiye göre, %6,75 faiz oranının makul ve teşvik edici olduğuna ben de kanaat getirdim, ancak miktarı çok yetersiz buldum. Sadece 500 esnafın kullanabileceği bu kaynak hem yetersiz, hem de amaca hizmet edecek boyutta değil. Anlaşmaya konu olan %13,5 faizin yarısını devletin ödeyeceğini, diğer yarısının esnafa bırakılacağını açıklayan Bakan Atun, 3 aylık geçmişi olan bir şirketin 60 Bin TL tutarında bir kaynak kullanımı yapabileceğini belirterek, daha önce bu kaynaklardan kullanan şirketlerin yeni programlara katılamaması kuralının artık değiştirildiğine işaret ederek, daha önce programları başarıyla tamamlayanların yeni programdan 80 Bin TL’ye kadar yararlanabileceğini belirtti. Eğer ortalama 60 bin TL’ye kadar kaynak kullandırılacaksa, o zaman (3,000,000 TL /60,000 TL) bu kaynaktan yararlanacak esnaf sayısı sadece 50 kişiyle sınırlı kalır. Eğer ortalama 30 bin TL kullandırılırsa, bu kaynaktan yararlanan esnaf sayısı 100 kişi olur. Yani hesap basit, bu kaynak esnafın sıkıntısını asla çözmez, çözemez.

***

2010 yılında başlatılan ekonominin kalkınması ve kaynakların reel sektörün değişimi ve dönüşümü programı sayesinde iyi noktalara gelindiğini de ifade eden Bakan Atun, cari bütçeye aktarılanlar, altyapı projeleri savunma harcamaları ve reel sektörü teşvik maksatlı TC’den kullanılan kaynağın eskiden 854 milyon TL düzeyinde olduğunu, bunun 400 milyonunun bütçe açığının finansmanına aktarıldığını kaydetti.

***

Bakan Atun, değişim ve dönüşümü öngören yasal düzenlemeler ve teşvik projeleri sayesinde kaynak kullanımının 1 milyar 150 milyon TL’ye çıkarken (yaklaşık 350 milyon dolar eder), bütçe açığına giden rakamın sadece 200 milyon TL’de kaldığını belirtti. Bunun sebebinin, reel sektördeki teşviklerin ülke kalkınması düşünülerek kullanılması ve kaynakların tümünün değişim ve dönüşüm süreciyle beraber reel ve özel sektörün kalkınmasına ayrılması olduğunu da sözlerine ekledi. Değişim ve dönüşüm denerek KKTC halkının reddettiği gençlik ofislerinin açılmasında ısrarcı olunmaksa esas gaye ve bu merkezler üzerinden KKTC gençliğinin farklı ideolojik yapılara yönlendirilmesi ise, onun karşılığında da Bütçe’ye kaynak aktarılacaksa, böyle katkı varsın eksik olsun. Zaten esnafa verilecek rakamlarla Kıbrıs Türkü ile dalga geçildiğini artık herkes anlamış durumdadır. Eğer Sayın Atun anlamadıysa, söyleyecek hiçbir sözüm yoktur.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum