Prof. Dr. Vedat Yorucu

 

Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı      

16 August 2016, Tuesday    Yorum Yaz   Yazdır  

    

Devlet Planlama Örgütü’ne (DPÖ) yapılan bazı atamalardan ötürü, biz iktisatçılar için sevindirici olan bilgi akışında daha verimli bir ortam oluştuğunu fark ettim. İstatistik Dairesi Başkanlığı’ndaki değişiklik neticesinde bilgi işlem ve iletişim ağında hayli değişiklikler oldu. Bilmem başkalarınca fark edildi mi, ama ben fark ettim. İstatistik yayınlarındaki ek yeni bilgiler, “yeni” putonu yanıp sönerek takipçilerin bilgisine ulaştırılıyor.

***

2016 yılının ilk 6 aylık döneminde, 47/2000 sayılı teşvik yasası kapsamında teşvik belgesi alan yatırımlar açıklanmıştır. Bilindiği üzere ülkemizde teşvik belgesi alan yatırımlar Devlet Planlama Örgütü’nün onayına bağlıdır. DPÖ’nün başındaki müsteşar Ödül Muhtaroğlu işini layıkıyla yapıyor. Eski müsteşarlara göre çok daha başarılı bir yöneticidir. İstatistik Dairesi Başkanlığı’na atanan Sinan Candar da, iktisat ve finans altyapısından gelen, bilişim sektöründe Maliye Bakanlığı’nda yıllarca görev yapmış bir yöneticidir. UBP’nin bu makama yaptığı atama, çokanlamlı bir atama olmuştur. Diğer makamlar için herhangi bir yorumda bulunmak istemiyorum, ama bu makamda görev yapan kişi, işini dört dörtlük yapan birisidir. Kendisini tebrik ederim. DPÖ’nün www.devplan.org adresine bir göz atmanız yeterli. Zaten bu konuda geçmişte hayli dertli olan diğer iktisat çevreleri de, bu anlattıklarımın artık farkına varmağa başlamışlardır.

***

DPÖ’nün yayınladığı bilgiye göre, 2016 yılının ilk 6 ayında sanayi, turizm ve eğitim alanlarında 25 projeye teşvik belgesi verilmiş ve ülke ekonomisine yatırım, üretim ve istihdam alanlarında katkılar sağlanmıştır. 2016 yılının ilk 6 ayında 25 tane yatırım projesi teşvik belgesi almaya uygun bulunup, bunların 15 tanesi özellikle yurt yatırımlarına yönelik eğitim, 6 tanesi sanayi ve 4 tanesi de turizm sektöründeki projelerden oluşmaktaymış. Bu yatırımların gerçekleşmesi halinde yaklaşık 658.6 milyon TL tutarında bir sabit sermaye yatırımı hayata geçmiş olacak. Bu sabit sermaye yatırımlarının yaklaşık 505.5 milyon TL’si turizm, 128 milyon TL’si eğitim ve 25.1 milyon TL’si de sanayi yatırımlarına harcanacaktır.

***

658.6 milyon TL, bugünkü kur ile 223,2 milyon Amerikan Doları eder. Gayri Safi Yurtiçi Hasılamızın 4 milyar Dolar olduğunu dikkate alırsak, bu yatırımların milli gelire oranı yaklaşık %5.5 eder. İlk altı ayda sadece teşvik alan özel sektör yatırımı için yüzde 5 buçuk fena bir rakam değildir. Yeterli midir? Hayır değildir. Her yıl özel sektör yatırımları yüzde 10 civarındadır. Bu rakamın daha da yukarılara çekilmesi gerekmektedir.

***

Yatırım teşviği alan yatırımların kazalara göre dağılımına baktığımızda, 25 yatırımın 9 tanesi Lefkoşa’da, 3 tanesi Gazimağusa’da, 7 tanesi Girne’de, 5 tanesi Güzelyurt’ta ve 1 tanesi de İskele’de gerçekleşecektir. Gerçekleşecek olan 4 turizm projesiyle, sektöre 2,302 yeni yatak ilave olması, bu 25 yatırımın hayata geçmesiyle 1,126 yeni istihdamın sağlanması öngörülmektedir. Hem beş yıldızlı hotel yatağının artması, charter uçuşların KKTC’ye teşvik edilmesi, hem de istihdam imkanı yaratılması ekonomimiz için çok önemlidir. Ancak yeni hotellere yapılan istihdamların TC ve 3’ncü ülke vatandaşlarından oluşması, KKTC vatandaşlarının istihdamını zorlaştırıcı yaptırımların dikkate alınmayışı, bir bakıma bu yatırımların önemini azaltmakta, hatta bir yerde anlamsız da kılmaktadır. “E ne yapalım, Kıbrıslı almak istiyoruz ama onlar Hotelcilik ve Casino sektöründe çalışmak istemiyorlar” söylemine kanıp, işin kolaycılığına aldanmak, bizim politikacıların ve yöneticilerin zaafieytinden başka birşey değildir. Bu yazdığımı anlayan anlar.

***

Poly Peck PLC bu ülkede sayısız yatırım yaparken, hiçbir zaman Kıbrıslı Türkleri ikinci plana atacak istihdam politikası uygulamamıştır. Her zaman önceliğini Kıbrıslı Türkleri çalıştırmaktan yana kullanmıştır. Hatta çok sayıda Kıbrıslı Türk insanımızı hem Londra’da, hem de Türkiye’deki yatırımlarında istihdam etmiştir. Hatta ve hatta Kıbrıslı Türkleri yönetici pozisyonlarına getirmiştir. Yatırım teşviklerini verirken, yatırımcının milliyetine bakılmıyorsa, istihdam edilecek personelin KKTC’li olması şartı kesinlikle şartnamelerde düzenlenmelidir. Yatırım sonrası asgari oranda Kıbrıslı Türkü çalıştırmayan şirketlerin, kurumlar vergisi muafiyeti tümden kaldırılsın bakalım, Kıbrıslı Türkler istihdam edilir mi, edilmez mi?

***

Çok meraklı olanlar, Çin’de gerçekleşen yabancı yatırımların bir yıl sonrasındaki istihdam şartlarına baksınlar. Ona göre konuşalım.

Yazarın Tüm Yazıları
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) 
KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri 
Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor 
Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi 
Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam 
Sterlin neden düştü? 
Esnaf ile alay mı ediliyor? 
Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları 
Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı 
Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? 
Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları 
Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç           
Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum 
Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) 
Sosyo - ekonomik - politik  (1/2) 
Bayram yerleri    
İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları 
İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar 
Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? 
Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var 
Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 
23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 
2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri 
Alo Alo!......Telefon 
Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? 
İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? 
Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları 
Bakan Serdar Denktaş’a: 
Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar 
Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi 
Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat 
ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar 
Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı 
UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu 
UBP-DP hükümet programı -2 
UBP-DP hükümet programı (1) 
Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu 
Arif Feridun – “Yazgı” 
Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu 
CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu 
Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik 
DPÖ’ye dikkat ediniz 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) 
Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) 
Hani turizm örgütü nerede? 
Dış ticaret bilançosu ne durumda? 
DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans 
KKTC’deki bütçe gelişmeleri 
Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) 
KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler 
Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? 
Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? 
Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz 
Türkiye angajman kurallarını uyguluyor 
Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında 
Yerel sanatçılara da yer verilsin 
Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır 
Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz 
Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı 
Yükselen ekonomilerin hepsi zorda 
KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor 
Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) 
Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) 
Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 
2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? 
Sosyal güvenlik sistemi battı  
Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir 
Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir 
İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz 
Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu 
Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi  
Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir 
Akdeniz enerji halkası 
Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? 
Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 
2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) 
Böyle bütçe mi olur?  
Program olumlu ve desteklenmeli 
2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 
2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 
Orta vadeli program 
Euro’ya geçmek mümkün mü? 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum 
Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek 
Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? 
Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim 
Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? 
ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU 
CTP hizaya geldi!!! 
Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR 
Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde 
B20 Zirvesi ve Ankara 
Dış ticaretimiz ne durumda 
Bütçe gelişmeleri 
Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? 
FED Eylül’de faiz’i artırır mı? 
Dümeni kopan Türkiye ekonomisi 
Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu 
Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu 
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi 
Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca 
Döviz dalga dalga 
Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti 
CTP-UBP koalisyonu hükümet programı  
Yeni kabine 
Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti 
KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni  
Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti 
“Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi 
Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? 
Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? 
Su yönetimi projesi 
Döviz şimdi ne olacak? 
İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 
24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi 
Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi 
Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) 
TRT modeli özerklik 
Suriye gaz havzası 
Millî Direnme Ekonomisi  
CTP 
BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız 
Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı 
Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir 
Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü 
Kıbrıs patatesi 
İstanbul’dan ekonomi gözlemi 
Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde 
Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? 
Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta 
Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması 
Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları 
Taksiciler çok dertli 
Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı 
Türkiye’de konut satışları 
Lübnan gaz havzası 
Yerli üretim desteklenmeli 
Dolar’ın ateşi düşmüyor 
Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” 
Yunan halkını acaba neler bekliyor? 
Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları 
Bir acayip kolej sınavı 
Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler 
Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri 
İstatistiğin önemi 
Turizm örgütü  
Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek 
Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları 
Gelir eşitsizliğinin bedeli 
Siber Hanım’ın işi zor! 
KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? 
Dünya petrol fiyatları 
Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir 
Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 
2015 yılı bütçesi ile reform olmaz 
Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum