Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam

12 August 2016, Friday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Geçtiğimiz hafta Güney Kıbrıs’ta yayınlanan Cyprus Weekly gazetesi manşetinde bir haber vardı. Gazete haberine göre, Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nde (GKRK) tüm siyasi partiler Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçilmesi hususunda hemfikir olmuşlar.

***

Bizde de benzer çalışmayı, CTP-DP hükümeti döneminde Sağlık eski Bakanı Ahmet Gülle yaptırmıştı. İlk kez sağlık örgütleri, sağlıktaki yetkili sivil toplum temsilcileri, sendikalar, özel sağlık kuruluşlarının temsilcileri, ilaç eczacılık dairesi, labratuarlar, diş hekimleri temsilcileri ve Devlet’in temsilcileri bir araya gelerek KKTC’de Genel Sağlık Sigortası’na geçilmesi yönünde adım atmışlardı. Yapılan Sağlık Çalıştayı sonrasında Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçilmesi kararı alınmıştı. Çalıştay sonuç raporuna istinaden Genel Sağlık Sigortası uygulamsına geçilmesi halinde maliyeti fizibilite raporu hazırlanmış ve TC Teknik heyetleri ile sayısız görüşmeler ve teknik işbirlikleri yapılmıştı. Sayın Gulle’nin son bakanlık günlerinde mevzuat da hazır hale gelmişti.

***

Bu konuda olağanüstü çaba gösteren kişilerden birisi de Dr Aykut Üretici idi. Dr Üretici’nin koordinatörlüğünde kurulan ekipte bu konuyla ilgili çalışan onlarca kişi vardı. Dr Üretici bir kamu hekimi olması itibarıyle hem kamu sağlığının sorunlarını çok iyi biliyor, hem de özel bir hastanenin hissedarı olmasından ötürü özel sağlık çalışanlarının sorunlarını çok iyi biliyordu. KKTC şartlarına uygun en iyi mevzuat hazırlandı, Türkiye ile görüşüldü, imzalanan mali işbirliği protokollerine uygun bir şekilde sağlık reformu kapsamında bu proje desteklendi, ama ne olduysa birileri bu yasa tasarısının Bakanlar Kurulu’nda görüşülmesini istemedi. Böylesi hayati bir öneme sahip konu, Meclis’e yasalaşmak için gelmedi, bilerek getirilmedi.

***

Öne sürülen iddialara göre, kamuda hekim olup özel klinik çalıştıran bazı hekimler bu işin karşısında imiş. Buna gerekçe olarak, kamuda çalışan hekimlerin bazılarının mağduriyet yaşayacağı düşünülüyormuş. Deniyor ki, kamu sağlık çalışanları yasası ile hasta hakları yasası yasalaşmadan böyle bir uygulamaya geçilirse, KKTC’de keşmekeş yaşanır, sağlık sektörü kilitlenirmiş!

***

Kamu sağlık çalışanları Nüroloji Uzmanı Dr Sıla Usar İncirli ve Kardiyolog Gülgün Vaiz, bu konuda atılan adımlara temelden karşıymış. Her iki hekimimiz de, Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’nde görevli hekimlerimizdir. Her iki hekimin de hiç kuşkusuz sağlığa verdiği hizmetler yadsınamaz öneme haizdir. Sayın Usar da, Sayın Vaiz de, özel sektörde klinik çalıştırmaktadır. Her ikisi de, özel sektörde çalıştırılan klinikler arasınada en başarılı klinik sahipleri olarak işaret edilmektedir. Her iki hekimin de randevu ajandası oldukça doluymuş. Buna kimsenin itirazı olmaz. Ancak kamu ile özel sağlığı bir çatı altında birleştirmek ve hastaların harcamalarını  sigorta kapsamında kayıt altına almak, hastalara daha iyi imkanlar yaratmak, özel sektörde hekim seçme seçeneği getirmek, hem hasta açısından, hem de bağımsız çalışan özel klinik hekimleri açısından bir rahatsızlık yaratmamalıdır. Benzer uygulamalar, Belçika, Hollanda, Almanya ve Fransa’da çok başarılı bir şekilde yürütülmektedir. Herşey kayıt altında olduğu için, ilaç ısrafı yoktur. Ciro edilen her gelir, Devlet tarafından otomatik vergilendirilmektedir. Çalışanlar da, haliyle Genel Sağlık Sigortası primlerini aksatmadan yatırmaktadır.

***

Dr Sıla Usar, Hastane altyapılarının yetersizliğinden de şikayetçidir. Ülkede Sağlık sisteminin altyapı sorunlarını çözemeden, tam gün sağlık hizmeti verilmesinin hayli güç olduğuna dikkat çekerek, sağlık sisteminin bütününe dokunamadan, Genel Sağlık Sigortası’na geçilmesinin yanlış olacağını ifade etmektedir. Dr Sıla Usar bu konuda haksız mıdır? Hayır değildir. O zaman hastane altyapısının düzeltilmesi için de, Devlet sağlık altyapısına daha çok yatırım yapmalıdır.

***

Genel Sağlık Sigortası’nın uygulandığı AB ülkelerinde hasta memnuniyetinin oldukça yüksektir. Bir örnek verecek olursak, “Mutualiteit” diye isimlendirilen Belçika Genel Sağlık Sigortası’ndan yararlanan hastaların memnuniyet derecesi, en yüksek sıralamada yer alan Fransa’nınkine çok yakındır. Herkes Genel Sağlık Sigortası uygulamasının devamından yana tutum sergilemekte ve sistem eleştirilmemektedir. Avrupa’daki sağlık sisteminin başarısına imrenen İngiliz halkı, 23 Haziran referandumunda “Brexit” oylamasına evet dememiş miydi?

***

Bizim ülkede hastanelerde çalışan bazı hekimlerin, hastanede çalışma saatleri dışında da, ikinci bir iş olarak kendi kliniklerinde hizmet vermeye devam ettikleri herkesçe bilinmektedir. İkinci gelir olarak elde edilen kazançların kayıt sistemimize tam yansımadığını, ortada kayıt dışı vergilendirilemeyen gelir olduğunu, bu ülkede yaşayan hemen hemen herkes bilmektedir. Dolayısıyla, hastanelerimizde çalışan bazı hekimlerimizin böylesi bir uygulamaya geçilmesi halinde, ya hasta kaybı yaşayacağını, ya da “medulla sistemi’ne” dahil olacakları için, gördükleri hasta sayısı, kullanacakları sarf malzemesi, ameliyat malzemesi, harcanacak asgari işgücü saati ve daha burada sıralamadığın başka birçok faaliyeti teşhir edilecektir. Bu yüzden bazı hekimlerin Genel Sağlık Sigortası uygulamasına sıcak bakmaması çok doğaldır. Ortada vergisiz kazanç varken, neden kayıt altına girilmek istensin ki? Yanlış anlaşılmasın. Yukarıda adından söz ettiğim her iki hekim de çok dürüst, yakınen tanıdığım kişilerdir. Onların isimleri, verdiğim örnekle karıştırılmaması gerekir. Onlar, vergilerini devlete fazlasıyla ödeyen hekimlerdir. Sözüm ve eleştirim sistemin genelinedir. Bu duruma birileri el atmalıdır. Türkiye

Hükümeti KKTC’de reform istiyorsa, işte fırsat. Daha neyi bekliyor?

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı       
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum